Ebeveynlerin Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarının Duygu Temelli Tepkilerine Yönelik Görüşleri
Öz
Bu araştırmada OSB’li çocuğu olan ebeveynlerin, çocuklarının kendi duygularını ve ebeveynlerinin duyularını anlama ve ifade etme becerilerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, OSB’li çocuğa sahip birincil bakım veren durumundaki 16 ebeveyn ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ebeveyn görüşleri görüşmelerin yazıya dökülmesi ile ebeveyn görüşlerini yansıtan ön temaların oluşturulması sonrası temalar üzerinden yapılan betimsel analizler sonucunda belirlenmiştir. Araştırmaya katılan ebeveynlerden elde edilen bilgiler arasından dikkat çekici sonuçlar, ebeveynlerin çoğunlukla, çocuklarının en çok istediğini elde edemediğinde üzüldüğünü; üzgün olduğunu ağlayarak ifade ettiklerini; en çok istediği, sevdiği bir şeyi yaptığı ya da elde ettiği durumlarda mutlu olduğunu; mutluluklarını genelde gülerek, heyecanlı davranışlar sergileyerek, sözel ya da sosyal olarak ifade ettiklerini, ebeveynlerin kendileri mutlu olduklarında çocuklarının da duygu durumlarına davranışları ile uyumlu olarak eşlik ettiklerini, üzgün olduklarında ise çocuklarının anne babalarının üzüntülerinin nedenini sorguladığını ve onları teselli ettiklerini bildirmişlerdir. Bu araştırmada ilgili temalar altında derinlemesine elde edilen ebeveyn görüşleri tartışılmış ve gelecekte yapılacak araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Otizm spektrum bozukluğu,duygu durumları,duyguları ifade etme
Kaynakça
- Akın-Bülbül, I. & Özdemir, S. (2017). Ortak dikkat becerileri ve otizm spektrum bozukluğu. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 195-220.American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders,DSM-5: 5th edition. Washington, DC: American Psychiatric Association, 265-290.
- Barna, J., & Legerstee, M. (2005). Nine-and twelve-month-old infants relate emotions to people's actions. Cognition & Emotion, 19(1), 53-67.
- Baron‐Cohen, S. (1991). The Theory of Mind deficit in autism: How specific is it? British Journal of Developmental Psychology, 9(2), 301-314.
- Baron-Cohen, S. (1995). Mindblindess: An essay on autism and Theory of Mind. Boston: MIT Press/ Bradford Books.
- Baron-Cohen, S., Wheelwright, S., Hill, J., Raste, Y., & Plumb, I. (2001). The “Reading the Mind in the Eyes” Test revised version: A study with normal adults, and adults with Asperger syndrome or high-functioning autism. The Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 42(2), 241-251.
- Baş, T., & Akturan, U. (2008). Nitel araştırma yöntemleri NVivo 7.0 ile nitel veri analizi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
- Bedford, R., Elsabbagh, M., Gliga, T., Pickles, A., Senju, A., Charman and T., & Johnson, M. H. (2012). Precursors to social and communication difficulties in infants at- risk for autism: Gaze following and attentional engagement. Journal of Autism and Developmental Disorders, 42 (10), 2208-2218.
- Begeer, S., Koot, H. M., Reiffe, C., Terwogt, M. M. & Stegge, H. (2008). Emotional competence in children with autism: Diagnostic criteria and empirical evidence. Developmental Review, 28 (3). 342- 369.
- Beyer J., & Gammeltoft L. (2007). Autism, play, and social interaction. London: Jessica Kingleys Publishers.
- Bieberich, A. A., & Morgan, S. B. (2004). Self-regulation and affective expression during play in children with autism or down syndrome: A short-term longitudinal study. Journal of Autism and Developmental Disorders, 34(4), 439-448.