Özel Yetenekli Öğrencilerin BİLSEM’lerde Sergiledikleri Davranış Problemleri ve Yapılan Rehberlik ve Psikolojik Danışma Çalışmaları
Öz
Özel yetenekli bireyler, duygusal açıdan yoğun ve hassas, mükemmeliyetçi, kendinden ve başkalarından yüksek beklentilere sahip, yaşıtlarına göre daha olgun olan, yüksek düzeyde ahlaki olgunluk ve adalet duygularına ve güçlü bir mizah anlayışına sahip, liderlik özellikleri sergileyen ve yüksek düzeyde empati yeteneğine sahiplerdir. Bu özelliklerinin BİLSEM’lere devam eden özel yetenekli öğrencilerin problem davranış sergileme durumlarını ve bu konuda yapılan rehberlik ve psikolojik danışma çalışmalarının neler olduğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. NVIVO programıyla yapılan görüşmeler analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında psikolojik danışmanlar tarafında İfade edilme sıklığının en çok olduğu kategori “Okulunuzdaki özel yetenekli öğrencilerde ne tür davranış problemleriyle karşılaşıyorsunuz?” kodunun altında yer alan “mükemmeliyetçilik (f=16)” olarak görülmektedir. İfade edilme sıkılığının en az olduğu kategori ise “Rehberlik ve psikolojik danışma çalışmaların etkililiği ile ilgili neler söyleyebilirsiniz?” görüşme sorusunun altında yer alan “Çalışmalar etkili değil (f=1)” olarak görülmektedir. Kodlar, kategoriler ve alt kategoriler şeklinde bulgularda yer verilmiştir. Alanyazın ışığında sonuçlar tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
özel yetenek, psikolojik danışma ve rehberlik, problem davranış
Kaynakça
- Altun, F. ve Yazıcı, H. (2018). Türkiye’deki üstün yetenekli öğrencilerin psikolojik danışma ve rehberlik ihtiyaçları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 19(2), 355-378.
- Ataman, A. (2009). Özel gereksinimli çocuklar ve özel eğitime giriş (7.Baskı). Ankara: Gündüz.
- Atak, H. (2011). Örneklem seçimi. Ö.Çokluk (Çev. Ed. Ö. Çokluk). Araştırma yöntemleri (3. Baskı, ss. 203-229) içinde. Ankara: Edge Akademi Yayın Dağıtım.
- Balay, R. ve Sağlam, M. (2008). Sınıf içi olumsuz davranışlara ilişkin öğretmen görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 1-24.
- Blaas, S. (2014). The relationship between social-emotional difficulties and underachievement of gifted students. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 24(2), 243-255.
- Blackett, R. ve Webb, J. T. (2011). The social-emotional dimension of giftedness: The SENG support model. Australasian Journal of Gifted Education, 20(1), 5-13.
- Bayraktar-Keleş, A. (2020). Özel yetenekli öğrencilerin davranış problemlerinin ve öğretmenlerin bu davranışlarla baş etme yöntemlerinin belirlenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
- Callard-Szulgit, R. D. (2010). Parenting and teaching the gifted. New York: R&L Education.
- Callahan, C. M., Sowa, C. J., May, K. M., Tomchin, E. M., Plucker, J. A., Cunningham, C. M., ve diğerleri. (2004). The social and emotional development of gifted students. ABD: Prufrock Press. Chan, D. W. (2002). Giftedness, adjustment problems, and psychological distress among Chinese secondary students in Hong Kong. Journal for the Education of the Gifted, 26(1), 6-24.
- Chang, H. J. ve Kuo, C. C. (2009). Overexcitabilities of gifted and talented students and its related researches in Taiwan. Asia-Pacific Journal of Gifted and Talented Education, 1(1), 41-74.