Bazı tıbbi ve aromatik bitkilerde thripslerle (Thysanoptera) birlikte saptanan avcı böcek türleri
Öz
Thripsler (Thysanoptera) Çukurova’da değişik ürünlerde ekonomik düzeyde zarara sebep olabilen türlerdir. Thrips türlerinin bazıları konukçusu olan bitkilerde beslenme yoluyla verdikleri zarara ilave olarak virus hastalığı taşıyarak da sorun olmaktadır. Tıbbi ve aromatik bitkiler üzerinde saptanan Thrips ve faydalı türleri ile önemleri konusunda bilgiler bulunmamaktadır. Bu amaçla çalışma 2013-2014 yıllarında Adana ilinde Çukurova Üniversitesi Balcalı kampüsünde doğal olarak yetişen bazı tıbbi ve aromatik bitkiler üzerinde yürütülmüştür. Dokuz familyaya bağlı 13 bitki türü örneklenmiştir. Çalışma sonucunda Aeolothripidae, Phlaeothripidae ve Thripidae familyalarından 11 Thysanoptera türü saptanmıştır. Çalışmada çoğunlukla Anthocoridae (Hemiptera) türleri olmak üzere 6 avcı böcek türü kaydedilmiştir. Zararlı thrips türleri içerisinde en yaygın Thrips tabaci Lindeman (%33.85); avcı türlerden ise Orius niger (Wolff) (%68.66) saptanmıştır. Örnekleme yapılan bitkiler arasında Lantana camara (Mine çalısı) bitkisinin çok sayıda zararlı ve faydalı türe konukçuluk ettiği belirlenmiştir. Ocimum basilicum (Fesleğen), Salvia spledens (Ateş çiçeği), Hibiscus syriacus (Ağaçhatmi) ve Abelia grandiflora (Kelebek çalısı) üzerinde zararlı thrips türü bulunamamıştır. O. basilicum üzerinde çoğunlukla avcı Orius türleri kaydedilmiştir. O.basilicum zararlı thripsler için muhtemelen uzaklaştırıcı etki gösterirken, Orius spp.’yi cezbetmektedir. Örneklenen bitkiler üzerinde thrips veya diğer zararlı böceklerden kaynaklanan herhangi bir zarar görülmemiştir. Bu durumun avcı böceklerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Ocimum basilicum ekolojik tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliği dahil farklı ürün gruplarında avcı böcekleri destekleyen banker bitki olarak değerlendirilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abou-Fakhr Hammad, E., & McAuslane, H. (2006) Effect of Melia azedarach L. extract on Bemisia argentifolii (Homoptera: Aleyrodidae) and its Biocontrol Agent Eretmocerus rui (Hymenoptera: Aphelinidae). Environmental Entomology, 35(3):740-745.
- Abou-Fakhr Hammad, E., & McAuslane, H. (2010). Effect of Melia azedarach L. extract on Liriomyza sativae (Diptera: Agromyzidae) and its biocontrol agent aiglyphus isaea (Hymenoptera: Eulophidae). Journal of Food, Agriculture and Environment, 8:1247–1252.
- Al-Akhras H.A. (2010). Effect of Melia azedarach on Black Aphid Aphis fabae. M.S. Thesis, Lebanese University, Beirut, Lebanon.
- Atakan, E. (2007a). Thrips (Thysanoptera) species occurring on fruit orchards in Çukurova region of Turkey. Acta Phytopathologica Entomologica Hungarica, 43(1): 235-242.
- Atakan, E. (2007b). Thrips (Thysanoptera) species occurring on winter vegetables crops in Çukurova region of Turkey. Acta Phytopathologica Entomologica Hungarica, 43(1):227-234.
- Atakan, E. (2010). Adana ilinde parklardaki süs bitkilerinde yaygın iki thrips türünün ve avcı böceklerin populasyon yoğunlukları. IV Süs Bitkileri Kongresi, Bildiri Özetleri Kitabı, s:120-129.
- Ascher, K.R.S., Schmutterer, H., Zebitz, C.P.W., & Naqvi, S.N.H. (1995). The Persian lilac or Chinaberry tree: Melia azedarach L. In: Schmutterer H (ed) The Neem Tree: Source of Unique Natural Products for Integrated Pest Management, Medicine. Industry and Other Purposes. VCH, Weinheim, Germany, pp 605–642.
- Bakkali, F., Averbeck, S., Averbeck, D., & Idaomar, M. (2008). Biological effects of essential oils – a review. Food and Chemical Toxsicology, 46 (2): 46–475.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ekrem Atakan
Çukurova Ünversitesi, Ziraat Fakültesi
Türkiye
Serkan Pehlivan
Çukurova Ünversitesi, Ziraat Fakültesi
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
8 Mayıs 2017
Kabul Tarihi
26 Ocak 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 35 Sayı: 1


/Sharif1/indexingimg/IC.png)


