Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve

Refiye Nur Canbaz Efe; Yaşar Yavuz

doi:10.53444/deubefd.1854549

EN TR

Öz

Teachers’ Cognitive Flexibility in Change Processes: A Conceptual Framework

Öz

Contemporary education systems are undergoing multilayered transformation processes driven by digitalization and global change. These processes require teachers not only to implement change but also to cognitively interpret and adapt to it. However, the literature has predominantly focused on structural and organizational dimensions, while cognitive processes have received limited attention. This study aims to develop a holistic conceptual framework by examining educational change through the lens of teachers’ cognitive flexibility. The study is designed as a qualitative conceptual review based on a thematic analysis of studies indexed in Web of Science, Scopus, and Google Scholar.The findings indicate that the literature on educational change is structured around five main themes: contextual transformation, leadership, policy and curriculum, implementation dynamics, and teacher responses. The results reveal that teacher responses are largely addressed at the outcome level, whereas the cognitive mechanisms shaping these responses remain underexplored. Accordingly, this study positions cognitive flexibility as a core mechanism structuring the educational change process.

Anahtar Kelimeler

cognitive flexibility, adaptation, change management, teacher responses, educational change

Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve

Öz

Günümüzde eğitim sistemleri, dijitalleşme ve küresel dönüşümlerin etkisiyle çok katmanlı değişim süreçlerinden geçmektedir. Bu süreçler, öğretmenlerin yalnızca değişimi uygulayan değil, aynı zamanda değişimi bilişsel düzeyde anlamlandıran aktörler olmasını gerektirmektedir. Ancak mevcut alanyazın ağırlıklı olarak yapısal ve örgütsel boyutlara odaklanmakta, bilişsel süreçleri sınırlı düzeyde ele almaktadır. Bu çalışma, eğitimde değişim sürecini öğretmenlerin bilişsel esnekliği bağlamında inceleyerek bütüncül bir kavramsal çerçeve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Web of Science, Scopus ve Google Scholar veri tabanlarında yer alan çalışmaların tematik analizine dayanan nitel bir kavramsal derlemedir. Bulgular, eğitimde değişim alanyazınının ağırlıklı olarak beş tema etrafında kümelendiğini göstermektedir: bağlamsal dönüşüm, liderlik, politika ve müfredat, uygulama dinamikleri ve öğretmen tepkileri. Sonuçlar, öğretmen tepkilerinin çoğunlukla sonuç düzeyinde ele alındığını; buna karşılık bu tepkileri şekillendiren bilişsel mekanizmaların ihmal edildiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışma, öğretmenlerin bilişsel esnekliğinin eğitimde değişim sürecinde kritik ve yapılandırıcı bir rol oynadığını ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Değişim yönetimi, bilişsel esneklik, uyum, öğretmen tepkileri, eğitimde değişim

Etik Beyan

Bu çalışma kavramsal/derleme nitelikli olup, veri toplama sürecini içermemektedir. Bu nedenle etik kurul izni gerektirmemektedir. Çalışmanın hazırlanmasında araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.

Kaynakça

Abbott, D. (2025). Intersection of cognitive science and education: Teachers’ awareness, attitudes, and readiness [Doktora Tezi]. Youngstown State University.
Acar, U. D., & Ocak, G. (2025). Evaluation of the secondary education english course curriculum in terms of differences between the formal program and the implemented program. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(1), 1-17. https://izlik.org/JA84UF53MC
Akman, M. F. (2021). Okullarda değişim yönetimi çalışmalarında öğretmenlerin örgütsel i̇letişim algıları i̇le kararlara katılım davranışları arasındaki i̇lişki [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
Al-Alawi, A. I., Abdulmohsen, M., Al-Malki, F. M., & Mehrotra, A. (2019). Investigating the barriers to change management in public sector educational i̇nstitutions. International Journal of Educational Management, 33(1), 112-148. https://doi.org/10.1108/IJEM-03-2018-0115
Allen, J. P., van der Velden, & R. K. W. (2012). Skills for the 21st century: Implications for education. Faculteit Der Economische Wetenschappen, 11. https://doi.org/10.26481/umaror.2012011
Aytaç, A. (2023). A study on teachers’ perceptions of curriculum changes. International Journal of Innovative Approaches in Education, 7(1), 28-41. https://doi.org/10.29329/ijiape.2023.540.3
Bakioğlu, A., ve Banoğlu, K. (2013). Öğretmenli̇kte kari̇yer basamaklari uygulamasina i̇li̇şki̇n öğretmen görüşleri̇ni̇n metaforlar ve sosyal ağ anali̇zi̇ yöntemi̇yle i̇ncelenmesi̇. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 37(37), 28-55. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/article/2554
Balyer, A., ve Kural, S. (2018). Öğretmenlerin eğitim sürecinde yaşanan değişimlerdeki rolleri ve bu değişimlere uyumları. OMÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(1), 63-80. https://izlik.org/JA66BE56CC
Bayburt, B., ve Eği̇n, F. (2021). Teknoloji̇ ve sanayi̇deki̇ geli̇şmeleri̇n yansimasi olarak eği̇ti̇m 4.0. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 16(2), 137-154. https://doi.org/10.54860/beyder.1010372
Bendtsen, M., Forsman, L., & Björklund, M. (2022). Exploring empowering practices for teachers’ sustainable continuing professional development. Educational Research, 64(1), 60-76. https://doi.org/10.1080/00131881.2021.2000338

Beycioğlu, K., ve Aslan, M. (2010). Okul gelişiminde temel dinamik olarak değişim ve yenileşme: Okul yöneticileri ve öğretmenlerin rolleri. DergiPark (Istanbul University), 7(1), 153-173. https://izlik.org/JA54FW69WC
Bezzina, S., & Dingli, A. (2024). The transformative potential of artificial intelligence for education. Proceedings of the International Conference on Networked Learning, 14. https://doi.org/10.54337/nlc.v14i1.8077
Bi̇ldi̇k, C., & Altun, S. (2022). A curricular perspective on the implementation gap: Analysis of the 2018 ELT curriculum for primary and secondary schools. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 1196-1209. https://doi.org/10.51460/baebd.1196707
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Bümen, N. T. (2019). Türkiye’de merkeziyetçiliğe karşı özerklik kıskacında eğitim programları: Sorunlar ve öneriler. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 175-185. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2450
Bümen, N. T., & Holmqvist, M. (2022). Teachers’ sense-making and adapting of the national curriculum: A multiple case study in Turkish and Swedish contexts. Journal of Curriculum Studies, 54(6), 832-851. https://doi.org/10.1080/00220272.2022.2121178
Cañas, J. (2006). Cognitive Flexibility (s: 297-300). https://doi.org/10.13140/2.1.4439.6326
Cao, J., Huang, Y., Shao, X., & Zhong, Y. (2025). Driving innovation: Exploring the effect of distributed leadership on collective teacher innovativeness in chinese schools. The Asia-Pacific Education Researcher, 34(1), 433-446. https://doi.org/10.1007/s40299-024-00866-x
Cenker, B., ve Akgül, E. M. (2011). İ̇lköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin, okulda değişim yönetiminin gerçekleştirilmesine bakış açılarının i̇ncelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 1(1), 6-14.
Chkheidze, N. (2024). Transformational leadership in change management in educational organizations. Business Administration Research Papers, 9. https://doi.org/10.62232/barp.9.2024.8577
Coburn, C. E. (2004). Beyond decoupling: Rethinking the relationship between the institutional environment and the classroom. Sociology of Education, 77(3), 211-244. https://doi.org/10.1177/003804070407700302
Costa, C. N., Chandarlis, E., & Park, N. (2024). Examining teacher well-being: An analysis of resources needs. International Journal of Changes in Education, 1(2), 63-74. https://doi.org/10.47852/bonviewIJCE42022564
Coşar M. (2025). Eğitimde yapay zekâ destekli Öğrenme analitiği. İçinde M. Polat (Ed.), Dijitalleşme, yapay zekâ ve eğitim yönetimi. Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub681
Çakir, Ç., & Özkan, M. (2019). Investigation of in-school factors affecting distributed leadership practices. Journal of Computer and Education Research, 7(14), 383-417. https://doi.org/10.18009/jcer.584459
Çalışkan, Ö., ve Gökalp, G. (2020). A micro-level perspective in organizational change: Cognitive dissonance, sense-making and attitude. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 26(4), 719-742.
Çayak, S., & Erol, İ. (2022). The relationship between teachers’ readiness for change and the innovation levels of schools. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1529-1558.
Çeli̇k, O. T., & Ati̇k, S. (2020). Preparing teachers to change: The effect of psychological empowerment on being ready for individual change. 49(1), 73-97. https://izlik.org/JA55UK82MG
Çeliker, U., ve Levent, A. F. (2024). Eğitim örgütlerinde değişim yorgunluğuna i̇lişkin öğretmen görüşleri. Yaşadıkça Eğitim, 38(3), 537-551. https://doi.org/10.33308/26674874.2024383770
Çi̇ftci̇, S., Yayla, A., ve Sağlam, A. (2021). 21. yüzyıl becerileri bağlamında öğrenci, öğretmen ve eğitim ortamları. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 24, 718-734. https://doi.org/10.29000/rumelide.995863
Çuhadaroğlu, A. (2016). Bilişsel esnekliğin yordayıcıları. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 2(1), 86-101. https://dergipark.org.tr/en/pub/cije/article/57599
Darjan, I. (2024). Resistance to change in the romanian educational system: Challenges and opportunities. Journal of Educational Sciences, 49(1), 179-191. https://doi.org/10.35923/JES.2024.1.10
Demir, S., ve Özden, S. (2013). Sınıf öğretmenleri̇ni̇n öğreti̇msel strateji̇lere yöntemlere ve tekni̇klere i̇li̇şki̇n görüşleri̇: Hayat bi̇lgi̇si̇ dersi̇ne yöneli̇k tanilayici bi̇r çalişma. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, 2013(14), 59-75. https://izlik.org/JA79PF57BK
Demirtaş, Z., ve Ekmekyapar, M. (2012). İ̇lköğretim okulu yöneticilerinin değerlere dayalı yönetim uygulamalarının okul kültürüne etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 4(4), 523-554. https://izlik.org/JA33YG67SN
Dennehy, L. (2025). From gaps to growth: School leadership, professional learning, and the emerging role of communities of practice in autism special classes. Irish Teachers’ Journal, 13, 65-84.
Dennis, J. P., & Vander Wal, J. S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research, 34(3), 241-253. https://doi.org/10.1007/s10608-009-9276-4
Dumbi, K. S., & Indrasari, S. Y. (2024a). Encourage teacher innovative behavior : The interaction role of cognitive flexibility and teacher self-efficacy. Jurnal Kependidikan: Jurnal Hasil Penelitian Dan Kajian Kepustakaan Di Bidang Pendidikan, Pengajaran Dan Pembelajaran, 10(1), 314. https://e-journal.undikma.ac.id/index.php/jurnalkependidikan/article/view/10897
Dumbi, K. S., & Indrasari, S. Y. (2024b). Predictor factors for teacher i̇nnovative behavior during curriculum reform: The role of cognitive flexibility, positive affect, and negative affect. REID (Research and Evaluation in Education), 10(2), 128-142. https://doi.org/10.21831/reid.v10i2.72081
Erdem, A. R. (2024). Eğitim yönetiminde değişimin kritiği. Okul Yönetimi Dergisi, 4(2), 123-126. https://izlik.org/JA92DE39DH
Erdoğan, İ. (2015). Eğitimde değişim yönetimi (4.Baskı). Pegem Akademi.
Erdoğan, İ. (2021). Yeniden yeni eğitim sistemi. İnsan ve İnsan Dergisi. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.814514
Faccia, A., Ridon, M., & Cavaliere, L. (2024). Akıllı teknolojilere dayalı üniversite 4.0 sisteminde i̇novasyon. İçinde Otomatik eğitim sistemi için yapay zeka uygulaması (1.Baskı). Chapman ve Hall/CRC.
Fleming, J. A., Brennan, A., & Travers, J. (2025). The role of resilience in sustaining teachers through educational change. Irish Teachers’ Journal, 13, 85-101.
Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change. Teachers College Press.
Gençer, M. S. (2016). Eğitim liderliği ve değişim yönetimi her öğrenciye bir laptop programının uygulanması üzerine bir durum çalışması [Yüksek Lisans Tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
Golestanibakht, T., Babaie, E., & Mostaed Hesari, S. (2022). The Effects of Positive Psychology Training on Wisdom, Resilience, and Cognitive Flexibility of Students. Positive Psychology Research, 8(2), 83-100.
Gordon, D., Blundell, C., Mills, R., & Bourke, T. (2023). Teacher self-efficacy and reform: A systematic literature review. The Australian Educational Researcher, 50(3), 801-821. https://doi.org/10.1007/s13384-022-00526-3
Guthrie, G. (2023). Understanding teacher reactions to curriculum reforms: A comprehensive typology. Global Journal of Human-Social Science, 23(9), 17-35.
Gülteki̇n, M. (2020). Değişen toplumda eğitim ve öğretmen nitelikleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 10(1), 654-700. https://doi.org/10.18039/ajesi.682130
Gürses, G., ve Helvacı, M. A. (2011). Öğretmenlerin okullarda değişme karşı direnme nedenleri. M. A., 8(1), 1541-1563.
Hall, G. E., & Hord, S. M. (2015). Implementing change: Patterns, principles, and potholes (4. bs). Pearson.
Han, Ç. (2013). Öğretmenlerin i̇şlevsel paradigmaları ve eğitim reformu. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1). https://dergipark.org.tr/tr/pub/trkefd/article/230181
Harel, O., Hemi, A., & Levy-Gigi, E. (2023). The role of cognitive flexibility i̇n moderating the effect of school-related stress exposure on PTSD symptoms and maladaptive coping. Scientific Reports, 13(5241), 1-10. https://doi.org/10.1038/s41598-023-31743-0
Hazar, N. (2019). Eğitimde değişim yönetimi hakkında yönetici görüşlerinin değerlendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Yakın Doğu Üniversitesi.
Hulland, J. (2020). Conceptual review papers: Revisiting existing research to develop and refine theory. AMS Review, 10. https://doi.org/10.1007/s13162-020-00168-7
İbili, H. (2022). Çevresel faktörler ile okul yöneticilerinin değişim yönetimi ve teknolojik liderlik yeterlilikleri arasındaki i̇lişkinin i̇ncelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Erzincan Binal Yıldırım Üniversitesi.
Johnson, C. E., Boon, H. J., & Thompson, M. D. (2020). Curriculum alignment after reforms: A systematic review with considerations for queensland pre- and in-service teachers. Australian Journal of Teacher Education, 45(11), 34-55. https://doi.org/10.14221/ajte.202v45n11.3
Kalia, V., Fuesting, M., & Cody, M. (2019). Perseverance in solving Sudoku: Role of grit and cognitive flexibility in problem solving. Journal of Cognitive Psychology, 31(3), 370-378. https://doi.org/10.1080/20445911.2019.1604527
Kılıç, F., ve Demir, Ö. (2012). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin bilişsel koçluk ve bilişsel esnekliğe dayalı öğretim ortamlarının oluşturulmasına i̇lişkin görüşleri. lköğretim Online, 11(3), 578-595. https://izlik.org/JA99XK83YT
Korkmaz, C. (2021). Glokal li̇derli̇k: eği̇ti̇m bağlaminda bi̇r alanyazin i̇ncelemesi̇. Milli Eğitim Dergisi, 50(232), 421-450. https://doi.org/10.37669/milliegitim.741585
Koşar, D. (2019). Examination of teachers’ views on organizational uncertainity: A qualitative research. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 10(1), 41-76. https://doi.org/10.14527/pegegog.2020.003
Kotter, J. (1996). Leading change.
Kotter, J. P. (2018). Değişim liderliği (A. Halaç, Çev.; 1. Baskı). Medyasoft Kültür Yayınları.
Kumar, D., Manhas, & Kumar. (2025). Impact of role ambiguity, role conflict and self-efficacy on the performance of school teachers. Uluslararası Bilimsel Araştırma ve Teknoloji Dergisi, 2(9), 130-135. https://doi.org/10.5281/zenodo.17131718
Laureiro-Martínez, D., Brusoni, S., & Zollo, M. (2009). Cognitive flexibility in decision‐ making: A neurological model of learning and change. CROMA-Center for Research in Organization and Management-Bocconi University, 1, 1-43.
Li, Y. (2019). Teacher sense-making of english curriculum reform in China: A sociocultural perspective on teacher change and development [UNSW Sydney]. https://doi.org/10.26190/UNSWORKS/21114
Lieberman, A., & Grolnick, M. (2005). Educational reform networks: Changes in the forms of reform. International Handbook of Educational Change, 710-729. https://doi.org/10.1007/1-4020-4454-2_4
Lingam, G., Lingam, N., & Sharma, L. (2017). Educational reforms and implications on teachers’ world of work: Perspectives of fijian primary teachers. Australian Journal of Teacher Education, 42(1), 19-35. https://doi.org/10.14221/ajte.2017v42n1.2
Looi, C.-K. (2024). Charting the uncertain future of AI and education: promises, challenges and opportunities. Pedagogies: An International Journal, 19(3), 477-486. https://doi.org/10.1080/1554480X.2024.2379776
Martin, M. M., & Rubin, R. B. (1995). A new measure of cognitive flexibility. Psychological Reports, 76(2), 623-626. https://doi.org/10.2466/pr0.1995.76.2.623
Masudi, K. A. (2024). Managing change in education: Strategies for successful implementation. Eurasian Experiment Journal of Arts and Management, 6(1), 7-10. https://doi.org/10.64394/ijss.v2i1.105
Miedijensky, S., Sasson, I., & Yehuda, I. (2021). Teachers’ learning communities for developing high order thinking skills—A case study of a school pedagogical change. Interchange, 52(4), 577-598. https://doi.org/10.1007/s10780-021-09423-7
Morales, S. S., & Baguio, J. B. (2025). Cognitive flexibility and grit as predictors of adaptive thinking teaching practices among public elementary school teachers. Journal of Scientific Research and Reports, 31(6), 1149-1161. https://doi.org/10.9734/jsrr/2025/v31i63204
Negi, N. (2021). Effective change management strategies for successful implementation of organizational change: an analytical perspective. Ilkogretim Online - Elementary Education Online, 20(5), 8794-8801. https://ilkogretim-online.org/index.php/pub/article/view/4009
Nudin, B., Salsabil, S., Zainuddin, N., Septianto, M. E., Husain, A. M., & Saputra, N. (2024). Implementation of change management in shaping student character in the MAPK program at MAN 1 yogyakarta. Analisa: Journal of Social Science and Religion, 9(1), 92-111. https://doi.org/10.18784/analisa.v9i1.2135
OECD. (2019). Education policy outlook 2019: Working together to help students achieve their potential. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/2b8ad56e-en
OECD. (2021). Education policy outlook 2021: Shaping responsive and resilient education in a changing world. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/75e40a16-en
OECD. (2024). Cognitive flexibility. OECD. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/topics/policy-issues/future-of-education-and-skills/learning-compass-constructs/CognitiveFlexibility.pdf
Ossiannilsson, E. (2020). Reflection on 21st century competences, smart learning environments, and digitalization in education. Near East University Online Journal of Education, 3(2), 87-93.
Özdemir, M. (2024). Eğitim yönetimi bilim dalında akademik eleştiri kültürü: fırsatlar ve tehditler. Okul Yönetimi, 4(2), 114-118. https://dergipark.org.tr/en/pub/saj/article/1610633
Özen, F., & Üçüncü, A. S. (2022). The effect of teachers’ cognitive flexibility on attitudes towards compulsory distance education during the COVID-19 pandemic. International Journal of Psychology and Educational Studies, 9(2), 492-508. https://doi.org/10.52380/ijpes.2022.9.2.752
Özer, M. (2023). Türkiye’de eğitim sisteminde son 20 yılda gerçekleştirilen dönüşümün son OECD raporuna dayalı bir değerlendirmesi. Journal of Higher Education and Science, 13(2), 148-163. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1315684
Öztürk, M. (2021). Teacher cognition: A powerful phenomenon developing and governing habits of teaching. Turkish Journal of Education, 10(2), 178-194. https://doi.org/10.19128/turje.801945
Peter A. Frensch & Joachim Funke (Ed.). (2014). Cognitive flexibility and complex problem solving. İçinde The european perspective (s: 207-223).
Pınar, A., ve Benek, S. (2022). Covid-19 süreci̇nde küresel bi̇r kamusal mal olarak di̇ji̇tal eği̇ti̇m üzeri̇ne bi̇r değerlendi̇rme. Econharran, 6(10), 29-42. https://izlik.org/JA38FK94XY
Polat, R., ve Demirtaş, H. (2025). Okul yöneticilerinin yönetim tarzlarıyla değişimi yönetme yeterlikleri arasındaki i̇lişki. Pamukkale University Journal of Education. https://doi.org/10.9779/pauefd.1325874
Putranti, A. D., Rhamadani, M. W., Sukmawarti, & Utami, A. (2024). Effectiveness of Professional Teacher Education in Developing Educational Technology Skills in the Digital EraNo title found. Journal of Pedagogi, 1(6). https://doi.org/10.62872/xc7ta403
Putwain, D. W., & Von Der Embse, N. P. (2018). Teacher self-efficacy moderates the relations between imposed pressure from imposed curriculum changes and teacher stress. Educational Psychology, 39(1), 51-64. https://doi.org/10.1080/01443410.2018.1500681
Quintero, D. (2023). Contribution of change management principles to human resource management in educational organizations. Ciencia Latina Revista Científica Multidisciplinar, 7, 1754-1776. https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v7i6.8807
Rakhmadi, E., Muhaimim, M., & Cinantya, C. (2025). The role of agile leadership: Enhancing school innovation and adaptability the role of agile leadership: improving school innovation and adaptation. Eduvest – Journal of Universal Studies, 5(9). https://doi.org/10.59188/eduvest.v5i9.51122
Ram, D., Chandran, S., Sadar, A., & Gowdappa, B. (2019). Correlation of Cognitive Resilience, Cognitive Flexibility and Impulsivity in Attempted Suicide. Indian Journal of Psychological Medicine, 41(4), 362-367. https://doi.org/10.4103/IJPSYM.IJPSYM_189_18
Sağırlı M. (2013). Eği̇ti̇mi̇n küreselleşmesi̇. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 53, 423-475. https://izlik.org/JA95UL27JF
Sancar, R., Atal, D., & Deryakulu, D. (2021). A new framework for teachers’ professional development. Teaching and Teacher Education, 101, 103305. https://doi.org/10.1016/j.tate.2021.103305
Sharma, R. C. (2024). Transformative horizons in education: Navigating challenges, embracing innovations, and shaping global landscapes. International Journal of Changes in Education, 1(1), 1-3. https://doi.org/10.47852/bonviewIJCE42022702
Sharon Waller, Lee Waller, Vongai Mpofu, & Mercy Kurebwa (Ed.). (2021). Education at the intersection of globalization and technology. https://doi.org/10.5772/intechopen.87331
Sklavenitou, A. (2025). BCES conference book. Comparative and International Education, 23.
So, K., Lee, S. Y., & Choi, Y. (2024). Teachers’ sense-making of the decentralizing curriculum reform policy: A comparative case study in South Korea. International Journal of Educational Research, 125, 102331. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2024.102331
Spillane, J. P. (1999). External reform initiatives and teachers’ efforts to reconstruct their practice: The mediating role of teachers’ zones of enactment. Journal of Curriculum Studies, 31(2), 143-175. https://doi.org/10.1080/002202799183205
Spiro, R., Coulson, R., Feltovich, P., & Anderson, D. (1988). Cognitive flexibility theory: Advanced knowledge acquisition in ill-structured domains. Içinde N. Unrau (Ed.), Theoretical Models and Processes of Reading (6. bs, s: 544-557). International Reading Association. http://10.1017/CBO9780511529863.023
Stacey, M., McGrath‐Champ, S., & Wilson, R. (2023). Teacher attributions of workload increase in public sector schools: Reflections on change and policy development. https://doi.org/10.1007/s10833-022-09476-0
Sullanmaa, J., Pyhältö, K., Pietarinen, J., & Soini, T. (2024). Relationships between change management, knowledge sharing, curriculum coherence and school i̇mpact i̇n national curriculum reform: A longitudinal approach. International Journal of Leadership in Education, 27(6), 1395-1419.
Sywelem, M. M. G., & Al-Mahdy, Y. F. H. (2019). Exploring teachers’ perceptions on schools’ openness to change in omani & saudi public schools. Education Quarterly Reviews, 2(3). https://doi.org/10.31014/aior.1993.02.03.91
Şahin, E. (2024). Öğretmenlerin bilişsel esneklik, duygu düzenleme becerilerini ve mesleki tükenmişliklerinin psikolojik i̇yi oluşları üzerinde yordayıcı etkisinin i̇ncelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Topkapı Üniversitesi.
Şahi̇n, M. (2018). Öğretmenlerin eğitim örgütlerinde yaşanan değişim sürecine i̇lişkin görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22(3), 875-896.
Şahin, S., ve Aydın Demirel, Ö. (2019). Türkiye’de eğitimde değişim i̇htiyaçlarına, engellerine ve değişime yön vermeye i̇lişkin öğretmen görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 88-106. https://izlik.org/JA74EH37BN
Şişman, M. (2017). Eğitim bilimine giriş (16. bs). Pegem Akademi Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9789756802106
Şişman, S. (2024). Eğitimde değişim sürecinde sürdürülebilir liderlik. Journal of Sustainable Education Studies, 5(4), 178-189. https://dergipark.org.tr/tr/pub/seader/article/1529103
Tang, K. N. (2019). Leadership and change management. Içinde Change Management. Springer Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-13-8902-3
Thomas, J., & Harden, A. (2008). Methods for the thematic synthesis of qualitative research in systematic reviews. BMC Medical Research Methodology, 8(1), 45-45. https://doi.org/10.1186/1471-2288-8-45
Tiina Itkonen, Jahnukainen, M., Kontu, E., Kokko, T., Ojala, T., & Pirttimaa, R. (2015). The implementation of new special education legislation in finland. Educational Policy, 29(1), 162-178. https://doi.org/10.1177/0895904814556754
Tikkanen, L., Pyhältö, K., Pietarinen, J., & Soini, T. (2019). Lessons learnt from a large-scale curriculum reform: The strategies to enhance development work and reduce reform-related stress. Journal of Educational Change, 21(4), 543-567. https://doi.org/10.1007/s10833-019-09363-1
Töre, E. (2020). Değişim ve yenilik sürecine i̇lişkin öğretmen görüşlerinin i̇ncelenmesi: Nitel bir çalışma. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 1-1. https://doi.org/10.26466/opus.644725
Troyer, M. (2019). Teachers’ adaptations to and orientations towards an adolescent literacy curriculum. Journal of Curriculum Studies, 51(2), 202-228. https://doi.org/10.1080/00220272.2017.1407458
Tsiouplis, E. (2019). Rethinking educational reforms through a complex dynamical systems approach: Preliminary report from an empirical research. Northeast Journal of Complex Systems, 1(1). https://doi.org/10.22191/nejcs/vol1/iss1/3
Turan, A. & Akçay. (2023). The relationship between teachers’ perceptions of change faciliation and resistance to change. Yıldız Journal of Educational Research Yildiz Technical University, 28-42. https://doi.org/10.14744/yjer.2023.018
Uludağ, İ. M., Uludağ, N. M., Erzurum, Y., ve Durak, C. (2023). Eğitimde değişim yönetimine yönelik öğretmen görüşleri. The Journal of Academic Social Resources, 8(Cilt 8 Sayı 53), 3681-3689. https://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.72172
Uygun, K., ve Akgül, G. (2024). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Türkiye yüzyılı maarif modeline i̇lişkin görüşleri. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 81-102. https://izlik.org/JA72PF46DD
Ünsal, S., Çetin, A., Korkmaz, F., & Aydemir, M. (2019). The change in the curricula: teachers’ perceptions. 48, 623-661. https://izlik.org/JA72TS96MY
Üzümcü, B., ve Müezzi̇n, E. E. (2018). Öğretmenlerin bilişsel esneklik ve mesleki doyum düzeyinin i̇ncelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 8-25. https://doi.org/10.19126/suje.325679
Vanlommel, K. & van den Boom-Muilenburg, S. N. (2024). How can we understand and stimulate evidence-informed educational change? A scoping review from a systems perspective. Journal of Educational Change, 25(3), 605-634. https://doi.org/10.1007/s10833-024-09506-z
Vveinhardt, J., & Sedziuviene, N. (2022). Acceptance of change by reducing employee resistance and strengthening organizational commitment. Polish Journal of Management Studies, 26(1), 356-372. https://doi.org/10.17512/pjms.2022.26.1.22
Wierenga, S. J., Kamsteeg, F. H., Simons, P. R. J., & Veenswijk, M. (2015). Teachers making sense of result-oriented teams: A cognitive anthropological approach to educational change. Journal of Educational Change, 16(1), 53-78. https://doi.org/10.1007/s10833-014-9240-2
Yazıcı, Ş., & Özgenel, M. (2024). Exploring learning agility in education: The effect of teachers’ learning agility on their readiness for change and performance. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(4), 2434-2456. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1442923
Yeşil, A. (2018). Örgütlerde değişimin önemi ve değişim yönetimi üzerine kavramsal bir değerlendirme. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(5), 307-323. https://izlik.org/JA97FD66LG
Yüksel Başar, A. (2024). Deği̇şi̇me karşi di̇renç konusuna yöneli̇k yapilan eği̇ti̇m çalişmalarinin si̇stemati̇k derlemesi. ESSA IV. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler ve Sanat Sempozyumu.
Zayim Kurtay, M., & Kondakci, Y. (2015). An exploration of the relationship between readiness for change and organizational trust in turkish public schools. Educational Management Administration & Leadership, 43. https://doi.org/10.1177/1741143214523009
Zhou, S., Slemp, G. R., & Vella-Brodrick, D. A. (2024). Factors associated with teacher wellbeing: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 36(2), 63. https://doi.org/10.1007/s10648-024-09886-x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Refiye Nur Canbaz Efe ^*
0009-0007-9614-6766
Türkiye

Yaşar Yavuz
0000-0002-5113-360X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

2 Ocak 2026

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 68

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1854549

IZ

https://izlik.org/JA39JU53CY

APA

Canbaz Efe, R. N., & Yavuz, Y. (2026). Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1854549

AMA

1.Canbaz Efe RN, Yavuz Y. Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(68). doi:10.53444/deubefd.1854549

Chicago

Canbaz Efe, Refiye Nur, ve Yaşar Yavuz. 2026. “Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1854549.

EndNote

Canbaz Efe RN, Yavuz Y (01 Haziran 2026) Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 68

IEEE

[1]R. N. Canbaz Efe ve Y. Yavuz, “Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve”, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 68, Haz. 2026, doi: 10.53444/deubefd.1854549.

ISNAD

Canbaz Efe, Refiye Nur - Yavuz, Yaşar. “Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 68 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.53444/deubefd.1854549.

JAMA

1.Canbaz Efe RN, Yavuz Y. Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026. doi:10.53444/deubefd.1854549.

MLA

Canbaz Efe, Refiye Nur, ve Yaşar Yavuz. “Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 68, Haziran 2026, doi:10.53444/deubefd.1854549.

Vancouver

1.Refiye Nur Canbaz Efe, Yaşar Yavuz. Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2026;(68). doi:10.53444/deubefd.1854549

Öz

Öz

Teachers’ Cognitive Flexibility in Change Processes: A Conceptual Framework

Öz

Anahtar Kelimeler

Değişim Sürecinde Öğretmenlerin Bilişsel Esnekliği: Kavramsal Bir Çerçeve

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster