PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER

Betül Aydın; Mustafa Şahin

EN TR

PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER

Öz

Bu araştırmada psikolojik danışman adaylarının kültürel duyarlılıklarını yordamada empati, toplumsal cinsiyet rolü tutumu ve beş faktör kişilik özelliklerinin rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma grubunu 412 Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu”, “Kişilerarası Tepkisellik İndeksi”, “Toplumsal Cinsiyet Rolü Tutum Ölçeği”, “Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi” ve “Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler SPSS 15.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde çoklu doğrusal regresyon analizi istatistiksel tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçları bilişsel empati, duygusal empati, toplumsal cinsiyet rolü tutumu ve kişilik boyutlarından duygusal dengesizlik/nörotisizm ve deneyime açıklığın kültürel duyarlılığın anlamlı birer yordayıcısı olduğunu göstermektedir. Bulgular ilgili literatürle ilintili olarak tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kültürel duyarlılık,kültüre duyarlı psikolojik danışma,psikolojik danışman adayları

Kaynakça

Bacanlı, H., İlhan, T., ve Aslan, S. (2009). Beş faktör kuramına dayalı bir kişilik ölçeğinin geliştirilmesi: Sıfatlara dayalı kişilik testi (SDKT). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 261-279.
Bäckström, M., & Björklund, F. (2007). Structural modeling of generalized prejudice: The role of social dominance, authoritarianism, and empathy. Journal of Individual Differences, 28(1), 10-17.
Bektaş, Y. (2006). Kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlilikleri ve psikolojik danışman eğitimindeki yeri. Ege Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(7), 43-59.
Bennett, M. J. (2004). Becoming interculturally competent. In J. Wurzel (Ed.), Toward multiculturalism: A reader in multicultural education (pp. 62-77). Newton, MA: Intercultural Resource Corporation.
Bennett, J. M., & Bennett, M. J. (2004). Developing intercultural sensitivity: An integrative approach to global and domestic diversity. Retrieved February 20, 2013 from http://www.diversitycollegium.org/pdf2001/2001Bennettspaper.pdf.
Bhawuk, D., & Brislin, R. (2000). Cross‐cultural training: A review. Applied Psychology, 49(1), 162-191.
Black, B., Oles, T. P., & Moore, L. (1998). The relationship between attitudes: Homophobia and sexism among social work students. Affilia, 13(2), 166-189.
Brinson, J. A (1996). Cultural sensitivity for counselors: Our challenge for the twenty-first century. Journal of Humanistic Education and Development, 34(4), 195-206.
Bulduk, S., Tosun, H., ve Ardıç, E. (2011). Türkçe kültürler arası duyarlılık ölçeğinin hemşirelik öğrencilerinde ölçümsel özellikleri. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku Tarihi Dergisi, 19(1), 25-31.
Burger, J. M. (2010). Kişilik (İ. D. Erguvan Sarıoğlu Çev.). İstanbul: Kaknüs Yayınları.

Chen, G., & Starosta, W. J. (1997). A review of the concept of intercultural sensitivity. Human Communication, 1, 1-16.
Chao, R. C. L., & Nath, S. R. (2011). The role of ethnic identity, gender roles, and multicultural training in college counselors' multicultural counseling competence: A mediation model. Journal of College Counseling, 14(1), 50-64.
Chao, R. C., Wei, M., Good, G., & Flores, L. Y. (2011). Race/Ethnicity, color blind racial attitudes, and multicultural counseling competence: The moderating effects of multicultural counseling training. Journal of Counseling Psychology, 58(1), 72-82.
Chao, R. C. L. (2012). Racial/ethnic identity, gender‐role attitudes, and multicultural counseling competence: The role of multicultural counseling training. Journal of Counseling & Development, 90(1), 35-44.
Chao, R. C. L. (2013). Race/ethnicity and multicultural competence among school counselors: Multicultural training, racial/ethnic identity, and color‐blind racial attitudes. Journal of Counseling and Development, 91(2), 140-151. Constantine, M. G. (2000). Social desirability attitudes, sex and affective and cognitive emphaty as predictors of self-reported multicultural counseling competence. The Counseling Psychologist, 28(6), 857-872.
Constantine, M. G. (2001). Multicultural tarining, theoretical orientation, emphaty and multicultural case conceptualization ability in counselors. Journal of Mental Health Counseling, 23(4), 357-372.
Constantine, M. G. (2002). Predictors of satisfaction with counseling: Racial and ethnic minority client's attitudes towards counseling and ratings of their counselor's general and multicultural competence. Journal of Counseling Psychology,49(2), 255-263.
D'Andrea, M. (2000). Postmodernism, constructivism, and multiculturalism: Three forces reshaping and expanding our thoughts about counseling. Journal of Mental Health Counseling, 22(1), 1-16.
Davis, M. H. (1983). Measuring individual differences in empathy: Evidence for a multidimensional approach. Journal of Personality and Social Psychology, 44(1), 113-126.
Dökmen, Z. (2009). Toplumsal cinsiyet: Sosyal psikolojik açıklamalar. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Egan, G. (2010). Psikolojik danışma becerileri (Ö. Yüksel Çev.). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Ekehammar, B., & Akrami, N. (2003). The relation between personality and prejudice: a variable‐and a person‐centred approach. European Journal of Personality, 17(6), 449-464.
Ekehammar, B., Akrami, N., Gylje, M., & Zakrisson, I. (2004). What matters most to prejudice: Big Five personality, Social Dominance Orientation, or Right‐Wing Authoritarianism? European Journal of Personality, 18(6), 463-482.
Ekehammar, B., & Akrami, N. (2007). Personality and prejudice: From Big Five personality factors to facets. Journal of Personality, 75(5), 899-926.
Engeler, A., ve Yargıç, L. İ. (2007). Kişilerarası tepkisellik indeksi: Empatinin çok boyutlu ölçümü. Yeni Symposium Dergisi, 45, 119-127.
Flynn, F. J. (2005). Having an open mind: the impact of openness to experience on interracial attitudes and impression formation. Journal of personality and social psychology, 88(5),816-826.
Foronda, C. L. (2008). A concept analysis of cultural sensitivity. Journal of Transcultural Nursing, 19(3), 207-212.
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
Fuertes, J. N., & Brobst, K. (2002). Clients' ratings of counselor multicultural competency. Cultural Diversity and Ethnic Minority Psychology, 8(3), 214-223.
Garcia, M. H. (1995). An anthropological approach to multicultural diversity training. The Journal of Applied Behavioral Science, 31(4), 490-504.
Hackney, H., & Cormier, S.(2008). Psikolojik danışma ilke ve teknikleri (T. Ergene ve S. Aydemir Çev.) Ankara: Mentis Kitabevi.
Jensen-Campbell, L. A., & Malcolm, K. T. (2007). The importance of conscientiousness in adolescent interpersonal relationships. Personality and Social Psychology Bulletin, 33(3), 368-383.
Karaırmak, Ö., ve Aydın, G. (2007). Yapılandırmacı yaklaşım: Çağdaş psikolojik danışma anlayışını ve uygulamalarını biçimlendiren bir güç. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(27), 91-108.
Katz, A. D., & Hoyt, W. T. (2014). The influence of multicultural counseling competence and anti-Black prejudice on therapists' outcome expectancies. Journal of Counseling Psychology, 61(2), 299-305.
Kim, B. S. K., & Lyons, H. Z. (2003). Experiental activities and multicultural counseling competence training. Journal of Counseling and Development, 81, 400-408.
Kurtz, J. E., & Sherker, J. L. (2003). Relationship quality, trait similarity, and self‐other agreement on personality ratings in college roommates. Journal of personality, 71(1), 21-48.
McBride, R. G., & Hays, D. G. (2012). Counselor demographics, ageist attitudes, and multicultural counseling competence among counselors and counselor trainees. Adultspan Journal, 11(2), 77-88.
McRae, R. R., & Costa, P.T. (1996). Toward a new generation of personality theories: Theoretical contexts for the five-factor model. In J. S. Wiggins (Ed.). The five factor model of personality: Theoretical perspectives (pp.51-87). New York: Guilford.
McRae, R. R., & Costa, P.T. (2008). The five factor theory of personality. In O. P. John, R. W. Robins & L. A. Pervin (Eds.). Handbook of personality: Theory and research (pp.159-182). New York: Guilford.
Nezlek, J. B., Schütz, A., Schröder‐Abé, M., & Smith, C. V. (2011). A cross‐cultural study of relationships between daily social interaction and the Five‐Factor Model of personality. Journal of personality, 79(4), 811-840.
Pdr. (1989). Türkiye'de Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Dünü, Bugünü ve Yarını. 01.01.2012 tarihinde http://www.pdr.org.tr/upload/pdralaninintarihcesi.pdf adresinden erişildi.
Pedersen, P. B., & Ivey, A. (1993). Culture-centered counseling and interviewing skills: A practical guide. Connectiut: Proeger Publishers.
Pedersen, P. B. (1997). Culture-centered counseling interventions: Striving for accuracy. California: Sage Publications.
Pusch, M. (2004). Intercultural training in historical perspective. In D. Landis, J. Bennett and M. Bennett (Eds.), Handbook of intercultural training (pp. 13-36). Thousand Oaks: Sage Publications.
Reynolds, A. L., & Rivera, L. M. (2012). The relationship between personal characteristics, multicultural attitudes, and self-reported multicultural competence of graduate students. Training and Education in Professional Psychology, 6(3), 167-173.
Ridley, C. R., Mendoza, D. W., Kanitz, B. E., Angermeier, L., & R. Zenk (1994). Cultural sensitivity in multicultural counseling: A perceptual schema model. Journal of Counseling Psychology, 41(2), 125-136.
Sibley, C. G., & Duckitt, J. (2008). Personality and prejudice: A meta-analysis and theoretical review. Personality and Social Psychology Review, 12(3), 248-279.
Sibley, C. G., Osborne, D., & Duckitt, J. (2012). Personality and political orientation: Metaanalysis and test of a Threat-Constraint Model. Journal of Research in Personality, 46(6), 664-677.
Sidanius, J. (1993). The interface between racism and sexism. The Journal of Psychology, 127(3), 311-322.
Stracuzzi, T. I., Mohr, J. J., & Fuertes, J. N. (2011). Gay and bisexual male clients' perceptions of counseling: The role of perceived sexual orientation similarity and counselor universaldiverse orientation. Journal of Counseling Psychology, 58(3), 299-309.
Sue, D. W., Arredondo, P., & McDavis, R. J. (1992). Multicultural counseling competencies and standards: A call to profession. Journal of Counseling and Development, 70(4), 477-486.
Sue, D. W., Carter, R. T., Casas, J. M., Fouad, N. A., Ivey, A. E. , Jensen, M., et al. (1998). Multicultural counseling competencies: Individual and organizational development. Thousand Oaks: Sage Publications.
Sue, D. W., & Sue, D. (2008). Counseling the culturally diverse: Theory and practice. New Jersey: John Wiley and Sons.
Thompson, R. L., Brossart, D. F., Carlozzi, A. F., & Miville, M. L. (2002). Five-factor model (Big Five) personality traits and universal-diverse orientation in counselor trainees. The journal of Psychology, 136(5), 561-572.
Turner, R. N., Dhont, K., Hewstone, M., Prestwich, A., & Vonofakou, C. (2014). The Role of Personality Factors in the Reduction of Intergroup Anxiety and Amelioration of Outgroup Attitudes via Intergroup Contact. European Journal of Personality, 28(2), 180-192.
Unruh, L. E., & McCord, D. M. (2010). Personality traits and beliefs about diversity in preservice teachers. Individual Differences Research, 8(1), 1-7.
Vasquez, M. J. T. (2007). Cultural difference and the therapeutic alliance: An evidence-based analysis. American Psychologist, 62(8), 878-885.
Wang, S., & Kim, B. S. K. (2010). Therapist multicultural competence, Asian-American participants' cultural values and counseling process. Journal of Counseling Psychology, 57(4), 394-401.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Betül Aydın
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

Mustafa Şahin
Karadeniz Teknik Üniversitesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2017

Gönderilme Tarihi

8 Mart 2017

Kabul Tarihi

29 Mayıs 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Sayı: 43

IZ

https://izlik.org/JA53GL69XE

APA

Aydın, B., & Şahin, M. (2017). PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 64-77. https://izlik.org/JA53GL69XE

AMA

1.Aydın B, Şahin M. PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER. DEU BEF Dergi. 2017;(43):64-77. https://izlik.org/JA53GL69XE

Chicago

Aydın, Betül, ve Mustafa Şahin. 2017. “PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 43: 64-77. https://izlik.org/JA53GL69XE.

EndNote

Aydın B, Şahin M (01 Haziran 2017) PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 43 64–77.

IEEE

[1]B. Aydın ve M. Şahin, “PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER”, DEU BEF Dergi, sy 43, ss. 64–77, Haz. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53GL69XE

ISNAD

Aydın, Betül - Şahin, Mustafa. “PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 43 (01 Haziran 2017): 64-77. https://izlik.org/JA53GL69XE.

JAMA

1.Aydın B, Şahin M. PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER. DEU BEF Dergi. 2017;:64–77.

MLA

Aydın, Betül, ve Mustafa Şahin. “PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 43, Haziran 2017, ss. 64-77, https://izlik.org/JA53GL69XE.

Vancouver

1.Betül Aydın, Mustafa Şahin. PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER. DEU BEF Dergi [Internet]. 01 Haziran 2017;(43):64-77. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53GL69XE

PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER

SOME VARIABLES PREDICTING THE CULTURAL SENSITIVITY IN COUNSELOR CANDIDATES

Öz

Anahtar Kelimeler

PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARINDA KÜLTÜREL DUYARLILIĞI YORDAYAN BAZI DEĞİŞKENLER

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster