Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Sıfır Atık Projesinin İlkokul Öğrencileri, Velileri ve Sınıf Öğretmeni Üzerine Yansımaları: Ankara İli Kızılcahamam İlçesi Örneği

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Sıfır Atık Projesi’nin ilk pilot ilçesi Ankara ili Kızılcahamam ilçesi olarak belirlenmiştir. Proje bütün ilçedeki resmi ve özel kurum ve kuruluşlarda görev alan personel ve ilçede yaşayan halka yönelik etkinliklerle gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda mevcut çalışmada, sıfır atık uygulamalarının bu bölgeden seçilen öğrenciler, onların velileri ve sınıf öğretmeni üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmada İlçedeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir ilkokulun 4. sınıf öğrencileri (n=10), onların velileri (n=10) ve sınıf öğretmenleri (n=1) olmak üzere 21 katılımcı yer almaktadır. Araştırma için yarı yapılandırılmış görüşme soruları hazırlanmış ve cevaplar ses kaydına alınmıştır. Alınan ses kayıtları çözümlenerek içerik analizi ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler tema ve alt temalara ayrılarak düzenlenmiştir. Araştırmada edinilen bulgulara göre, katılımcıların büyük çoğunluğunun sıfır atık uygulamalarından önce eksik ve yetersiz bilgiye sahip oldukları ancak yapılan uygulamalardan sonra bilgi düzeylerinin arttığı tespit edilmiştir. Projede yer alan etkinliklerle çevreye ve çöp kavramına bakış açılarının değiştiği, öğrendiklerini de hayatlarına yansıttıkları tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcılar tarafından, yapılan projenin etkisini arttırmak adına, çevrelerinde olumsuz davranışlarda bulunan kişilere çeşitli yaptırımların uygulanması, halkın bilinç düzeyinin arttırılması için yapılan bu etkinliklerin Türkiye geneline yayılması ve eğitim sisteminde yerini alması gerektiği vurgulanmıştır.

The first pilot region of the Zero Waste Project implemented by the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change was determined as Kızılcahamam district of Ankara province. The project was carried out with activities for the staff working in public and private institutions and organizations in the whole district and the people living in the district. In this context, the current study aims to investigate the effects of zero waste practices on students, their parents and classroom teachers selected from this region. Case study, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study included 21 participants, including 4th grade students (n=10), their parents (n=10) and classroom teachers (n=1) of a primary school affiliated to the Ministry of National Education in the district. Semi-structured interview questions were prepared for the research and the answers were audio recorded. The audio recordings were transcribed and analyzed by content analysis. The data obtained were organized into themes and sub-themes. According to the findings of the study, it was determined that the majority of the participants had incomplete and insufficient knowledge before the zero waste practices, but their knowledge levels increased after all the practices. It was determined that their perspectives on the environment and the concept of garbage changed with the activities in the project and that they reflected what they learned in their lives. In addition, it was emphasized by the participants that in order to increase the impact of the project, various sanctions should be imposed on people who behave negatively towards their environment, and that these activities should be spread throughout Turkey in order to increase the level of awareness of the public and take their place in the education system.