ULUSLARARASI TİCARETİN GELECEĞİ İNSANSIZ GEMİLER: GZFT ANALİZİ VE HUKUKİ BOYUTLARI
Öz
Denizcilik taşımacılığında yakıt tüketimi, çevre kirliliği ve insan hatasından kaynaklanan deniz kazalarını azaltmak ve yeşil taşımacılık sağlamak amacıyla insansız gemiler denizcilik sektörünün gündemindedir. İnsansız gemilerin; gemi sahipleri, daha fazla enerji tasarrufu, seyir emniyeti ve çevre güvenliği açısından denizcilik sektörüne birçok yararı olacaktır. Ancak insansız gemilerin; siber saldırılar, iş kayıpları, gemi adamlarının becerilerine olumsuz etkileri, yüke ilişkin kazaların artması vb. yeni riskleri de beraberinde getireceği düşünülmektedir. Çalışmanın amacı uluslararası ticaretin geleceği insansız gemilerin güçlü ve zayıf taraflarını, fırsat ve tehditleri (GZFT) ortaya koymak, insansız gemilerin hukuki boyutlarını inceleyerek yapılması gereken hukuki ve teknik düzenlemelere ilişkin önerilerde bulunmaktır. Çalışmada, dünyada insansız gemilere ilişkin çalışmalar, sorunlar veriskler incelenmiş, insansız gemilerin Güçlü ve Zayıf Yönler, Fırsatlar ve Tehditler (GZFT) Analizi yapılmış, 1982 Uluslararası Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi, Uluslararası Denizcilik Örgütü Sözleşmeleri, diğer uluslararası denizcilik sözleşmeleri ve ulusal mevzuatta insansız gemiler ile ilgili düzenlemeler gözden geçirilmiş olup, söz konusu mevzuatta yapılması gereken düzenlemelere ilişkin öneriler verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Algantürk Light, D. (2007). Deniz İş Sözleşmesi 2006 Hakkında İnceleme ve Değerlendirme. Erzurum Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (EÜHFD), XI (1–2), 274. Deketelaere, P. (2017). The legal challenges of unmanned vessels, Master of Science in Maritime Science Master Dissertation, Universiteit Gent, Belgium. Kender, R., Çetingil, E. ve Yazıcıoğlu E. (2016). Deniz Ticaret Hukuku Temel Bilgiler. Cilt-1, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık A.Ş.
- Köksal, T., Ece, N.J. ve Özkara, B.Y. (2012). Deniz, Lojistik ve Taşımacılık Hukuku. Ankara: Adalet Yayınevi.
- Man, Y., Lundh and M., Porathe, T. ve Kinnon, S., M. (2015). From Desk to Field - Human Factor Issues in Remote Monitoring and Controlling of Autonomous Unmanned Vessels. Procedia Manufacturing, 3, 2680.
- Pence, C. (2018) . Deniz kazalarında insan faktörü ve bir çözüm olarak e-seyir. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 1(2), 72-86.
- Şamlı, K.Y. (2013). Lahey-Lahey/Visby, Hamburg ve Rotterdam Kuralları’nda Sefere Elverişlilik. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 71(2), 479-496.
- Wrobel, K. ve Krata, P. (2016). Towards the Development of a Risk Model for Unmanned Vessels Design and Operations. TransNav, 10(2), 270-273.
- Wrobel, K., Montewka, J. ve Kujala, P. (2017). Towards the assessment of potential impact of unmanned vessels on maritime transportation safety. Reliability Engineering & System Safety,165, 155-156.
- İnternet Kaynakları:
- Birleşmiş Milletler (BM) Enformasyon Merkezi (2018). Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi. http://www.unicankara.org.tr/doc_pdf/denizhukuku.pdf, Erişim Tarihi: 04.02.2018.
- Caputo, A. (2018). STCW Electronic Edition. http://www.saturatore.it/Diritto/STCW95.pdf, Erişim Tarihi: 10.01.2018.