Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireyler ve Doğal Afetler: Bir Kapsam İncelemesi

Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireyler sosyal etkileşim ve iletişimde güçlükler, duyusal girdilere aşırı hassasiyet, rutinlere aşırı bağlılık, değişikliklere uyumlanmada zorluk ve bilişsel katılık gibi özellikleri nedenleriyle doğal afetlere karşı savunmasızdırlar. Doğal afetler içerisinde en sık rastlanan ve en yüksek ölümle sonuçlanan ilk üç doğal afetin sel, kasırga ve deprem olduğu çeşitli saygın kuruluşlarca raporlanmaktadır. Alanyazında doğrudan OSB olan bireylerle ve onlarla ilişkili kişilerle doğal afetler konusunda yapılan tam ve yarı deneysel, bilgilendirici ve nitel çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu sınırlılık, OSB olan bireylerin doğal afetler karşısında neleri nasıl yaşayabilecekleri, güvenliklerini sağlamak için neler yapılması ve onlarla çalışacak kişilerin afetler karşısında tutum ve yaklaşımlarının nasıl olması gerektiği gibi konularda bilgi eksikliğini doğurmaktadır. Bu eksiklik OSB olan bireylere doğal afetlere ilişkin yapılan araştırmaların ele alınması ve mevcut durumun özetlenmesi ve analiziyle giderilebilir. Bu araştırmanın amacı OSB olan bireylerle sel, kasırga, deprem konusunda yapılan çalışmaları analiz ederek alanyazına bilgi sunmaktır. Bu amaçla 7 veri tabanında 21 anahtar sözcükle tarama yapılmış, dahil etme ölçütlerine uyan 37 çalışma incelenmiş ve betimsel olarak sınıflandırılmıştır. Bulgular; OSB olan bireylerle ilişkili ebeveynler, öğretmenler, terapistler gibi kişilere ve doğrudan OSB olan bireylere afet güvenliği becerilerinin öğretildiği çalışmaların oldukça sınırlı olduğunu, bu bireylerin afetlerdeki durumu ve afetlerin OSB olan bireylere etkisine ilişkin bilgi veren çalışmaların yaygın olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, OSB olan bireylerde doğal afet konusunda uygulamalı ve nitel çalışmaların artırılması, OSB ve doğal afetler konusundaki araştırmaların multidisipliner anlayışla planlanması gerekmektedir.

Individuals with autism spectrum disorder (IwASD) are vulnerable to natural disasters due to their characteristics such as hypersensitivity to sensory inputs, excessive adherence to routines, difficulty in adapting to changes, problems in social interaction and communication, and cognitive rigidity. Various organizations report that floods, hurricanes, and earthquakes are the most common natural disasters. In the literature, it is seen that experimental, informative, and qualitative studies on natural disasters directly with IwASD and people related to them are limited. This limitation leads to a lack of information on issues such as ensuring the safety of IwASD in the face of natural disasters and how the attitudes and approaches of the people who will work with them should be in the face of disasters. This deficiency can be overcome by analyzing the studies on natural disasters for IwASD. This study aims to provide information to the literature by analyzing the studies on floods, hurricanes, and earthquakes with individuals with ASD. For this purpose, 7 databases were searched with 21 keywords, and 39 studies that met the inclusion criteria were analyzed and classified descriptively. The findings show that the studies in which disaster safety skills are taught to individuals such as parents, teachers, etc. related to IwASD and directly to IwASD are quite limited, and studies that provide information about the situation of these individuals in disasters and the effects of disasters on individuals with ASD are common. In conclusion, experimental and qualitative studies on natural disasters in IwASD should be increased. Detailed information about the findings is discussed.