INTERACTIONS OF MONGOLIAN MIGRANTS WITH URBAN SPACE AND THEIR SOCIO-CULTURAL EXPERIENCES IN ISTANBUL (IZZETPAŞA NEIGHBORHOOD IN ŞİŞLİ DISTRICT)

Öz

In the current global context, cross-border migration has become increasingly prominent. The adverse conditions of the sending countries are a fundamental driving factor in international migration. Additionally, living conditions in the target countries are attractive prospects for migrants. Turkey’s geographical proximity to European countries, its socio-economic conditions, and employment opportunities make it a point of attraction for both regular and irregular migrants. The Mongolian immigrants, the subject of this study, migrated to Istanbul from a relatively distant geography. Academic research on the Mongolian immigrant group in Turkey is quite limited. The main purpose of this study is to investigate the post-migration interactions and socio-cultural experiences of Mongolian immigrants, who have been relatively limited in the international migration literature in Turkey, with urban space. In this context, addressing the experiences of Mongolian immigrants may enable new studies to be conducted and perspectives to be developed on the phenomenon of migration. The interactions and sociocultural experiences of Mongolian people in Şişli with urban space after migration were examined using qualitative research methods. The main data collection method was semi-structured face-to-face interviews conducted with 15 participants, and the collected data were analyzed within specific thematic categories. The study's key findings can be summarized as follows. Mongolian immigrants in Istanbul face challenges in spatial and social interaction due to factors such as anti-immigrant sentiment, exclusion, lack of social security, and language barriers. This hinders their participation in social life and hinders their socio-cultural integration processes. While Mongolian immigrants attempt to overcome these challenges through social support networks, it has been found that Mongolian immigrants who share similar characteristics (such as Turkishness and Islam) with the majority of the immigrant culture experience these problems less frequently. Thus, pursuing multicultural immigration policies that consider the rights, socio-cultural experiences and integration of Mongolian and other international immigrants living in Istanbul can contribute to overcoming the problems experienced.

Anahtar Kelimeler

• Istanbul
• Urban space
• Mongolian immigrants
• socio-cultural interaction
• Izzetpaşa neighborhood

İSTANBUL’DAKİ MOĞOLİSTANLI GÖÇMENLERİN KENTSEL MEKÂNLA ETKİLEŞİMLERİ VE SOSYO-KÜLTÜREL DENEYİMLERİ (ŞİŞLİ İLÇESİ İZZETPAŞA ÖRNEĞİ)

Öz

Günümüzde, dünya genelinde ülke sınırlarını aşan göç hareketlerinin yoğunlaştığı bir dönem yaşanmaktadır. Göç veren ülkelerin içinde bulunduğu olumsuz koşullar uluslararası göç üzerinde temel bir itici etkendir. Hedeflenen ülkelerdeki yaşam koşulları ise göçmenler için çekici bir unsurdur. Türkiye’nin Avrupa ülkelelerine yakın konumu, sosyo-ekonomik koşulları ve de istihdam olanakları, düzenli ve düzensiz göçmenler için cazibe noktalarını oluşturur. Bu çalışmanın konusu olan Moğolistanlı göçmenler, oldukça uzak bir coğrafyadan İstanbul’a göç etmişlerdir. Türkiye’deki Moğolistanlı göçmen grup üzerine gerçekleştirilen akademik araştırmalar oldukça sınırlıdır. Türkiye’deki uluslararası göç literatüründe görece sınırlı çalışmaların yürütüldüğü Moğolistanlı göçmenlerin; göç sonrasındaki kentsel mekânla olan etkileşimlerinin ve sosyo-kültürel deneyimlerinin araştırılması bu çalışmamın temel amacıdır. Bu bağlamda Moğolistanlı göçmenlerin deneyimlerini ele almak, göç olgusuna dair perspektiflerin geliştirilmesine ve de yeni çalışmaların yürütülmesine olanak verebilir. Şişli’deki Moğolistanlıların göç sonrasındaki kentsel mekanla etkileşimleri ve sosyo-kültürel deneyimleri nitel araştırma yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma kapsamında, 15 katılımcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış yüz yüze mülakatlar temel veri toplama yöntemi olarak kullanılmış ve elde edilen veriler belli temalar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın ulaştığı öne çıkan sonuçlar şu şekilde özetlenebilir. İstanbul’daki Moğolistanlı göçmenler, göçmen karşıtlığı, dışlanma, sosyal güvence yoksunluğu ve dil bariyeri gibi etkenler nedeniyle mekânsal ve toplumsal etkileşim konusunda sorunlar yaşamaktadırlar. Bu durum, göçmenlerin sosyal hayata katılımlarını engellemekte, sosyo-kültürel uyum süreçlerini etkilemektedir. Moğolistanlı göçmenler, kendi aralarında kurduğu dayanışma ağlarıyla bu sorunların üstesinden gelmeye çalışmakla birlikte, göç edilen kültürdeki insanların çoğunluğu ile benzer özellikler taşıyan (Türklük ve Müslümanlık gibi) Moğolistanlıların belirtilen sorunları daha az deneyimlediği bulgulanmıştır. Böylece İstanbul’da yaşayan Moğolistanlı ve diğer uluslararası göçmenlerin haklarını, sosyo-kültürel deneyimlerini ve uyumunu göz eten çok kültürlü göçmen politikalarının izlenmesi, yaşanan sorunların aşılmasına katkı sunabilir.

Anahtar Kelimeler

• İstanbul
• kentsel mekan
• Moğolistanlı göçmenler
• sosyokültürel etkileşim
• izzetpaşa mahallesi

Kaynakça

1. Akaha, T. (2006). Cross border migration in Northeast Asia: Implications for Mongolia. The Mongolian Journal of International Affairs. 13, 42-59.
2. Akçay, S. T. (2022). Toplumsal cinsiyet ve emek denetimi: Tekstil sektörü örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Denizli: Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Albayrak, F. (2015). Moğolistan’da Türklük bilimi çalışmaları üzerine açıklamalı bir kaynakça denemesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi. 4(3), 918-954.
4. Barışık, S. (2020). Göç kavramı, tanımı ve türleri. S. Barışık (Ed.), Küreselleşen Dünyada Fırsat Eşitliği Arayışında Uluslararası Göç ve Türkiye’nin Suriye Deneyimi (ss. 1-25). Ankara: Gazi Kitabevi.
5. Biehl, K. S. (2014). Migration, urban space and diversity: A Case from Istanbul. Insight Turkey. 16(4), 55-63.
6. Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qulitative Resarch in Psychology. 3(2), 77 – 101.
7. Castles, S. ve Miller, M. J. (2008). Göçler Çağı-Modern dünyada uluslararası göç hareketleri (B. U. Bal ve İ. Akbulut, Çev). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
8. Çalışkan, A. ve Kaya, G. (2021). Suriyeli mültecilerin sosyo-mekansal kümelenmelerin İzmir özelinde analizi: M. Bulut, C. Aksoy Sugiyama, K. Şahin (Ed.), The Different Approaches of Academic Disciplines to the Phenomenon of Migration (ss. 32-56). Ankara; Bilgin Kültür Sanat Yayınları.

9. Çobanoğlu, Ö. (2017). Moğolistan Türkolojisi üzerine bazı tespitler. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 5(10), 202-206.
10. Dedeoğlu, S. ve Gökmen, Ç. E. (2023). Göç ve sosyal dışlanma. Ankara: Efil Yayınevi.
11. Dağaşan, E. ve Aydın, S. (2017). Göçün sosyal hayata yansımaları: 93 Harbi Dönemi’nde Oltu’dan Tokat’a bir göç hikayesi. Geçmişten Günümüze Göç I (ss.737-745). Samsun: Canik Belediyesi Kültür Yayınları.
12. Dündar, F. (2022). Türkiye’de yaşayan Kırgızların kimlik ve aidiyet algısı: Ulus ötesi vatandaşlık tartışmaları. Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları. 27(1), 55-73.
13. Ekiz Gökmen, Ç. ve Dedeoğlu, S. (2023). Uluslararası göçmenlerin sosyal dışlanması. G. Kaya (Ed.), Cumhuriyetin Göçlerle Dolu 100 Yılı: 100 Başlıkta Göç Yazıları (ss. 263-270). İzmir: Cem Yayınevi.
14. Erdene-Ochir, T. (2022). Evolutıon of mongolian national security strategy and foreign policy: Objectives, opportunities, challenges and potential applicability. (Yayımlanmış yüksek lisans tezi). Naval Postgraduate School.
15. Ertem, M. (2020). COVID 19 damgalama ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 5(2), 75-83.
16. International Organization for Migration. (2019). Baseline assessment in Istanbul province. Analysis Report May-July 2019. Ankara.
17. İçduygu, A. (2003). Irregular migration in Turkey. Cenevre: Uluslararası Göç Örgütü.
18. Kahraman, F. B. (2023). Uluslararası öğrenci göçü. G. Kaya (Ed.), Cumhuriyetin göçlerle dolu 100 Yılı: 100 başlıkta göç yazıları (ss. 49-55). İzmir: Cem Yayınevi.
19. Kalan, E. (2021). Arafta kalmış bir Türk halkı Hotonlar: Dünü, bugünü ve yarını. E. Şan (Ed.), Toroslardan Tanrı Dağlarına genel Türk tarihi araştırmalarına adanmış bir ömür Prof. Dr. Gülçin Çandarolu’na 75. yaş armağanı (ss. 491-502). İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları.
20. Kalan, E. (2021). Toplumsal ve demografik yapı. O. E. Aslan (Ed.), Moğolistan: Devlet ve toplum (ss. 109-140). Türk İdari Araştırmalar Vakfı İktisadi İşletmesi.
21. Kaldık, B. (2017). Kırsal bölgelerden kentlere göç eden bireylerin kentlere etkileri. F. Beşel ve F. Yardımcıoğlu (Ed.), Yerel yönetimler üzerine seçme yazılar (ss. 127-144). Sakarya: Beşköprü Yayınları.
22. K A. C. (2022). Göçmenlerin uyum ve bütünleşme sürecinde kültürel mesafe. Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 10, 1-24.
23. Koyuncu, A. (2014). Gündelik hayatta komşuluk. A. Koyuncu (Ed.), Komşuluk kültürü. (ss. 11-24). Ankara: Hece Yayınları.
24. Köşk, U. C. ve Özbek, Ç. (2017). Küreselleşme ve uluslararası göç ilişkisinde değişen göçmen algısı. Researcher. 5(1), 247-265.
25. Lee, E. (1966). A Theory of migration. Demography. 3(1), 47-57.
26. Lefebvre, H. (2014). Mekânın üretimi (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: Sel Yayınları.
27. Mayer, B. (2014). The rights of Mongolia’s internal migrants under international law: Climatic, domestic and commercial responsibilities. Mongolia’s Internal Migrants. 7(1), 197-219.
28. Radvan, B. (2019). Üçüncü komşu politikası: Bazı düşünceler. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 3(1), 1-18.
29. Rapoport, H., Sardoschau, S., & Silve, A. (2021). Migration and cultural change. IZA Institute of Labor Economics. (14772): 1-62.
30. Sever, M. (2015). Türkiye’yi hedef alan yasadışı göçmenler: İstanbul örneği. (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
31. Sezen, S. (2020). Moğolistan’da anayasal düzen ve devlet örgütlenmesi. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi, 3(6), 1-32.
32. Subanova, A. (2013). Türkiye’deki Kırgız ve Kazak kökenli göçmen girişimciler üzerine bir alan araştırması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Südaş, İ. (2005). Türkiye’ye yönelik göçler ve Türkiye’de yaşayan yabancılar: Alanya örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
34. Tekin, M.K. (2022). Dünyada ve Türkiye’de Uluslararası Öğrenci Hareketliliğinin Mekânsal Perspektiften İncelenmesi. Ege Coğrafya Dergisi. 31(1), 139-154.
35. Türk, Ö. F. (2013). Moğolistan’ın jeopolitiği, ekonomisi ve dış politika stratejisi. Bilge Strateji. 5(9), 105-123.
36. Tsogtsaikhan, B. (2008). Demographic changes and labor migration in Mongolia. PECC-ABAC Conference on “Demographic Change and International Labor Mobility in the Asia Pacific Region: Implications for Business and Cooperation” in Seoul, Korea on March 25-26. Ulaanbaatar.
37. Ulziisaikhan, U. (2018). Moğolistan’da sosyal koruma bağlamında aile politikaları. (Yayımlanmış yüksek lisans tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
38. Erder, S. (2020). Bekleme odası”nda göç araştırması yapmak, göç ve kent sorunsalı, Y. Ahi, M.N. Gültekin, M. Açıkgöz (Eds.). Göç ve kent etkileşimleri (ss. 15-23), Ankara: Nika Yayınevi.
39. www.aa.com.tr, İçişleri Bakanı Yerlikaya: 9 Aralık'tan bu yana 81 bin 576 Suriyeli ülkesine döndü. 29.01.2025, https://www.aa.com.tr/tr/politika/icisleri-bakani-yerlikaya-9-araliktan-bu-yana-81-bin-576-suriyeli-ulkesine-dondu/3465568.
40. www.istanbul.goc.gov.tr. İstanbul İlinde Bulunan Yabancılar Hakkında Basın Açıklaması (18.06.2023), https://istanbul.goc.gov.tr/istanbul-ilinde-bulunan-yabancilar-hakkinda-basin-aciklamasi-18062023.
41. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2023). Şehir haritası. www.sehirharitasi.ibb.gov.tr, 2023