Araştırma Makalesi

Okumaya Katılımın Belirlenmesi: Ölçek Uyarlama Çalışması

Sayı: 64 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Okumaya Katılımın Belirlenmesi: Ölçek Uyarlama Çalışması

Öz

Okuma katılımı, öğrencilerin okuma becerilerini yaşam boyu sürdürebilmelerinde ve üst düzey düşünme becerilerinin gelişiminde önemli bir role sahiptir. Bu çalışmanın amacı McGeown ve Conradi Smith (2024) tarafından geliştirilen "Reading Engagement Scale"in Türk kültürüne uyarlanmasıdır. İlk aşama olan çeviri sürecinde, bir uzman ölçeği Türkçeye çevirmiş, başka bir uzman ise geri çeviri yaparak formları karşılaştırılmış ve tutarlılık sağlanmıştır. Çevirisi tamamlanan ölçek 3 ve 4. sınıf düzeyindeki 37 öğrenciye uygulanmış, alınan geri bildirimlerle forma son hâli verilmiştir. Tarama yöntemi kullanılan araştırma kapsamında asıl formun uygulandığı kitleye benzer şekilde 3 ve 4. sınıfta öğrenim gören toplam 349 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir. Elde edilen verilerle yapılan analizler, ölçeğin dört faktörlü orijinal yapısının Türk kültüründe de geçerli olduğunu göstermektedir. Güvenirlik analizleri kapsamında ölçeğin Cronbach Alfa değerinin ,89 olduğu tespit edilmiştir. Geçerlik analizleri aşamasında yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarında raporlanan değerlerin tamamının referans aralıkları içerisinde olduğu bulgulanmıştır. Ulaşılan sonuçlar Türk kültürüne uyarlanan bu ölçeğin öğrencilerin okumaya katılım düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. İleri araştırmalar için ölçeğin farklı sınıf düzeylerindeki etkililiğinin sınanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Okuma katılımı , ölçek uyarlama , ilkokul , geçerlik , güvenirlik.

Kaynakça

  1. Akbaba, S. (2006). Eğitimde motivasyon. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (13), 343-361.
  2. Appleton, J. J., Christenson, S. L., & Furlong, M. J. (2008). Student engagement with school: Critical conceptual and methodological issues of the construct. Psychology in the Schools, 45(5), 369–386. https://doi.org/10.1002/pits.20303
  3. Baker, L., & Wigfield, A. (1999). Dimensions of children's motivation for reading and their relations to reading activity and reading achievement. Reading Research Quarterly, 34(4), 452–477. https://doi.org/10.1598/RRQ.34.4.4
  4. Barber, A. T., & Klauda, S. L. (2020). How reading motivation and engagement enable reading achievement: Policy implications. Policy Insights from the Behavioral and Brain Sciences, 7(1), 27-34. https://doi.org/10.1177/2372732219893385
  5. Bozan, M. A. (2024). We read but how: Research on reading and reading comprehension skills. E-Kafkas Journal of Educational Research, 11(1), 178-192. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1370135 Clarke, P. J., Truelove, E., Hulme, C., & Snowling, M. J. (2014). Developing reading comprehension. Wiley-Blackwell.
  6. Çevik, A., Ayana, H., & Ayana, M. (2023). Ortaokul öğrencilerinin okuma iç motivasyonları, akademik başarıları, okuma tutum ve alışkanlarının arasındaki ilişkinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (32), 117-130.
  7. Esmer, B. (2019). Okuduğunu anlama ile akıcı okuma, okuyucu benlik algısı, okumaya adanmışlık ve okur-tepkisi ilişkileri (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
  8. Finch, J. F., & West, S. G. (1997). The investigation of personality structure: Statistical models. Journal of Research in personality, 31(4), 439-485.
  9. Fredricks, J. A., Blumenfeld, P. C., & Paris, A. H. (2004). School engagement: Potential of the concept, state of the evidence. Review of Educational Research, 74(1), 59–109. https://doi.org/10.3102/00346543074001059
  10. Fredricks, J. A., Filsecker, M., & Lawson, M. A. (2016). Student engagement, context, and adjustment: Addressing definitional, measurement, and methodological issues. Learning and Instruction, 43, 1–4. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2016.02.002

Kaynak Göster

APA
Bozan, M. A., & Kılıç, U. C. (2025). Okumaya Katılımın Belirlenmesi: Ölçek Uyarlama Çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 2368-2384. https://doi.org/10.53444/deubefd.1644569