Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar

Merve Kayacık; Mustafa Batuhan Kurtoğlu; Ahmet Ayaz

doi:10.53444/deubefd.1381554

TR EN

Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar

Öz

Bu çalışma ergenlerde akran zorbalığının açıklanmasında okul iklimi ve öğretmenden algılanan duygusal istismarın rolünü belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yordayıcı korelasyonel model kullanılarak tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu 260 kadın, 136 erkek toplam 396 ortaöğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu, Algılanan Öğretmen Davranışları Ölçeği ve Okul İklimi Ölçeği kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiye tespit etmek amacıyla pearson momentler çarpımı korelasyon katsayıları hesaplanırken, akran zorbalığının yordayıcılarını tespit etmek amacıyla ise çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre algılanan okul iklimi ile öğrencilerin zorba ve kurban olma durumları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Öğretmenden algılanan duygusal istismar ile de zorba ve kurban olma durumları arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. Ayrıca algılanan okul iklimi ile öğretmenden algılanan duygusal istismar arasında da negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre öğrencilerin zorbalık durumlarının yordanmasında okul iklimi ve öğretmenden algılanan duygusal istismarın manidar bir etkisi bulurken, kurban olma durumunda sadece öğretmenden algılanan duygusal istismarın manidar etkisi tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ergenler, akran zorbalığı, öğretmenden algılanan duygusal istismar, okul iklimi

Predictors of Peer Bullying in Adolescents: Perceived School Climate and Perceived Emotional Abuse from Teachers

Öz

This study was conducted to determine the role of school climate and perceived emotional abuse from teachers in explaining peer bullying in adolescents. The study group of the research, which was designed using a predictive correlational model, consisted of 260 female and 136 male students totaling 396 secondary school students. Personal Information Form, Peer Bullying Determination Scale Adolescent Form, Perceived Teacher Behavior Scale and School Climate Scale were used to collect data. Pearson product-moment correlation coefficients were calculated to determine the relationship between the variables, while multiple regression analysis was applied to determine the predictors of peer bullying. According to the results of the research, a significant negative relationship was found between the perceived school climate and the students' bullying and victimization. A significant positive relationship was obtained between perceived emotional abuse from the teacher and the status of being a bully and a victim. Additionally, a significant negative relationship was found between perceived school climate and perceived emotional abuse from the teacher. According to the results of multiple regression analysis, a significant effect of school climate and perceived emotional abuse from the teacher was found in predicting the bullying status of the students, while only a significant effect of emotional abuse perceived from the teacher was found in the case of being a victim. The findings were discussed in the light of the relevant literature and various suggestions were made, such as conducting more studies with school stakeholders who are seen to have an important role in combating and preventing peer bullying.

Anahtar Kelimeler

Adolescents, peer bullying, perceived emotional abuse from the teacher, school climate

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu araştırmanın planlanmasından, uygulanmasına, verilerin toplanmasından verilerin analizine kadar olan tüm süreçte “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Bu çalışmanın yazım sürecinde bilimsel, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Etik kurul izin bilgileri Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu Etik değerlendirme karar tarihi: 27.10.2020 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası: E-804.01-BABBFCF3

Kaynakça

Acosta, J., Chinman, M., Ebener, P., Malone, P. S., Phillips, A. & Wilks, A. (2019). Understanding the relationship between perceived school climate and bullying: A mediator analysis. Journal of School Violence, 18(2), 200-215. https://doi.org/10.1080/15388220.2018.1453820
Alantar, M. (1989). Psychological maltreatment: An attempt of its definition by experts and its assessment among a group of adolescents. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Boğaziçi Üniversitesi.
Aluede, O., Ojugo, A. I., & Okoza, J. (2012). Emotional abuse of secondary school students by teachers in ego state, Nigeria. Research in Education, 88, 29-39. https://doi.org/10.7227/RIE.88.1.3
Andreou, E. (2000). 8-12 yaş arası Yunan okul çocuklarında zorba/kurban sorunları ve bunların psikolojik yapılarla ilişkisi. Agresif Davranışlar, 26(1), 49-56 http://dx.doi.org/10.1002/(SICI)1098-2337(2000)26:1%3C49::AID-AB4%3E3.0.CO;2-M
Arseneault, L., Bowes, L., & Shakoor, S. (2009). Bullying victimization in youths and mental health problems: “Much ado about nothing”? Psychological Medicine, 40(5), 717-729. https://doi.org/10.1017/s0033291709991383 Aslan, S. & Aşıcı, H. (2011). Ergenlerde okul zorbalığının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 71-83. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/67827
Atik, G. & Kemer, G. (2008). İlköğretim ikinci kademe öğrencileri arasındaki zorbalığı yordamada problem çözme becerisi, sürekli öfke-öfke ifade tarzları ve fiziksel özyeterliğin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 198-206. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deubefd/issue/25428/268269
Attar‐Schwartz, S. (2009). Peer sexual harassment victimization at school: The roles of student characteristics, cultural affiliation, and school factors. American Journal of Orthopsychiatry, 79(3), 407-420. https://doi.org/10.1037/a0016553
Ayas, T. & Pişkin, M. (2011). Lise öğrencileri arasındaki zorbalık olaylarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü bakımından incelenmesi. İlköğretim Online, 10(2), 550-568. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/90661
Baker, Ö. E. (2009). Peer victimization, rumination, and problem solving as risk contributors to adolescents’ depressive symptoms. The Journal of Psychology, 143, 78-90. https://doi.org/10.3200/jrlp.143.1.78-90
Banzon-Librojo, L. A., Garabiles, M. R. & Alampay, L. P. (2017). Relations between harsh discipline from teachers, perceived teacher support, and bullying victimization among high school students. Journal of Adolescence, 57, 18-22. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2017.03.001

Bayar, Y. & Uçanok, Z. (2012). Okul sosyal iklimi ile geleneksel ve sanal zorbalık arasındaki ilişkiler: Genellenmiş akran algısının aracı rolü. Türk Psikoloji Dergisi, 27(70), 101-114. https://www.researchgate.net/publication/297517269_Okul_Sosyal_iklimi_ile_Geleneksel_ve_Sanal_Zorbalik_Arasindaki_iliskiler_Genellenmis_Akran_Algisinin_Araci_Rolu
Bayraktar, F. (2009). Ergenlerin zorba ve kurban davranışlarında birey, aile, akran ve okula dair özelliklerin rolü: Bütüncül bir model önerisi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
Brown, S. L., Birch, D. A. & Kancherla, V. (2005). Bullying perspectives: experiences, attitudes, and recommendations of 9‐to 13‐year‐olds attending health education centers in the United States. Journal of School Health, 75(10), 384-392. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.2005.tb06642.x
Burnukara, P. & Uçanok, Z. (2012). İlk ve orta ergenlikte akran zorbalığı: Gerçekleştiği yerler ve baş etme yolları. Türk Psikoloji Yazıları, 15(29), 68-82. https://psikolog.org.tr/tr/yayinlar/dergiler/1031828/tpy1301996120120000m000108.pdf
Buser, T. J. & Buser, J. K. (2013). Helping Students with Emotional Abuse: A Critical Area of Competence for School Counselors. Journal of school counseling, 11(9). https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1012312.pdf
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş. (2019). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (25. Baskı). Pegem Akademi.
Camodeca, M., & Goossens, F. A. (2005). Aggression, social cognitions, anger and sadness in bullies and victims. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 46(2), 186–197. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.2004.00347.x
Cenksever Önder, F. & Sarı, M. (2012). İlköğretim öğrencilerinde zorbalık ve okul yaşam kalitesi. İlköğretim Online, 11(4), 897-914. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/90534
Chen, C., Yang, C., Chan, M. & Jimerson, S. R. (2020). Association between school climate and bullying victimization: Advancing integrated perspectives from parents and cross-country comparisons. School Psychology, 35(5), 311-320. https://doi.org/10.1037/spq0000405
Craig, W. M., Pepler, D. & Atlas, R. (2000). Observations of bullying in the playground and in the classroom. School Psychology International, 21(1), 22-36. https://doi.org/10.1177/0143034300211002
Çakar, Y. (1994). The construction of perceived teacher behavior inventory. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Boğaziçi Üniversitesi.
Çankaya, İ. (2011). İlköğretimde akran zorbalığı. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 81-92. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/153431
Çınkır, Ş. & Karaman-Kepenekçi, Y. (2003). Öğrenciler arası zorbalık. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 4(5), 236-253. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108438
Çınkır, Ş. & Karaman-Kepenekçi, Y. (2006). Bullying among Turkish high school students. Child Abuse & Neglectl, 30(2), 193-204. http://dx.doi.org/10.1016/j.chiabu.2005.10.005
Doll, B. (1996). Children without friends: Implications for practice and policy. School Psychology Review, 25(2), 165–183. https://doi.org/10.1080/02796015.1996.12085809
Elias, M. J., Weissberg, R. P., Hawkins, J. D., Perry, C. L., Zins, J. E., Dodge, K. A., et al. (1994). The school-based promotion of social competence: Theory, research, practice, and policy. In R. J. Haggerty, N. Garmezy, M. Rutter, & L. Sherrod (Eds.), Stress, risk and resilience in children and adolescence: Processes, mechanisms, and interventions (ss. 269-315). Cambridge University Press.
Erkman, F. (1991). Çocukların duygusal ezimi. E. Konanç, İ. Gürkaynak ve A. Egemen (Ed.), Çocuk İstismarı ve İhmali Çocukların Kötü Muameleden Korunması [I. Ulusal Kongresi] (s.163-169). Ankara
Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2006). How to design and evaluate research in education (6th edition). McGraw-Hill
George, D. (2011). SPSS for windows step by step: A simple study guide and reference, 17.0 update, 10/e. Pearson Education India.
Gökler, R. (2009). Okullarda akran zorbalığı. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 511-537. http://genclikbirikimi.org/kunye-29118-okullarda-akran-zorbaligi-makale
Grazia, V. & Molinari, L. (2021). School climate research: Italian adaptation and validation of a multidimensional school climate questionnaire. Journal of Psychoeducational Assessment, 39(3), 286-300. https://doi.org/10.1177/0734282920967141
Gültekin, Z. & Sayil, M. (2005). Akran zorbalığını belirleme ölçeği geliştirme çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 8(15), 47-61. http://www.turkpsikolojiyazilari.com/PDF/TPY/15/47-61.pdf
Gümüşler Başaran, A. (2014). Rize ili lise öğrencilerinde akran zorbalığı ve zorbalığı önleme eğitimi etkisinin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
Gündüz, B., & Ay, İ. (2021). Zorba ve mağdur olan ortaokul öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi. Siirt Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Fikriyat Sosyal Bilimler Araştırmalar Dergisi, 1(2), 145-161. https://dergipark.org.tr/tr/pub/fikriyat/issue/68124/1059456
Hakan, S. (2011). İlköğretim öğrencilerinin farklı zorba türleri ile karşı karşıya kalma sıklığının ve boyun eğme davranışı ile durumluk-sürekli öfke ile ilişkisinin karşılaştırılması. Millî Eğitim, 190, 54-71. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/442554
Hamurcu, S. (2020). İlkokul öğrencilerinde akran zorbalığı: Ankara Pursaklar örneği. OPUS International Journal of Society Researches, 16, 5540-5564. https://doi.org/10.26466/opus.758653
Henricsson, L.& Rydell, A.M. (2004). Elementary school children with behavior problems: teacher-child relations and self-perception. A prospective study. Merrill-Palmer Quarterly, 50(2), 111-138. https://doi.org/10.1353/mpq.2004.0012
James, D. J., Lawlor, M., Courtney, P., Flynn, A., Henry, B. & Murphy, N. (2008). Bullying behaviour in secondary schools: what roles do teachers play? Child Abuse Review: Journal of the British Association for the Study and Prevention of Child Abuse and Neglect, 17(3), 160-173. https://doi.org/10.1002/car.1025
Kalaycı, H. & Özdemir, M. (2013). Lise öğrencilerinin okul yaşamının niteliğine ilişkin algılarının okul bağlılıkları üzerine etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 293-315. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/6732/90501
Karaman, Ö. & Yurtal, F. (2015). Students' perceptions of school climate where violence is prevalent in schools. Elementary Education Online, 14(2), 421-429. http://dx.doi.org/10.17051/io.2015.10946
Kartal, H. & Bilgin, A. (2009). Bullying and school climate from the aspects of the students and teachers. Eurasian Journal of Educational Research, 36, 209-226. https://www.acarindex.com/pdfs/647166
Kassabri, M. K. (2011). Student victimization by peers in elementary schools: Individual, teacher-class, and school-level predictors. Child Abuse & Neglect, 35(4) 273–282. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2011.01.004
Khoury-Kassabri, M., Benbenishty, R. & Astor, R. A. (2005). The effects of school climate, socioeconomics, and cultural factors on student victimization in Israel. Social Work Research, 29(3), 165-180. https://doi.org/10.1093/swr/29.3.165
Kılıç, S. (2010). Akran istismarının ilköğretim öğrencilerinin okul iklimi algıları üzerindeki etkisi: Esenyurt ilçesi örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi.
King, M. A. & Janson, G. R. (2011). Beware Emotional Maltreatment. Principal, 91, 18-21. https://www.naesp.org/sites/default/files/King_Janson_SO11.pdf
Klomek, A. B., Sourander, A., & Gould, M. (2010). The association of suicide and bullying in childhood to young adulthood: a review of cross-sectional and longitudinal research findings. The Canadian Journal of Psychiatry, 55(5), 282–288. https://doi.org/10.1177/070674371005500503
Koç, Z. (2006). Lise Öğrencilerinin zorbalık düzeylerinin yordanması. (Yayımlanmamış Doktora tezi), Gazi Üniversitesi.
Kurt, T. & Çalık, T. (2010). Okul iklimi ölçeği’nin (OİÖ) geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 35(157). http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/298/163
Lansford, J. E., Dodge, K. A., Pettit, G. S., Bates, J. E., Crozier, J. & Kaplow, J. (2002). A 12-year prospective study of the long-term effects of early child physical maltreatment on psychological, behavioral, and academic problems in adolescence. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 156(8), 824-830. https://doi.org/10.1001/archpedi.156.8.824
Longobardi, C., Settanni, M., Prino, L. E., & Gastaldi, F. G. M. (2018). Emotionally abusive behavior in Italian middle school teachers as identified by students. Journal of Interpersonal Violence, 33(8), 1327-1347. https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/0886260515615144
Marraccini, M. E., Weyandt, L. L. & Rossi, J. S. (2015). College students’ perceptions of professor/instructor bullying: questionnaire development and psychometric properties. Journal of American College Health, 63(8), 563-572. https://doi.org/10.1080/07448481.2015.1060596
McEachern, A. G., Aluede, O. & Kenny, M. C. (2008). Emotional abuse in the classroom: Implications and interventions for counselors. Journal of Counseling & Development, 86(1), 3-10. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2008.tb00619.x
Navarro, R., Ruiz-Oliva, R., Larrañaga, E., & Yubero, S. (2013). The impact of cyberbullying and social bullying on optimism, global and school-related happiness and life satisfaction among 10-12-year-old schoolchildren. Applied Research in Quality of Life, 10(1), 15–36. https://doi.org/10.1007/s11482-013-9292-0
Nearchou, F. (2018). Resilience following emotional abuse by teachers: Insights from a cross-sectional study with Greek students. Child Abuse & Neglect, 78, 96-106. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.10.012
Olweus, D. (1994). Bullying at school. Huesmann, L.R(Ed.), Aggressive behavior (ss. 97-130). Aggressive Behavior. The Plenum Series in Social/Clinical Psychology. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4757-9116-7_5
Olweus, D. (2003). A Profile of bullying at School. Educational Leadership, 60(6), 12–17. http://www.ascd.org/publications/educational-leadership/mar03/vol60/num06/A-Profile-of-Bullying-at-School.aspx
Olweus, D. (2005). A useful evaluation design, and effects of the Olweus Bullying Prevention Program. Psychology, Crime & Law, 11(4), 389–402. https://doi.org/10.1080/10683160500255471
Owusu, A., Hart, P., Oliver, B. & Kang, M. (2011). The association between bullying and psychological health among senior high school students in Ghana, West Africa. Journal of School Health, 81(5), 231-238. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.2011.00590.x
Öksüz, Y., Çevik, C. & Kartal, A. (2012). İlköğretim 4. ve 5. Sınıf öğrencileri arasındaki zorbalık olaylarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Rize ili örneği). Turkish Studies, 7(3), 1911-1934. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.3701
Özdinçer Arslan, S. & Savaşer, S. (2009). Okulda zorbalık. Millî Eğitim, 38(184), 218-227. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/442932
Özkan, Y. & Çiftci, E. G. (2010). Düşük sosyo-ekonomik düzeydeki ilköğretim okullarında akran zorbalığı. İlköğretim Online, 9(2), 576-586. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/90762
Peguero, A. A. (2019). Introduction to the special issue on significance of race/ethnicity in bullying. International Journal of Bullying Prevention, 1(3), 159-160. https://doi.org/10.1007/s42380-019-00032-8
Perren, S. (2000). Kindergarten children involved inbullying: Social behavior, peer relationships, andsocial status. [Doctoral dissertation, University of Berne]. https://sospais.files.wordpress.com/2010/05/bullying_.pdf
Pillay, J. (2021). Bullying prevalence and numeracy performance among primary school children in Johannesburg: Implications for school-based interventions. South African Journal of Childhood Education 11(1), 1-10. https://doi.org/10.4102/sajce.v11i1.956
Pişkin, M. (2010). Ankara’daki ilköğretim öğrencileri arasında akran zorbalığının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 35(156), 175-189. https://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/304/24
Pişkin, M. & Ayas, T. (2011). Akran zorbalığı ölçeği: Çocuk formu. Akademik Bakış Dergisi, 23, 1-12. https://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423868168.pdf
Rigby, K. (1996). Bullying in schools: and what to do about it. Jessica Kingsley.
Rigby, K. (2003). Consequences of bullying in schools. The Canadian Journal of Sychiatry, 48(9), 583-590. https://doi.org/10.1177/070674370304800904
Salle, T. la, George, H. P., McCoach, D. B., Polk, T. & Evanovich, L. L. (2018). An examination of school climate, victimization, and mental health problems among middle school students self-identifying with emotional and behavioral disorders. Behavioral Disorders, 43(3), 383-392. . https://doi.org/10.1177/0198742918768045
Sprott, J. B., Jenkins, J. M. & Doob, A. N. (2005). The importance of school: Protecting at-risk youth from early offending. Youth Violence and Juvenile Justice, 3(1), 59-77. https://doi.org/10.1177/1541204004270943
Şimşek, S. & Önder, F. C. (2011). Ergenlerde davranış problemlerinin, anne-babadan ve öğretmenlerden algılanan duygusal istismar açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 10(3), 1123-1137. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8591/106799
Tatlılıoğlu, K. (2016). Okullarda şiddet ve zorbalık: Risk faktörleri, koruma, önleme ve müdahale hizmetleri: Konya Örneği. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(12), 209-232. https://doi.org/10.29029/busbed.328657
Thapa, A., Cohen, J., Guffey, S. & Higgins-D’Alessandro, A. (2013). A review of school climate research. Review of Educational Research, 83(3), 357-385. https://doi.org/10.3102/0034654313483907
Tuncay, A. & Pişkin, M. (2015). Akran zorbalığı belirleme ölçeği ergen formu. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (50), 316-324. https://dergipark.org.tr/tr/pub/abuhsbd/issue/32944/366058
Tural Hesapçıoğlu, S. & Yeşilova, H. (2015). Lise öğrencilerinin zorbalığa ve zorbalara ilişkin duyguları, düşünceleri ve tutumları. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 16(4), 284-293. https://alpha-psychiatry.com/Content/files/sayilar/80/284-293.pdf
Türk Kurtça, T., Ermağan Çağlar, E., & Sanal Özcan, Y. (2020). Akran Zorbalığı ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki İlişkinin Gözden Geçirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(2), 584-595. https://doi.org/10.24106/kefdergi.693410
Uysal, H. & Dinçer, Ç. (2012). Okul öncesi dönemde akran zorbalığı. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5(4), 468- 483. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/304203
Varjas, K., Henrich, C. C. & Meyers, J. (2009). Urban middle school students’ perceptions of bullying, cyberbullying, and school safety. Journal of School Violence, 8(2), 159-176. https://doi.org/10.1080/15388220802074165
Williams, K. R. & Guerra, N. G. (2007). Prevalence and predictors of internet bullying. Journal of Adolescent Health, 41(6), 14-21. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2007.08.018
Winnaar, L., Arends, F. & Beku, U. (2018). Reducing bullying in schools by focusing on school climate and school socio-economic status. South African Journal of Education, 38(1), 1-10. https://doi.org/10.15700/saje.v38ns1a1596
Yaban, E. H. (2010). Ergenlerin arkadaşlık niteliği, ebeveynden ve okul ortamında öğretmenden algılanan destek ile akran zorbalığı / zorbalığa maruz kalma arasındaki ilişkiler (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi.
Yaman, E, Karakülah, D. & Dilmaç, B. (2013). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin değerlerini yordayan iki önemli değişken: Siber zorbalık eğilimleri ve okul kültürü arasındaki ilişki. Değerler Eğitimi Dergisi, 11(26), 323-337. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/302417
Yavuzer, Y., Gündoğdu, R. & Dikici, A. (2009).Teachers’ perceptions about school violence in one Turkish city. Journal of School Violence, 8(1), 29-41, https://doi.org/10.1080/15388220802067797
Yavuzer, Y. & Karataş, Z. (2012). Ergenlerde otomatik düşünceler ile fiziksel saldırganlık arasındaki ilişkide öfkenin aracı rolü. Türk Psikiyatri Dergisi, 24(2), 117-123. https://www.turkpsikiyatri.com/PDF/C24S2/6_1229_Ergenlerde%20Otomatik.pdf
Yavuzer, Y. & Ömer, Ü. R. E. (2010). Saldırganlığı önlemeye yönelik psiko-eğitim programının lise öğrencilerindeki saldırganlığı azaltmaya etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (24), 389-405. https://dergipark.org.tr/tr/pub/susbed/issue/61801/924636
Yıldırım, R. (2012). Akran zorbalığı. CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 39-51. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/45882

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Psikolojik Danışmanlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Merve Kayacık
0000-0003-4177-6836
Türkiye

Mustafa Batuhan Kurtoğlu
0000-0002-6975-2070
Türkiye

Ahmet Ayaz ^*
0000-0002-4081-2033
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

26 Ekim 2023

Kabul Tarihi

25 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 59

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1381554

IZ

https://izlik.org/JA59JS33NL

APA

Kayacık, M., Kurtoğlu, M. B., & Ayaz, A. (2024). Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 418-434. https://doi.org/10.53444/deubefd.1381554

AMA

1.Kayacık M, Kurtoğlu MB, Ayaz A. Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar. DEU BEF Dergi. 2024;(59):418-434. doi:10.53444/deubefd.1381554

Chicago

Kayacık, Merve, Mustafa Batuhan Kurtoğlu, ve Ahmet Ayaz. 2024. “Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 59: 418-34. https://doi.org/10.53444/deubefd.1381554.

EndNote

Kayacık M, Kurtoğlu MB, Ayaz A (01 Mart 2024) Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 59 418–434.

IEEE

[1]M. Kayacık, M. B. Kurtoğlu, ve A. Ayaz, “Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar”, DEU BEF Dergi, sy 59, ss. 418–434, Mar. 2024, doi: 10.53444/deubefd.1381554.

ISNAD

Kayacık, Merve - Kurtoğlu, Mustafa Batuhan - Ayaz, Ahmet. “Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 59 (01 Mart 2024): 418-434. https://doi.org/10.53444/deubefd.1381554.

JAMA

1.Kayacık M, Kurtoğlu MB, Ayaz A. Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar. DEU BEF Dergi. 2024;:418–434.

MLA

Kayacık, Merve, vd. “Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 59, Mart 2024, ss. 418-34, doi:10.53444/deubefd.1381554.

Vancouver

1.Merve Kayacık, Mustafa Batuhan Kurtoğlu, Ahmet Ayaz. Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar. DEU BEF Dergi. 01 Mart 2024;(59):418-34. doi:10.53444/deubefd.1381554

Ergenlerde Akran Zorbalığının Belirleyicileri: Algılanan Okul İklimi ve Öğretmenden Algılanan Duygusal İstismar

Öz

Anahtar Kelimeler

Predictors of Peer Bullying in Adolescents: Perceived School Climate and Perceived Emotional Abuse from Teachers

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster