ÇEVİK İÇ DENETİM YAKLAŞIMINA YÖNELİK UZMAN GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Hızla değişen iş ortamı ve çeşitlenen riskler geleneksel denetim yaklaşımlarının yetersiz kalmasına neden olmakta ve daha esnek denetim anlayışlarına duyulan ihtiyacı artırmaktadır. Bu doğrultuda çevik iç denetim yaklaşımı değişen koşullara hızlı uyum sağlayabilen, risklere zamanında müdahale edebilen ve denetim süreçlerinde esnekliği ön plana çıkaran bir yaklaşım olarak giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Çevik iç denetim yaklaşımı literatürde ele alınmakla birlikte yaklaşımın güçlü ve zayıf yönleri ile karşılaştığı fırsat ve tehditlerin kapsamlı biçimde değerlendirildiği çalışmalara sınırlı düzeyde rastlanmaktadır. Araştırmada çevik iç denetim yaklaşımına ilişkin uzman görüşleri doğrultusunda yaklaşımın güçlü ve zayıf yönleri ile uygulama sürecinde karşılaşılan fırsat ve tehditlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel yöntem tercih edilmiş ve veriler yarı yapılandırılmış mülakatlar aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma kapsamında bir kamu bankasında görev yapan 10 iç denetçi ile görüşülmüş, aynı kurumsal yapı içerisinde yer alan katılımcılardan daha tutarlı ve derinlemesine veriler elde edilmesi hedeflenmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 2024 programı kullanılarak içerik ve tematik analiz yöntemiyle incelenmiş olup bulgular SWOT faktörleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma ile çevik iç denetim yaklaşımının denetim süreçlerinde hız, esneklik ve uyum kabiliyeti sağladığını bunun da paydaş beklentilerine zamanında yanıt verme açısından önemli avantajlar sağladığını göstermektedir. Bununla birlikte iş yükü artışı, standartlaşma sorunları, teknolojik yetkinlik eksikliği, siber güvenlik riskleri ve değişime direnç çevik iç denetimin öne çıkan temel zorluk alanları arasında değerlendirilmiştir. Gelecek çalışmalarda çevik yaklaşımların kamu ve özel sektör iç denetim birimlerinde uygulanma biçimlerinin karşılaştırmalı olarak analiz edilmesi uygulama sürecinde ortaya çıkan kurumsal ve yapısal engellerin daha kapsamlı biçimde anlaşılmasına önemli katkılar sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Çeviklik
• İç Denetim
• Çevik İç Denetim
• Risk Yönetimi

Etik Beyan

Bu çalışma için gerekli etik kurul izni alınmıştır. Araştırma sürecinde katılımcıların gönüllülük esasına göre görüşleri alınmış, kişisel bilgiler gizli tutulmuş ve araştırma ile yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.

EVALUATION OF EXPERT OPINIONS ON THE AGILE INTERNAL AUDIT APPROACH: A QUALITATIVE RESEARCH

Öz

The rapidly changing business environment and diversifying risks are rendering traditional audit approaches insufficient, increasing the need for more flexible audit approaches. In this context, the agile internal audit approach is gaining increasing importance as an approach that can quickly adapt to changing conditions, respond to risks in a timely manner, and prioritize flexibility in audit processes. While the agile internal audit approach is discussed in the literature, studies that comprehensively evaluate its strengths and weaknesses, as well as the opportunities and threats it faces, are limited. This research aims to evaluate the strengths and weaknesses of the agile internal audit approach and the opportunities and threats encountered in its implementation process, based on expert opinions. A qualitative method was preferred in the research, and data were collected through semi-structured interviews. The study included interviews with 10 internal auditors working at a public bank, aiming to obtain more consistent and in-depth data from participants within the same corporate structure. The obtained data were analyzed using content and thematic analysis methods with the MAXQDA 2024 program, and the findings were evaluated within the framework of SWOT factors. This study demonstrates that the agile internal audit approach provides speed, flexibility, and adaptability in audit processes, offering significant advantages in responding to stakeholder expectations in a timely manner. However, increased workload, standardization issues, lack of technological competence, cybersecurity risks, and resistance to change were identified as key challenges for agile internal audit. Future studies that comparatively analyze the implementation of agile approaches in public and private sector internal audit units will significantly contribute to a more comprehensive understanding of the institutional and structural obstacles encountered during the implementation process.

Anahtar Kelimeler

• Agility
• Internal Audit
• Agile Internal Audit
• Risk Management

Etik Beyan

Ethical committee approval was obtained for this study. Participants' opinions were obtained on a voluntary basis, personal information was kept confidential, and the principles of research and publication ethics were adhered to throughout the research process.

Kaynakça

1. Ahmed, K. A. R., Abid, I. D., Al-Mandalawi, B. J. M., & AlKaabi, B. R. H. (2022). The role of auditors'competencies and agile ınternal auditing on the effective financial reporting: moderating role of financial reporting standards. International Journal of Economics and Finance Studies, 14(03), 81-98.
2. Alexiou, S. (2017). Agile audit. ISACA Journal, 2, 27–35.
3. Alshathry, S., Alnamlah, B., Alkassim, N., Shahida, N., & Jamail, M. (2020). Risk management in agile and waterfall models: a review. International Journal of Advanced Science and Technology, 29(9s), 1149-1157.
4. Amin, H. H. M., & Al-Shammari, S. A. N. (2023). Using the agile internal audit work method and its reflection on the sustainable development report-by application to a sample of economic units listed in the Iraq stock exchange. International Journal of Research in Social Sciences and Humanities, 13(1), 272-288.
5. Baloğlu, G. (2019). İç denetim için çeviklik: Türk finans sektöründeki bir işletme üzerinde inceleme. Muhasebe Enstitüsü Dergisi - Journal of Accounting Institute, 60, 37-46.
6. Beerbaum, D. (2020). Application of agile audit: A case study research. Auditing Jurnal, 4.
7. Beerbaum, D., Piechocki, M., & Weber, C. (2017). Is there a conflict between principles-based standard setting and structured electronic reporting with XBRL?. European Financial and Accounting Journal, 12(3), 33-52.
8. Bircan, N. G. (2020). Belirsizlik ve kriz durumlarında çevik denetim anlayışı ve denetim mesleği üzerine etkileri: covid-19 vakası üzerine bir değerlendirme. Mali Çözüm Dergisi, 30(161), 245-258.

9. Catlin, R., & Watkins, C. (2021). Agile Auditing: Fundamentals and Applications. John Wiley & Sons.
10. Christ, M. H., Eulerich, M., Krane, R., & Wood, D. A. (2021). New frontiers for internal audit research. Accounting Perspectives, 20(4), 449-475.
11. Dickey, G., Wilcox, W. E., & Cahalan, R. (2022). Agile strategy development and implementation for internal audit departments. Corporate Ownership ve Control, 19(4), 66–71. https://doi.org/10.22495/cocv19i4art6
12. Ertekin, C. (2021). Çevik Denetim El Kitabı. IT Governance Turkey. https://www.academia.edu/45120667/ Agile_Auditing.
13. Görmen, M., & Korkmaz, G. (2022). Kurumsal sürdürülebilirlik ıçin sürdürülebilir ıç denetim: geleceğin ıç denetim fonksiyonu. Denetişim, (25), 94-115.
14. Joshi, P. L. (2021). A review of agile internal auditing: Retrospective and prospective. International Journal of Smart Business and Technology, 9(2), 13-32.
15. Kaller, A. K. (2020). Agile auditing simplified. Internal Auditor. https://internalauditor.theiia.org/en/articles/2020/september/agile-auditing-simplified/ (Erişim Tarihi, 9 Ocak 2026)
16. Karcıoğlu, R., & Kılıçarslan, Ş. (2025). Türkiye’de faaliyet gösteren bankalarin çevik denetim düzeyinin belirlenmesine yönelik ölçek geliştirme çalışması. Muhasebe ve Denetime Bakış, 25(75), 167-192.
17. Khudhair, D. Z., Matrood, A. K., & Kuaiber, M. Q. (2023). The impact of agile internal audit, lean internal audit, and management audit, on the financial reporting quality in the Iraqi oil companies. International Journal of Economics and Finance Studies, 15(4), 145-161.
18. Koerniawati, D. (2021). The remote and agile auditing: a fraud prevention effort to navigate the audit process in the Covid-19 pandemic. Jurnal Riset Akuntansi Dan Bisnis Airlangga, 6(2), 1131-1149.
19. Lenz, R., & Hahn, U. (2015). A synthesis of empirical internal audit effectiveness literature pointing to new research opportunities. Managerial auditing journal, 30(1), 5-33.
20. Leybourn, E., Spencer, A., & Wang, P. (2019). Suncorp-agile and internal audit. Business Agility Institute.
21. Lyons, R. (2022). Is agile auditing a sure thing for internal audit. ISACA.
22. McHugh, M., McCaffery, F., & Casey, V. (2012). Barriers to adopting agile practices when developing medical device software. In M. Oivo & M. Baldassarre (Eds.), Software Process Improvement and Capability Determination, 290, 141–147, Springer.
23. Metwally, A. Z. H., & Hassan, N. A. M. (2023). Audit agility: Conceptual framework. International Journal of Green Management and Business Studies, 3(1), 10–13.
24. Newmark, R. I., Dickey, G. ve Wilcox, W. E. (2018). Agility in audit: could scrum improve the audit process?. Current Issues in Auditing, 12(1), A18-A28. https://doi.org/10.2308/ciia-52148
25. Wilhelm, P. (2021). Agile Internal Auditing - The Case Back to Normal. 9th International conference on leadership, technology, ınnovation, and business management: leadership, ınnovation, media and communication, the European proceedings of social and behavioral sciences (EpSBS) (173-185).
26. Rechtman, Y. M. (2023). The burgeoning field of agile internal audit. The CPA Journal, 93(1/2), 8-9. Rigby, D. K., Berez, S., Caimi, G., & Noble, A. (2016). Agile innovation. Bain ve Company Brief.
27. Saraçoğlu, H., & Kıral, H. (2024). Dijital çağda iç denetçi yetkinliği: Türkiye'de iş ilanlarının içerik analizi. Denetişim, (30), 226-240.
28. Schmitz, K. (2018). A three cohort study of role-play ınstruction for agile project management. Journal of Information Systems Education, 29(2), 93-103.
29. Setyaningrum, D., Mita, A. F., & Rosdini, D. (2022). Internal auditor competency gap: Perception of students, academics and practitioners. Jurnal Reviu Akuntansi dan Keuangan, 12(3), 696-710.
30. Shaikan, A., Hushko, S., & Nieizviestna, О. (2024). Integration of agile technologies in internal audit. Buhalterinės Apskaitos Teorija Ir Praktika, 30, 1-5.
31. Subramanian, A., Krishnamachariar, P. K., Gupta, M., Sharman, R. (2018). Auditing an agile development operations ecosystem. International Journal of Risk and Contingency Management (IJRCM), 7(4), 90-110. https://doi.org/10.4018/IJRCM.2018100105.
32. Truong, L. (2020). Agile auditing: more value, less resources, EDPACS, 62(1), 4-7. https://doi.org/10.1080/07366981.2020.1769764
33. Usul, H., & Alpay, B. Y. (2025). Digital transformation in internal audit: paradigm shifts, emerging risks, and strategic resilience. European Journal of Digital Economy Research, 6(1), 23-36.
34. Wright Jr., R. A. (2019). Agile Auditing: Transforming the Internal Audit Process. Internal Audit Foundation.
35. İnternet Kaynakları
36. Deloitte, Becoming agile: A guide to elevating internal audit’s performance and value, (2017), https://www.deloitte.com/content/dam/assets-zone2/lu/en/docs/services/risk-advisory/2023/lu-agile-internal-audit-introduction-elevating-performance-26102017.pdf (Erişim Tarihi, 8 Şubat 2026)
37. Deloitte, Agile internal audit, (2019), https://www.theiia.org/en/content/podcast/getting-started-with/2025/ep-0025/ (Erişim Tarihi, 12 Mart 2026)
38. Deloitte, Adopting agile, (2020) (Erişim Tarihi, 6 Aralık 2025)
39. KPMG, (2019), Agile internal audit, White Paper on Working Aglie within Introducing working Aglie, https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmgsites/ch/pdf/agile-internal-audit-white-paper1.pdf.coredownload.inline.pdf (Erişim Tarihi, 20 Şubat 2026)
40. KPMG, (2020). Agile internal audit. White paper on working agile within internal audit functions (Part II), https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmgsites/ch/pdf/agile-internal-audit-white-paper-2.pdf (Erişim Tarihi, 18 Ocak 2026)
41. KPMG, (2021). The future of internal audit. KPMG Advisory. https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/be/pdf/KPMG-Future-of-Internal-Audit-executive-summary-2022.pdf (Erişim Tarihi, 24 Ocak 2026)
42. Protiviti. (2018), The next generation of internal auditing_are you ready, Catch the Innovation Wave. https://www.protiviti.com/sites/default/files/2022-09/next-generation-internal-audit-protiviti_global.pdf (Erişim Tarihi, 12 Şubat 2026)
43. PwC. (2018). Agile auditing: Mindset over matter. https://www.pwc.co.uk/audit-assurance/assets/pdf/agile-auditing.pdf (Erişim Tarihi, 18 Şubat 2026)