Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Yerel Okuryazarlık Özellikleri: İzmir İli Örneği

Sosyal bilgiler dersi etkin vatandaş olma yolunda öğrencilerin topluma ve çevreye karşı görev ve sorumluluklarını öğrenmesi, temel bilgi, beceri ve davranışları kazanması açısından en uygun derslerden biridir. Bu bağlamda öğrencilerin çevrelerini ekonomik, toplumsal, kültürel, tarihi vb. unsurlarıyla tanımaları ve tanıtmaları önemli bir yeterlilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu açılardan donanımlı bireyler literatürde “yerel okuryazar” birey olarak adlandırılmaktadır. Öğrencilere yerel okuryazarlık becerilerinin kazandırılması ise yerel okuryazar öğretmenler tarafından eğitilmeleriyle mümkün olabilir. Çünkü öğretmenlerin bu anlamdaki nitelikleri kendilerinden yetiştirmeleri beklenen öğrenci profilini etkilemektedir. Bu nedenle sosyal bilgiler öğretmenlerinin yerel okuryazarlık özelliklerinin ortaya konması önem arz etmekte, araştırma bu amaca hizmet etmektedir. Araştırmanın çalışma grubunu İzmir ilinde görev yapan 30 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Nitel yaklaşımla gerçekleştirilen çalışmanın araştırma deseni durum çalışmasıdır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde görüşme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak sosyal bilgiler öğretmenlerinin yerel okuryazarlık özelliklerinin ortaya konulmasına yönelik bir yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz yöntemine başvurulmuştur. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin yerel okuryazarlık becerilerinin bilişsel, duyuşsal ve faaliyet boyutlarında geliştirilmeye açık özellikte olduğu tespit edilmiş, bu doğrultuda öneriler sunulmuştur.

Social studies course is one of the most appropriate courses for students to learn their duties and responsibilities towards society and the environment, and to gain basic knowledge, skills and behaviours in order to become effective citizens. In this context, it is an important competence for students to recognise and introduce their environment with its economic, social, cultural, historical, etc. elements. Individuals equipped in this respect are called "locally literate" individuals in the literature. The acquisition of local literacy skills by students can be possible only if they are trained by locally literate teachers. Because the characteristics of teachers in this sense affect the profile of the students they are expected to educate. For this reason, it is important to reveal the local literacy characteristics of social studies teachers and this research serves this purpose. The study group of the research consists of 30 social studies teachers working in Izmir province. The research design of the study, which was carried out with a qualitative approach, is a case study. Interview method was used to obtain research data. As a data collection tool, a semi-structured interview form was used to reveal the local literacy characteristics of social studies teachers. In the analysis of the data descriptive analysis method was used. As a result of the research, it was determined that social studies teachers' local literacy skills were open to improvement in cognitive, affective and activity dimensions and suggestions were made in this direction.