Öğretmenlik Meslek Etiği: “Eğitimde Ahlak ve Etik” Dersini Alan Öğretmen Adaylarının Görüşlerine İlişkin Bir Araştırma

Bu araştırmada aday öğretmenlerin eğitimleri süresince şekillenen öğretmenlik meslek etiğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgu bilim) deseni ile yürütülmüştür. Çalışma grubunda görüşleri alınanlar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan ölçüt örnekleme ile belirlenen İstanbul ilindeki üç devlet üniversitesinin eğitim fakültelerinin farklı bölümlerinde lisans eğitimi almakta olan 15 tane öğretmen adayıdır. Bu adayların ortak özelliği 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılı bahar döneminin sonu itibariyle eğitimde ahlak ve etik ile ilgili bir ders almış olmalarıdır. Veriler yarı yapılandırılmış form ile yaklaşık 30 dakikalık görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi tekniği ile tema ve alt temalar oluşturularak irdelenmiştir. Araştırmada güvenirliği sağlamak için çalışma grubundaki öğretmen adayları net bir biçimde kodlanmış, sonuçlar şeffaf olarak raporlanmıştır. Geçerliği sağlamak için ise söylenenlerin doğru anlaşılıp anlaşılmadığını teyit etme adına, ilgili araştırma sonuçları çalışma grubundan üç öğrenci ile paylaşılmış, onların da yorumlarına başvurulmuştur. Araştırma bulgularında öğretmen adaylarının “öğretmenlik meslek etiği” ile ilgili temel düzeyde, mesleğe dair farkındalıkları olduğu, mesleki yeterlilik kazanma konusunda hassasiyetleri olduğu, etik olan ve olmayan tutum ve davranışları daha çok öğretmen-öğrenci ilişkileri boyutuyla etik ilkeleri ele aldıkları ve etik dışı öğretmen davranışlarının sebep ve önlemlerine ilişkin fikir öne sürebildikleri görülmüştür.

This research aims to examine candidate teachers' views on teaching professional ethics, which are shaped during their education. The research was conducted with the phenomenology pattern, one of the qualitative research methods. Those whose opinions were taken in the study group were 15 teacher candidates who were receiving undergraduate education in different departments of the education faculties of three state universities in Istanbul, determined by criterion sampling, which is one of the purposeful sampling methods. The common feature of these candidates is that they have taken a course on morality and ethics in education by the end of the spring semester of the 2022-2023 academic year. Data were collected through approximately 30-minute interviews using a semi-structured form. The collected data were examined by creating themes and sub-themes using the content analysis technique. To ensure reliability in the research, the teacher candidates in the study group were clearly coded and the results were reported transparently. In order to ensure validity, the relevant research results were shared with three students from the study group and their comments were sought to confirm whether what was said was understood correctly. The research findings show that teacher candidates have a basic level of awareness about the "teaching professional ethics" about the profession, they are sensitive about gaining professional competence, they deal with ethical and unethical attitudes and behaviors mostly in terms of teacher-student relations, and the reasons for unethical teacher behavior. It was observed that they were able to put forward ideas regarding the measures taken.