TR
EN
PERRE'DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI
Öz
Kommagene Bölgesi yerleşimlerinden birisi olan Perre, günümüz Adıyaman il merkezinde, antik dönemde de Melite’den Samosata’ya, Samosata’dan da Zeugma’ya kadar ulaşan yol güzergâhı üzerinde yer akmaktadır. Bu sebeple Roma İmparatorluğu’nun doğusundaki Fırat (Euphrates) hattında konumlanmış, önemli üslerden birisiydi. Roma imparatoru Vespasianus Dönemi’ndd (MS 69-79) MS 72 yılında Kommagene Krallığı, Roma’nın Suriye eyaletine dâhil edilmiştir. Suriye Eyaleti yerleşimlerinden birisi olması sonrasında da Perre, Kuzey Suriye yerleşimlerinden birisi olarak anılmaya başlamıştır. Özellikle Roma ve Geç Roma-Erken Bizans Dönemleri’nde Kuzey Suriye yerleşimlerinde sıkça görülen seramiklerin birçoğu, uzun süredir kazı çalışmaları yapılan Perre’de de gözlenmiştir. Bu makale kapsamında Suriye eyalet sınırı dışında çok fazla örneği gözlenmemiş amphoralar ele alınacaktır. “Kuzey Suriye Amphoraları” olarak adlandırılan bu grup, Perre’de çok sayıda ele geçmiştir. Makale kapsamında toplam 70 adet amphora parçası, tipolojik ayrım yapmamıza imkân tanıması ve dekoratif özellikleri ile Kuzey Suriye Amphoralarına katkı sunması açısından dikkate alınmıştır. Kuzey Suriye Amphoraları üzerine daha önceden yapılmış çalışmalarda gözlenen üç tipin üçü de Perre’de gözlenmiştir. Ayrıca bu amphoralar üzerinde sıkça görülen boya bezemelerde, yine Perre’de çok sayıda örneği ile temsil edilmektedir. Bu çalışmada özellikle tipoloji konusunda mevcut tipolojiye ek olarak, alt tip önerilerinde bulunulmuştur. Perre’deki kazılar sırasında MÖ 1.-MS 7. yüzyıllara tarihlenen bulgular ele geçmiştir ve makaleye konu olan amphoralarda, yerleşimin üst katmanlarında sıkça gözlenmiştir. Literatürde daha çok 5.-7. yüzyıllara tarihlenen bu amphoralar, Perre’de de bu tarihlere işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abadie-Reynal, C. (2004). Les Amphores méditerranéennes d’importation trouvées à Zeugma: Présentation préliminaire. J. Eiring & J. Lund (Éd.), Transport Amphorae and Trade in the Eastern Mediterranean, Acts of the International Colloquium at the Danish Institute at Athens (Athens, 2002, September 26-29) (ss. 15-21). Aarhus University Press.
- Abadie-Reynal, C., Martz, A. S. & Cador, A. (2007). Late Roman and Byzantine Pottery in Zeugma: Groups of the Beginning of the 5th Century. B. Böhlendorf-Arslan, A. O. Uysal, J. Witte-Orr (Ed.), Byzas 7: Çanak - Late Antique and Medieval Pottery and Tiles in Mediterranean Archaeological Contexts/Çanak - Akdeniz Çevresindeki Arkeolojik Kazılarda Ele Geçen Geç Antik ve Ortaçağ Seramiği ve Mimari Seramiği: Proceedings of the First International Symposium on Late Antique, Byzantine, Seljuk, and Ottoman Pottery and Tiles in Archaeological Context (Çanakkale, 2005, 1-3 June) (ss. 181-194). Ege Yayınları.
- Abadie-Reynal, C. & Martz, A. S. (2010). La céramique commune de Zeugma et les problèmes de provenance (ve-viie s.). S. Menchelli, S. Santoro, M. Pasquinucci & G. Guiducci (Ed.), LRCW 3: Late Roman Wares, Cooking Wares and Amphorae in the Mediterranean. Archaeology and Archaeometry, Comparison between Western and Eastern Mediterranean Vol. II (ss. 839-845). Archaeopress.
- Ainsworth, W. F. (1842). Travels and Researches in Asia Minor, Mesopotamia, Chaldea, and Armenia, Vol.1. J. W. Parker.
- Algaze, G., Breuninger, R. & Knudstad J. (1994). The Tigris-Euphrates Archaeological Reconnaissance Project: Final Report of the Birecik and Carchemish Dam Survey Areas. Anatolica, 20, ss. 1-96.
- Alp, A. O. (2009). A Group of Late Roman Pottery from Harabebezikan Mound in Upper Euphrates (Turkey). Anadolu University Journal of Social Sciences, 9 (1), ss. 201-215.
- Ayus, Ş. (2021). Zerzevan Kalesi Geç Roma ve Geç Antik Dönem Mutfak Kapları (Yüksek Lisans Tezi). Batman Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
- Bartl, K. (1996). Balih Valley Survey: Settlements of the Late Roman/Early Byzantine and Islamic Period. K. Bartl & S. Hauser (Ed.), Continuity and Change in Northern Mesopotamia from the Hellenistic to early Islamic Period: Proceedings of a colloquium held at the seminar für Vorderasiastische Altertumskunde (Freie Universität Berlin, 1994, 6th-9th April) (ss. 333-348). Reimer.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klasik Dönem Arkeolojisi, Arkeoloji (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
23 Ekim 2025
Yayımlanma Tarihi
27 Ekim 2025
Gönderilme Tarihi
4 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
2 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 2
APA
Tosun, M., & Yağız, K. (2025). PERRE’DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 12(2), 888-917. https://doi.org/10.69878/deuefad.1691032
AMA
1.Tosun M, Yağız K. PERRE’DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2025;12(2):888-917. doi:10.69878/deuefad.1691032
Chicago
Tosun, Murat, ve Kahraman Yağız. 2025. “PERRE’DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 12 (2): 888-917. https://doi.org/10.69878/deuefad.1691032.
EndNote
Tosun M, Yağız K (01 Ekim 2025) PERRE’DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 12 2 888–917.
IEEE
[1]M. Tosun ve K. Yağız, “PERRE’DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI”, Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, c. 12, sy 2, ss. 888–917, Eki. 2025, doi: 10.69878/deuefad.1691032.
ISNAD
Tosun, Murat - Yağız, Kahraman. “PERRE’DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 12/2 (01 Ekim 2025): 888-917. https://doi.org/10.69878/deuefad.1691032.
JAMA
1.Tosun M, Yağız K. PERRE’DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2025;12:888–917.
MLA
Tosun, Murat, ve Kahraman Yağız. “PERRE’DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI”. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, c. 12, sy 2, Ekim 2025, ss. 888-17, doi:10.69878/deuefad.1691032.
Vancouver
1.Murat Tosun, Kahraman Yağız. PERRE’DEN (ADIYAMAN) KUZEY SURİYE AMPHORALARI. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 01 Ekim 2025;12(2):888-917. doi:10.69878/deuefad.1691032