Araştırma Makalesi

Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi

Sayı: 62 30 Aralık 2024
PDF İndir
EN DE FR TR

Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi

Öz

Kovid-19 pandemisi, bireylerin fiziksel sağlığını etkilemenin yanı sıra, ruh sağlığı üzerinde de derin etkiler bırakmıştır. Pandemi süresince çeşitli zorluklar ortaya çıkmış ve önlemler alınmaya çalışılmıştır, ancak pandemi sonrasındaki Kovid-19 korkusu ve buna bağlı ruh sağlığı sorunları üzerine yapılan araştırmalar sınırlı kalmıştır. Bu çalışmanın amacı, pandemi sonrasındaki Kovid-19 korkusu, belirsizliğe tahammülsüzlük ve kontrolü kaybetmeye ilişkin inançlar arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, 183’ü (%68.30) kadın, 85’i (%31.70) erkek ve yaş ortalaması 21.70 (Ss = 2.31) olan 268 katılımcı oluşturmuştur. Korelasyon analizi sonuçları Kovid-19 korkusu ile belirsizliğe tahammülsüzlüğün alt boyutları olan ileriye yönelik kaygı ve engelleyici kaygı ile kontrolü kaybetmeye ilişkin inançların alt boyutlarından düşünceler/davranışlar/duygular ve beden/bedensel fonksiyonlar arasında pozitif yönde anlamlı ilişkilerin olduğunu göstermiştir. Ancak, Kovid-19 korkusu ile kontrol etmenin önemi alt boyutu arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı belirlenmiştir. Ağ analizi sonuçlarına göre düşünceler/davranışlar/duygular alt boyutu en önemli aradalık (1.630), yakınlık (1.453) ve güç (1.156) puanlarına sahiptir. Elde edilen bulgular tartışılmış ve çeşitli öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kovid-19 korkusu, belirsizliğe tahammülsüzlük, kontrolü kaybetmeye ilişkin inançlar, Ağ analizi

Etik Beyan

XXX Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulundan araştırmanın etik izni alınmıştır (Karar No: 2023/166).

Kaynakça

  1. Ahorsu, D. K., Lin, C. Y., Imani, V., Saffari, M., Griffiths, M. D., & Pakpour, A. H. (2022). The Fear of COVID-19 Scale: Development and initial validation. International Journal of Mental Health and Addiction, 20, 1537–1545. https://doi.org/10.1007/s11469-020-00270-8
  2. Akbari, M., Spada, M. M., Nikčević, A. V., & Zamani, E. (2021). The relationship between fear of COVID‐19 and health anxiety among families with COVID‐19 infected: The mediating role of metacognitions, intolerance of uncertainty and emotion regulation. Clinical Psychology & Psychotherapy, 28(6), 1354–1366. https://doi.org/10.1002/cpp.2628
  3. Akgül, Ö., Uzgan, B. Ö., Tetik, M., & Aykaç, C. (2024). Fear, perceived threat, and anxiety during COVID-19 pandemic: The mediating role of cognitive control/flexibility and intolerance of uncertainty. Turkish Journal of Psychiatry, 35(1), 24-33. https://doi.org/10.5080/u27017
  4. Asmundson, G. J., & Taylor, S. (2020). Coronaphobia: Fear and the 2019-nCoV outbreak. Journal of Anxiety Disorders, 70, 102196. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2020.102196.
  5. Babbie, E. (2012). The practice of social research (13th ed.). Canada: Wadsworth Publishing.
  6. Bakioglu, F., Korkmaz, O., & Ercan, H. (2021). Fear of COVID-19 and positivity: Mediating role of intolerance of uncertainty, depression, anxiety, and stress. International Journal of Mental Health and Addiction, 19, 2369–2382. https://doi.org/10.1007/s11469-020-00331-y
  7. Belge, J. (2019). Bir grup yetişkinde depresif semptomlar, anksiyete semptomları ve belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkinin belirlenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Gelişim Üniversitesi.
  8. Birgül, F. K. (2022). Yaşlı bireylerde COVİD 19 korkusu ile depresyon, umutsuzluk ve uyku kalitesi arasındaki ilişki. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
  9. Birrell, J., Meares, K., Wilkinson, A., & Freeston, M. (2011). Toward a definition of intolerance of uncertainty: A review of factor analytical studies of the Intolerance of Uncertainty Scale. Clinical Psychology Review, 31(7), 1198–1208. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2011.07.009
  10. Brehl, A. K., Schene, A., Kohn, N., & Fernández, G. (2021). Maladaptive emotion regulation strategies in a vulnerable population predict increased anxiety during the Covid-19 pandemic: A pseudo-prospective study. Journal of Affective Disorders Reports, 4, 100113. https://doi.org/10.1016/j.jadr.2021.100113

Kaynak Göster

APA
Kabadayı, F., & Mercan, O. (2024). Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 62, 2697-2713. https://doi.org/10.53444/deubefd.kuz14216u
AMA
1.Kabadayı F, Mercan O. Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi. DEU BEF Dergi. 2024;(62):2697-2713. doi:10.53444/deubefd.kuz14216u
Chicago
Kabadayı, Fedai, ve Oğuz Mercan. 2024. “Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 62: 2697-2713. https://doi.org/10.53444/deubefd.kuz14216u.
EndNote
Kabadayı F, Mercan O (01 Aralık 2024) Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 62 2697–2713.
IEEE
[1]F. Kabadayı ve O. Mercan, “Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi”, DEU BEF Dergi, sy 62, ss. 2697–2713, Ara. 2024, doi: 10.53444/deubefd.kuz14216u.
ISNAD
Kabadayı, Fedai - Mercan, Oğuz. “Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 62 (01 Aralık 2024): 2697-2713. https://doi.org/10.53444/deubefd.kuz14216u.
JAMA
1.Kabadayı F, Mercan O. Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi. DEU BEF Dergi. 2024;:2697–2713.
MLA
Kabadayı, Fedai, ve Oğuz Mercan. “Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 62, Aralık 2024, ss. 2697-13, doi:10.53444/deubefd.kuz14216u.
Vancouver
1.Fedai Kabadayı, Oğuz Mercan. Pandemi Sonrasında Kovid-19 Korkusu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar: Bir Ağ Analizi. DEU BEF Dergi. 01 Aralık 2024;(62):2697-713. doi:10.53444/deubefd.kuz14216u