ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARI OLAN EBEVEYNLERİN YAŞAMLARINDA ALGILADIKLARI STRESİ YORDAYAN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ*
Öz
Bu araştırmada, çocuk ve aile ile ilgili bazı değişkenlere göre sosyal destek, evlilik uyumu, ailede çocukla ilgili iş bölümünün, 6-12 yaşları arasındaki zihinsel engelli çocuklara sahip ebeveynlerin yaşamlarında algıladıkları stresin önemli yordayıcıları olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma örneklemini 6-12 yaşları arasındaki zihinsel engelli çocuklara sahip 200 ebeveyn (124 anne, 76 baba) oluşturmuştur. Araştırmaya katılan ebeveynlerin stres algıları “Algılanan Stres Ölçeği” , sosyal destek algıları, “Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği”, evlilik uyumları “Evlilikte Uyum Ölçeği” , çocuk ile ebeveynlerin bazı kişisel, demografik bilgileri de araştırmacı tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu” aracılığıyla değerlendirilmiştir. Regresyon analizi sonuçları, evlilik uyumunun bağımlı değişkenin tek anlamlı yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Sosyal destek ve çocukla ilgili işbölümü değişkenlerinin zihinsel engelli çocuklara sahip ebeveynlerin algıladıkları stresin anlamlı yordayıcıları olmadığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkök, F., Askar, B. & Karancı, N. (1992). Özürlü bir çocuğa sahip anne-babalardaki stresin yordanması, Özel Eğitim Dergisi,1992, 1 (2), 8-12
- Aslan, Ç. (2010). Zihinsel engelli çocuğu olan anne-babaların psikolojik Belirtileri, sosyal destek algıları ve stresle başa çıkma tarzlarının karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Aysan, F.& Özben, Ş.( 2007) Engelli Çocuğu Olan Anne Babaların Yaşam Kalitelerine İlişkin Değişkenlerin İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 1-6
- Bahar, A., Bahar, G., Savaş, H., Parlar, S. (2009). Engelli çocukların annelerinin depresyon ve anksiyete düzeyleri ile stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 4 (11), 97-112
- Bailey, B., Golden, Roberts, J. &Ford, A. (2007). Maternaldepression and developmental disability :research critique, Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Disabilities Research Reviews, 13, 321-29
- Bailey, D. (2007).Introduction: family adaptation to intellectual and developmental disabilities, Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Reviews, 13, 291- 92
- Bilal, E.& Dağ, İ. (2005). Eğitilebilir zihinsel engelli olan ve olmayan çocukların annelerinde stres, stresle başa çıkma ve kontrol odağının karşılaştırılması. Çocuk ve Ruh Sağlığı Dergisi, 12, 2, 56-58
- Bütün, B. (2010). Toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifinden çocuk bakımı hizmetleri: farklı ülke uygulamaları. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Ankara.
- Büyüköztürk, Ş. (2004). Sosyal Bilimler Için Veri Analizi El Kitabı, Ankara: Pegem Yayınevi Coşkun, Y. & Akkaş, G. (2009). Engelli çocuğu olan annelerin sürekli kaygı düzeyleri ile sosyal destek algıları arasındaki ilişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, (1), 213-227
- Çürük, N. (2008). Ankara İl Merkezi’nde Bulunan Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı İş Okullarında 1. ve 4. sınıfa devam eden zihinsel engelli çocukların annelerinin kaygı ve sosyal destek düzeylerinin karsılastıkları problemlere göre incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.