Comparison of the Sound Systems of Modern Turkish and Arabic Languages ​​in Terms of Comparative Linguistics

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 1, 205 - 224, 31.05.2025

Necmi Sarı

https://doi.org/10.33931/dergiabant.1646185

Öz

All languages ​​have a limited number of phonemes, which makes most of them similar to each other, while there are some differences between some languages. Learning to pronounce foreign sounds is definitely a challenge for foreign language learners. The aim of this research is to compare the sounds of Turkish as the target language and Arabic as the native language in terms of comparative linguistics. Based on the hypothesis of comparative analysis, points of similarity and difference between the phonemes of the two languages ​​were determined. The aim of the research is to help Arab students pronounce Turkish correctly by eliminating obstacles that may prevent them from pronouncing Turkish correctly. Studying the sound system of languages ​​is important for understanding how words are pronounced and distinguishing differences between different languages. Contemporary Turkish has a phonetic system consisting of twenty-nine sounds. These sounds are divided into two main categories: consonants, consisting of twenty-one sounds, and vowels, consisting of eight sounds. When we compare the phonetic system of Turkish with Arabic, we see significant differences in the sounds between the two languages. According to comparative linguistics, Turkish consonants are divided into three main sections: the first is the sounds shared by the two languages, the second is the sounds that distinguish Turkish from Arabic, and the third is the sounds that distinguish Arabic from Turkish. As can be understood from this study, there are similarities between the phonetic systems of Arabic and Turkish, but there are also fundamental differences that create pronunciation difficulties for speakers of both languages. Being aware of these differences helps language learners improve their pronunciation and understand the subtle differences between the sounds in the two languages. Therefore, examining the phonetic differences between languages ​​contributes to the development of foreign language teaching methods and the improvement of students' pronunciation.

Anahtar Kelimeler

Modern Turkish Language Sounds , Arabic Voices , Comparative Linguistics

Karşıtsal Dilbilimi Açısından Modern Türkçe ile Arapça Dillerinin Ses Sisteminin Karşılaştırılması

Öz

Bütün dillerin sınırlı sayıda fonemi vardır, bu da çoğunun birbirine benzemesine, bazı diller arasında ise farklılıklar olmasına yol açar. Yabancı dil öğrenenler için bazı yabancı sesleri telaffuz etmeyi öğrenmek kesinlikle zorlu bir iştir. Bu araştırmanın amacı, hedef dil olarak Türkçenin sesleri ile ana dil olarak Arapçanın seslerini karşıtsal dilbilimi açısından karşılaştırmaktır. Karşıtsal analiz hipotezine dayalı olarak iki dildeki fonemler arasındaki benzerlik ve farklılık noktaları belirlenmiştir. Araştırmanın amacı, Arap öğrencilerin Türkçeyi doğru telaffuz etmelerine engel olabilecek engelleri ortadan kaldırarak Türkçeyi doğru telaffuz etmelerine yardımcı olmaktır. Dillerin ses sistemini incelemek, kelimelerin nasıl telaffuz edildiğini anlamak ve farklı diller arasındaki farklılıkları ayırt etmek için önemlidir. Çağdaş Türkçenin yirmi dokuz sesten oluşan bir fonetik sistemi vardır. Bu sesler; yirmi bir sesten oluşan ünsüzler ve sekiz sesten oluşan ünlüler olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Türkçenin fonetik sistemini Arapça ile karşılaştırdığımızda, iki dil arasındaki seslerde belirgin farklılıklar görüyoruz. Karşıtsal dilbilimine göre Türkçe ünsüzler üç ana bölüme ayrılır: Birincisi iki dilin paylaştığı sesler, ikincisi Türkçeyi Arapçadan ayıran sesler ve üçüncüsü Arapçayı Türkçeden ayıran seslerdir. Bu çalışmadan anlaşıldığı üzere Arapça ve Türkçenin fonetik sistemleri arasında benzerlikler vardır, ancak aynı zamanda her iki dili konuşanlar için telaffuz zorluğu yaratan temel farklılıklar da bulunmaktadır. Bu farklılıkların farkında olmak, dil öğrenenlerin telaffuzlarını geliştirmelerine ve iki dildeki sesler arasındaki ince farkları anlamalarına yardımcı olur. Bu nedenle diller arasındaki fonetik farklılıkların incelenmesi, yabancı dil öğretim yöntemlerinin geliştirilmesine ve öğrencilerin telaffuzlarının iyileştirilmesine katkı sağlar.

Anahtar Kelimeler

Arap Dili ve Edebiyatı , Modern Türkçe Sesleri , Arapça Sesler , Karşıtsal Dilbilimi , Ses Sistemi

التقابل اللغوي للنظام الصوتي بين أصوات اللغة التركية الحديثة وأصوات اللغة العربية من منظور علم التقابل اللغوي

Öz

تتسم الأصوات اللغوية في جميع اللغات بعدد محدود، مما يؤدي إلى تشابه معظمها، مع وجود الفروق بين لغة وأخرى. ومن المؤكد أن تعلم نطق بعض الأصوات غير المألوفة يشكل تحديًا لمتعلمي اللغات الأجنبية. يهدف هذا البحث إلى إجراء مقارنة بين أصوات اللغة التركية بوصفها اللغة المستهدفة/المنشودة، وأصوات اللغة العربية باعتبارها اللغة الأم من منظور علم التقابل اللغوي. وبناءً على فرضية التحليل التقابلي، تم تحديد نقاط التشابه والاختلاف بين الفونيمات في اللغتين. ويهدف البحث إلى مساعدة الطلاب العرب على نطق أصوات اللغة التركية نطقًا سليمًا، من خلال معالجة العقبات التي قد تعترضهم. تُعدّ دراسة النظام الصوتي للغات أمرًا أساسيًا لفهم كيفية نطق الكلمات وتمييز الفروقات بين اللغات المختلفة. وتتميز اللغة التركية الحديثة بنظام صوتي يتكون من تسعة وعشرين صوتًا، تُصنَّف إلى فئتين رئيسيتين: الأصوات الصامتة (الساكنة)، وعددها واحد وعشرون صوتًا، والأصوات الصائتة (المتحركة)، وعددها ثمانية أصوات. عند مقارنة النظام الصوتي للغة التركية باللغة العربية، نجد فروقًا واضحة في الأصوات بين اللغتين، إذ يمكن تصنيف الأصوات الصامتة التركية وفق التقابل اللغوي إلى ثلاثة أقسام رئيسية: الأول الأصوات المشتركة بين اللغتين، والثاني الأصوات التي تتميز بها اللغة التركية دون العربية، والثالث الأصوات التي تنفرد بها العربية دون التركية. يتضح من خلال هذه الدراسة أن هناك تشابهًا بين النظامين الصوتيين في العربية والتركية، إلا أن هناك أيضًا فروقًا جوهرية تجعل تعلم كل لغة تحديًا للنطق بالنسبة للناطقين بالأخرى. إن إدراك هذه الفروقات يساعد متعلمي اللغة على تحسين نطقهم واستيعاب الفروق الدقيقة بين الأصوات في اللغتين. ومن ثمّ، فإن دراسة الفروق الصوتية بين اللغات تسهم في تطوير أساليب تدريس اللغات الأجنبية وتحسين النطق لدى المتعلمين.

Anahtar Kelimeler

اللغة العربية وآدابها , أصوات اللغة التركية الحديثة , أصوات اللغة العربية , علم التقابل الغوي , النظام الصوتي

Kaynakça

• Abazoğlu, Muhammet. “أثر النظام اللغوي في التغيرات الصوتية للألفاظ العربية الدخيلة في اللغة التركية”. Dergiabant 12/2 (Kasım 2024), 732-744.
• Abazoğlu, Muhammet. “الظواهر الصوتية في لهجات البدو والحضر، مقارنة بين اللهجات العربية القديمة واللهجات السورية الحديثة”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 23/2 (Aralık 2023), 1-20.
• Akdağ, Soner. Kur'ân Dilinin Fonetik Yapısı Kıraat ve Dilbilim Kaynakları Çerçevesinde. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
• Avcı, Yaşar. Arapça Kökenli Osmanlıca Sözcükler. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
• Banguoğlu, Tahsin. Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2015.
• Bilgegil, M. Kaya. Türkçe Dilbilgisi. Erzurum: Salkımsöğüt Yayınları, 2009.
• Böler, Tuncay. Türkiye Türkçesi Ses Bilgisi. İstanbul: Kesit Yayınları, 2020.
• Buz, Yusuf. Turkish Grammar in Practice. Londra: Foxton Books, 2016.
• Coşkun, M. Volkan. Türkçenin Ses Bilgisi. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık, 2008.
• Demir, Nurettin – Yılmaz, Emine. Türkçe Ses Bilgisi. edt. Hülya Pilancı. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, 2018.
• Deny, Jean. Türk Dil Bilgisi Modern Türk Bilgisi Çalışmalarının Kapsamlı İlk Örneği. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2012.
• Doğan, Candemir. “Arap Öğrencilere Türkçe Ses Bilgisi Öğretimi”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 7/2 (Eylül 2007), 233-249.
• Doğan, Candemir. Sistematik Yabancı Dil Öğretim Yaklaşımı ve Yöntemleri. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2012.
• Dursunoğlu, Halit. “Türkiye Türkçesindeki Arapça Sözcükler ve Bu Sözcüklerdeki Ses Olayları”. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 9/9 (Summer 2014), 145-155.
• Düveyş, Râşid b. Abdurrahmân. Müzekkiretü esâlîbi tedrîsi’l-lugati’l-Arabiyye li gayri’n-nâtıkîne bihâ. Riyâd: Câmiatü’l-Melik Suud Ma’hedü’l-Lugati’l-Arabiyye Kısmu İ’dâdi’l-Muallimîn, ts.
• Düveyş, Râşid b. Abdurrahmân. Müzekkiretü’t-tekâbuli’l-lugavî ve tahlîli’l-ahtâ’. Riyâd: Câmiatü’l-Melik Suud Ma’hedü’l-Lugati’l-Arabiyye Kısmu İ’dâdi’l-Muallimîn, ts.
• Eker, Süer. Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yayınları, 2016.
• Eriş, Hamza. Arapça’dan Türkçeleşmiş Kelimeler Sözlüğü. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2014.
• Eriş, Hamza. Türkçeleşmiş Arapça Kelimelerin Tasnifi ve Kök Analizi. İstanbul: Cantaş Yayıncılık, 2012.
• Ergin, Muharrem. Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım Yayım Tanıtım, 2012.
• Fevzân, Abdurrahmân b. İbrâhîm el-Fevzân. Durûs fi’n-nizâmi’s-savtî li lugati’l-Arabiyye. Riyâd: Câmiatü’l-Melik Suud Ma’hedü’l-Lugati’l-Arabiyye Kısmu İ’dâdi’l-Muallimîn, 1422/2001.
• Fevzân, Abdurrahmân b. İbrâhîm el-Fevzân. Durûs fî ta’lîmi esvâti’l-lugati’l-Arabiyye li gayri’n-nâtıkîne bihâ. Riyâd: el-Arabiyye li’l-Cemî’, 1434/2013.
• Göksel, Aslı – Kerslake, Celia. TURKISH: A COMPREHENSIVE GRAMMAR. London and New York: Routledge Taylor & Francis Group, 2006.
• Görgün, M. Necip. Adım Adım Arapça 1. İstanbul: Arapça Lisan Okulu Yayınları, 2008.
• Gülensoy, Tuncer. Türkçe El Kitabı. Ankara: Akçağ Yayınları, 2015.
• Gümüş, Birgül. Anlam Değişmeleri Çerçevesinde Kur'an Arapçasından Türkçeye Geçen Kelimeler. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2005.
• Hassan el-Hanafi, Magdı Hassanın İsmail. “Dil Ailesi, Belirlilik ve Belirsizlik, Erillik ve Dişillik, İkillik ve Çoğulluk Yönlerinden Arapça ve Türkçe Arasında Filolojik Olarak Karşılaştırma”. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 4/8 (Eylül 2017), 171-195.
• İbn Cinnî, Ebü’l-Feth Osmân b. el-Mevsılî el-Bağdâdî (ö. 392/1002). el-Hasâis. nşr. Muhammed Ali en-Neccâr, Kâhire: el-Mektebetü’l-İlmiyye, ts.
• İşler, Emrullah. Türkçede Anlam Kaymasına Uğrayan Arapça Kelime ve Kelime Grupları. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, 1997.
• Karaağaç, Günay. Türkçenin Dil Bilgisi. Ankara: Akçağ Yayınları, 2012.
• Kaymaz, Zeki. “Türkçenin Arapçaya Etkileri Üzerine Bazı Tespitler”. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 6/1 (Winter 2011), 69-73.
• Ketrez, F. Nihan. A Student Grammar of Turkish. New York: Cambridge University Press, 2012.
• Kılıç, Ramazan. “Arapçadan Türkçeye Ödünçlenen Kelimelerin Arapça Kelimeleri Anlayıp Ezberlemede Etkisi”. Dergiabant 7/13 (Mayıs 2019), 305-336.
• Mahmûd İsmâîl Sînî – İshâk Muhammed el-Emîn. et-Tekâbulü’l-lugavî ve tahlîlü’l-ahtâ’. Riyâd: İmâdetü Şuûni’l-Mektebât bi Câmiati’l-Melik Suud, 1417/1996.
• Maksutoğlu, Mehmet. Arapçayı Öğreten Kitap. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2012.
• Özgeçit, Namık. Arapça ve Türkçede Ünlü ve Ünsüzlerin Birbirlerine Etkisi -Karşıtsal Çözümleme-. Ankara: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
• Özkanlı, Zeynep. Arap Fonetiğinin Tarihsel Gelişimi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2022.
• Özli, Muzaffer. “Arapça’dan Türkçeleşmiş Kelimeler Sözlüğü”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 15/1 (Haziran 2010), 363-369.
• Salâhuddîn Hüseyin. “et-Tekâbulü’l-lugavî ve ehemmiyyetühû fî ta’lîmi’l-lugati’l-Arabiyye li gayri’n-nâtıkîne bihâ”. Mecelletü Ma’hedi’l-Lugati’l-Arabiyye bi Câmiati Ümmi’l-Kurâ 2 (Mekke-i Mükerreme 1404/1984), 107-113.
• Şâmân, Mis’ad b. Süveylim eş-Şâmân. Kavâidü’l-lugati’l-Arabiyye. Riyâd: İmâdetü Şuûni’l-Mektebât bi Câmiati’l-Melik Suud, 1402/1982.
• Türkçenin Ses Özellikleri. https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/safa.celebi/136443/T%C3%BCrk%C3%A7enin%20Ses%20%C3%96zellikleri.pdf (17.02.2025).
• Vural, Hanifi - Böler, Tuncay. Ses ve Şekil Bilgisi. İstanbul: Kesit Yayınları, 2012.
• Yakupoğlu, Levent. “Diller Arası Etkileşim: Arapça ve Türkçe Örneği”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 1/51 (Eylül 2021), 296-310.
• Yıldız, Musa. “Türkçe ile Arapça Arasındaki Karşılıklı Etkileşim”. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi 2/23 (Güz 2006), 7-37.