Araştırma Makalesi

Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık

Sayı: 65 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık

Öz

Bu araştırmanın amacı bilişsel esneklik, sosyal ilgi ve yalnızlığın ergenlerin psikolojik sağlamlığını yordama derecesini inceleyebilmektir. Araştırmada bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyebilmek için ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 Eğitim Öğretim yılında Isparta ili genelinde eğitimine devam eden 510 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin 268’i (% 52.5) kız, 242’si (% 47.5) erkektir. Verilerin toplanmasında Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Ergenler İçin Sosyal İlgi Ölçeği ve UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Analizler sosyal ilginin alt ölçekleri olan aidiyet, yardım etme, duyarlı olma ve başa çıkma ile bilişsel esnekliğin psikolojik sağlamlıkla pozitif yönde; yalnızlık ile negatif yönde anlamlı ilişkileri olduğunu göstermektedir. Bulgulara göre sosyal ilginin alt ölçekleri olan aidiyet, yardım etme, duyarlı olma ve başa çıkma ile bilişsel esneklik, yalnızlık ve cinsiyetle oluşturulan regresyon modeli psikolojik sağlamlığı anlamlı yordarken, psikolojik sağlamlığın % 39.5’ini açıklamaktadır. Ulaşılan sonuçlar, psikolojik sağlamlığı geliştirmeye ve güçlendirmeye dönük koruyucu faktörlerle ilgili önemli bilgiler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik sağlamlık, bilişsel esneklik, sosyal ilgi, yalnızlık, ergenler

Kaynakça

  1. Adler, A. (1929). Problems of neurosis: A book of chase-histories (Ed. P. Mairet). Kegan Paul, Trench, Trubner & Co.
  2. Adler, A. (1979). Brief comments on reason, intelligence, and feeblemindedness. In H. L. Ansbacher & R. R. Ansbacher (Eds.), Superiority and social interest (pp. 41-49). Norton (Original work published 1928).
  3. Ağır, M. S. (2018). Ergenlerde psikolojik sağlamlık, okul tükenmişliği ve internet bağımlılığı üzerine bir inceleme. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 6(16), 5-28.
  4. Ansbacher, H. L. (1968). The concept of social interest. Journal of Individual Psychology, 24(2), 131-149.
  5. APA Dictionary of Psychology. (2024). Resilience. Retrieved December 15, 2024 from https://dictionary.apa.org/resilience.
  6. Arslan, G. (2015a). Çocuk ve genç psikolojik sağlamlık ölçeği’nin (ÇGPSÖ-12) psikometrik özellikleri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 16(1), 1-12.
  7. Arslan, G. (2015b). Psikolojik istismar, psikolojik sağlamlık, sosyal bağlılık ve aidiyet duygusu arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (36), 47-58.
  8. Bonanno, G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience: Have we underestimated the human capacity to thrive after extremely aversive events?. American Psychologist, 59(1), 20-28.
  9. Bozkurt, N. (2019). Ergenlerde psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik düzeylerinin sınav kaygısı ile ilişkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  10. Buluş, M. (1997). Üniversite öğrencilerinde yalnızlık. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(3), 82-90.

Kaynak Göster

APA
Keleş, A., Akgün, G., Oğuztürk, S., Çetin, B., & Tagay, Ö. (2025). Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 65, 3272-3288. https://doi.org/10.53444/deubefd.1624876
AMA
1.Keleş A, Akgün G, Oğuztürk S, Çetin B, Tagay Ö. Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık. DEU BEF Dergi. 2025;(65):3272-3288. doi:10.53444/deubefd.1624876
Chicago
Keleş, Anıl, Gökhan Akgün, Saadet Oğuztürk, Baki Çetin, ve Özlem Tagay. 2025. “Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 65: 3272-88. https://doi.org/10.53444/deubefd.1624876.
EndNote
Keleş A, Akgün G, Oğuztürk S, Çetin B, Tagay Ö (01 Eylül 2025) Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 65 3272–3288.
IEEE
[1]A. Keleş, G. Akgün, S. Oğuztürk, B. Çetin, ve Ö. Tagay, “Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık”, DEU BEF Dergi, sy 65, ss. 3272–3288, Eyl. 2025, doi: 10.53444/deubefd.1624876.
ISNAD
Keleş, Anıl - Akgün, Gökhan - Oğuztürk, Saadet - Çetin, Baki - Tagay, Özlem. “Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 65 (01 Eylül 2025): 3272-3288. https://doi.org/10.53444/deubefd.1624876.
JAMA
1.Keleş A, Akgün G, Oğuztürk S, Çetin B, Tagay Ö. Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık. DEU BEF Dergi. 2025;:3272–3288.
MLA
Keleş, Anıl, vd. “Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 65, Eylül 2025, ss. 3272-88, doi:10.53444/deubefd.1624876.
Vancouver
1.Anıl Keleş, Gökhan Akgün, Saadet Oğuztürk, Baki Çetin, Özlem Tagay. Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcıları Olarak Bilişsel Esneklik, Sosyal İlgi ve Yalnızlık. DEU BEF Dergi. 01 Eylül 2025;(65):3272-88. doi:10.53444/deubefd.1624876