Araştırma Makalesi

Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Sayı: 60 28 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı 8-9 yaş öğrencilerinin çevre okuryazarlık düzeyini ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Karaman ili merkeze bağlı ilkokullarda eğitim-öğretim gören 516 üçüncü sınıf ve 238 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çocuklar için Çevre Okuryazarlığı Aracının (ÇİÇOA) yapı gerçerliğini test etmek için açımlayıcı ve doğrulaycı faktör analizi yapılmıştır. ÇİÇOA çevre bilgisi testi, çevreye yönelik duyuşsal eğilimler ölçeği ve çevreye yönelik sorumlu davranış ölçeği olmak üzere üç alt boyuttan oluşmaktadır. Çevre bilgisi testinde çevre bilgisi alt boyutunda 10 soru ve çevre sorunları alt boyutunda 12 soru olmak üzere toplam 22 sorudan oluşmaktadır. Çevre bilgisi testinin KR 20 güvenirlik katsayısı .74 olarak bulunmuştur. Çevreye yönelik duyuşsal eğilimler (ÇYDE) ölçeği olumlu tutum alt boyutunda 11 madde, olumsuz tutum alt boyutunda 6 madde ve çevre koruma bilinci alt boyutunda 5 madde olmak üzere toplam 22 maddeden oluşmaktadır. ÇYDE ölçeğinin cronbach alpha değerleri olumlu tutum boyutu için .79 olumsuz tutum boyutu için .73, çevre koruma bilinci boyutu için .73 ve ölçeğin tamamı için .84 olarak hesaplanmıştır. Çevreye yönelik sorumlu davranış (ÇYSD) ölçeği politik davranış boyutunda 6 madde, tüketici ve ikna boyutunda 7 madde ve eko-yönetim boyutunda 4 madde olmak üzere toplam 17 maddeden oluşmaktadır. ÇYSD ölçeğinin cronbach alpha değerleri politik davranış boyutu için .81, tüketici ve ikna davranışı boyutu için.75, eko yönetim boyutu için .78 ve ölçeğin tamamı için .84 olarak hesaplanmıştır. ÇİÇOA’da yer alan ölçeklerin birbiriyle ilişkili olduğu ve yapılan analizler sonucunda aracın çevre okuryazarlığını ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Çevre okuryazarlığı, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik

Destekleyen Kurum

Bu araştırma ikinci yazar danışmanlığında birinci yazarın doktora tez çalışmasından üretilmiştir.

Etik Beyan

Ölçme aracının uygulama aşamasına geçmeden önce Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü aracılığı ile Etik kurul iznine başvurulmuştur. Gazi Üniversitesi Etik Komisyonu tarafından verilen 2021 – 1016 araştırma kod nolu ve E-77082166-302.08.01-210324 sayılı onay yazısıyla etik kurul onayı alınmıştır. Daha sonra Karaman il merkezindeki ilkokullarda uygulama yapabilmek için Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne izin başvurusunda bulunulmuştur. Karaman İl Milli Eğitim Müdürlüğünden gelen E-99371540-605.01-38269067 sayılı onay yazsıyla uygulama süreci başlatılmıştır. Araştırmaya katılan katılımcılara araştırmanın gönüllük esasına bağlı olarak yürütüleceğini ve yapmak istemedikleri takdirde yarım bırakabilecekleri ifade edilmiştir. Ek olarak katılımcıların kişisel bilgilerinin sadece araştırma kapsamında kullanılacağı ve ikincil kişilerle paylaşılmayacağı belirtilmiştir. Araştırmanın uygulama ve veri toplama süreci eğitim-öğretimi aksatmayacak biçimde tasarlanmıştır.

Kaynakça

  1. Akbulut, Y. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamaları. İstanbul: İdeal Kültür.
  2. Alpar, R. (2014). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik. Ankara: Detay.
  3. Babulski, K., Gannett, C., Myers, K., Peppel, K., & Williams, R. (1999). A White paper on the relationship between school reform and environmental education in Florida correlating Florida’s Sunshine state standards and an environmental literacy framework. Melbourne, FL: Research paper, Science Education Department, Florida Institute of Technology.
  4. Bala, R., Singh, S., & Sharma, K. K. (2023). Relationship between environmental knowledge, environmental sensitivity, environmental attitude and environmental behavioural intention–a segmented mediation approach. Management of Environmental Quality: An International Journal, 34(1), 119-136. https://doi.org/10.1108/MEQ-08-2021-0202.
  5. Baumgartner, H., & Homburg, C. (1996). Applications of structural equation modeling in marketing and consumer research: A review. International journal of Research in Marketing, 13(2), 139-161. https://doi.org/10.1016/0167-8116(95)00038-0.
  6. Bogan, M. B., & Kromrey, J. D. (1996). Measuring the environmental literacy of high school students. Florida Journal of Educational Research, 36(1), 62-70. https://journals.flvc.org/fjer/article/view/133653.
  7. Bogner, F. (1998). The influence of short-term outdoor ecology education on long-term variables of environmental perspectives. The Journal of Environmental Education, 29(4), 17-30. https://doi.org/10.1080/00958969809599124
  8. Bartiaux, F. (2008). Does environmental information overcome practice compartmentalisation and change consumers' behaviours? Journal of Cleaner Production, 16(11), 1170-1180. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2007.08.013
  9. Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum. Ankara: Pegem Akademi.
  10. Childress, R. B., & Wert, J. (1976). Challenges for environmental education planners. The Journal of Environmental Education, 7(4), 2-6. https://doi.org/10.1080/00958964.1976.9941539

Kaynak Göster

APA
Tabaru Örnek, G., & Yel, S. (2024). Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 60, 1225-1258. https://doi.org/10.53444/deubefd.1408170
AMA
1.Tabaru Örnek G, Yel S. Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. DEU BEF Dergi. 2024;(60):1225-1258. doi:10.53444/deubefd.1408170
Chicago
Tabaru Örnek, Gizem, ve Selma Yel. 2024. “Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 60: 1225-58. https://doi.org/10.53444/deubefd.1408170.
EndNote
Tabaru Örnek G, Yel S (01 Haziran 2024) Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 60 1225–1258.
IEEE
[1]G. Tabaru Örnek ve S. Yel, “Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, DEU BEF Dergi, sy 60, ss. 1225–1258, Haz. 2024, doi: 10.53444/deubefd.1408170.
ISNAD
Tabaru Örnek, Gizem - Yel, Selma. “Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 60 (01 Haziran 2024): 1225-1258. https://doi.org/10.53444/deubefd.1408170.
JAMA
1.Tabaru Örnek G, Yel S. Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. DEU BEF Dergi. 2024;:1225–1258.
MLA
Tabaru Örnek, Gizem, ve Selma Yel. “Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 60, Haziran 2024, ss. 1225-58, doi:10.53444/deubefd.1408170.
Vancouver
1.Gizem Tabaru Örnek, Selma Yel. Çocuklar (8-9 yaş) için Çevre Okuryazarlığı Aracı Geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. DEU BEF Dergi. 01 Haziran 2024;(60):1225-58. doi:10.53444/deubefd.1408170