ZİHİNSEL ENGELLİ ERGENLERİN SOSYAL BECERİ DÜZEYLERİ VE DAVRANIŞ PROBLEMLERİ İLE EBEVEYNLERİNİN GENEL ÖZ YETERLİLİK ALGI DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILARAK İNCELENMESİ
Öz
Bu araştırmanın amacı zihinsel engelli ergenlerin, sosyal beceri düzeyleri ve davranış problemleri ile ebeveynlerinin genel öz yeterlilik algı düzeylerini karşılaştırılarak incelemektir. Araştırma grubu, 161 öğrenci ve 59’u baba, 126’sı anne olmak üzere 185 ebeveynden oluşmaktadır. Araştırmada, öğrencilerin okul içi sosyal yeterlilik düzeyleri ve problem davranışlarını ölçmek için, Okul Sosyal Davranış Ölçekleri (OSDÖ) ile ebeveynlerin genel öz yeterlilik algılarını ölçmek için Genel Öz Yeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrenci ve ebeveynlerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla, ‘Öğrenci-Ebeveyn Bilgi Formu’ birinci araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, zihinsel engelli ergenlerin sosyal beceri düzeyleri ile ebeveynlerinin genel öz yeterlilikleri arasında pozitif yönlü; zihinsel engelli ergenlerin davranış problemleri ile ebeveynlerinin genel öz yeterlilikleri arasında ise negatif yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Sosyal beceri, problem davranış, zihinsel engelli ergen, öz yeterlilik algısı
Kaynakça
- Akfırat Önalan, F. (2004). Yaratıcı Dramanın İşitme Engelli Çocuklarda Sosyal Becerilerinin Gelişimine Etkisi. Yayınlanmış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Avcıoğlu, H. (2005). Etkinliklerle Sosyal Beceri Öğretimi. Ankara: Kök Yayınevi
- Bandura, A. (1994). Self-efficacy. in v. s. ramachaudran (Ed.). Encyclopedia of Human Behavior, 4, 71-81.
- Beck, A., Daley, D., Hasting, R. P., & Stevenson, S. (2004). Mothers’ expressed emotion towards children with and without intellectual disabilities. Journal of Intellectual Disability Research, 48, 628 -633.
- Beral, Y. (2010). Otistik Bozukluğu Olan Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Öz Yeterlilik Algılarının Belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
- Blacher, J., & McIntyre, L. (2006). Syndrome specificity and behavioural disorders in young adults with intellectual disability: Cultural differences in family impact. Journal of Intellectual Disability Research, 50, 184–198.
- Bramlett, R. K., Smith, B. L., & Edmonds, J. (1994). A comparison of nonreferred learning disabled and mildly mentally retarded students utilizing the social skills rating system. National Association of School Psychologists Meeting, Seattle: WA.
- Brannon, G. O. (1999). Project Demonstrating Excellence A Social Action Project of: Counseling and Psychotherapy in Group Treatment With The Dually Diagnosed (Mental Retardation and Mental Illness-MR/MI). The Unpublished Phd Dissertation, The Union Institute Graduate School Cincinnati, Ohio.
- Coleman P. K., Karraker K. H. (1998). Self-efficacy and parenting quality: Findings and future applications. Developmental Review, ı8, 47-85.
- Coleman P. K., Karraker K. H. (2003).Maternal self efficacy beliefs, competence in parenting, and toddlers’ behavior and developmental status. Infant Mental Health Journal, 24, 126-48