COMICS IN FRENCH LITERATURE: TRANSFORMATIONS OF LITERATURE

Öz

This article questions the current status of comics within the French literary field and of comics derived from contemporary literary works, a trend that has gained prominence in recent years. Grounded in Pierre Bourdieu's sociological framework, the study analyzes how comics strengthen their significance in the literary field through the accumulation of cultural, economic, social, and symbolic capital, in the light of the concepts of habitus, field and capital. This framework provides a lens to understand the social conditions in which comics are created and the reflections of these creations within the literary field. Although comics were initially perceived as a means of entertainment and education, they are now recognized as a valuable form of expression in literary and artistic terms. The study begins with a brief review of comics to provide context, followed by an analysis of their current status and an emphasis on the growing awareness among comics creators. Furthermore, this study analyzes the role of comics and comics translations in the French publishing industry. The research is supported by data and statistics from the French publishing sector, examining market growth, best-selling titles, and the involvement of various publishing houses in comics creation. The findings reveal that collaborations with literary authors and translations of contemporary novels into comic books have enhanced the interaction between literature and comics, elevating the symbolic capital of comics within the literary field. It is clear that the publishing industry has witnessed a notable shift in recent years, aligning with broader social and cultural shifts, and the findings of this study reveal that since the 2000s, a new literary publishing sector has emerged that inclusively embraces comics and the comics derived from literary work.

Anahtar Kelimeler

• Comics
• Literature
• Translation
• Publishing Industry
• Bourdieu

FRANSIZ YAZININDA ÇİZGİ ROMAN: YAZININ YENİDEN BİÇİMLENMESİ

Öz

Bu makale çizgi romanların ve son yıllarda artan çağdaş yazınsal bir yapıttan üretilen çizgi romanların Fransız yazın alanındaki mevcut durumunu sorgulamaktadır. Çalışmamız Pierre Bourdieu’nün sosyolojik çözümlemelerine dayandırılarak habitus, alan ve sermaye kavramları üzerinden çizgi romanların kültürel, ekonomik, sosyal ve simgesel sermaye birikimleriyle yazınsal alandaki önemini nasıl güçlendirdiğini analiz etmektedir. Bu çerçeve çizgi romanların üretildiği toplumsal koşulları ve bu üretimlerin yazınsal alandaki yansımalarını anlamak için bir araç sunmaktadır. Çizgi romanlar başlangıçta eğlence ya da eğitim aracı olarak algılansa da, günümüzde yazınsal ve sanatsal açıdan değerli bir anlatım biçimi olarak kabul görmektedir. Bu nedenle çalışma kapsamında öncelikle çizgi roman hakkında öz bir değerlendirme yapılmış ardından çizgi roman üreticilerine yönelik artan farkındalığa dikkat çekilmiştir. Daha sonra Fransız yayıncılık sektöründe çizgi roman ve çizgi roman çevirilerinin durumu irdelenmiştir. Çalışma, Fransız yayıncılık alanındaki veri ve istatistiklerle desteklenmiş, çizgi roman pazarındaki büyüme, çoksatar listesinde yer alan yapıtlar ve farklı yayınevlerinin çizgi roman üretimine katılımı sorgulanmıştır. Araştırmanın sonuçları yazın alanındaki yazarlarla yapılan ortak çalışmaların ve çağdaş romanlardan aktarılan çizgi romanların yazın-çizgi roman arasındaki etkileşimi artırdığı ve çizgi romanların yazın alanındaki simgesel sermayesini yükselttiğini ortaya koymaktadır. Son yıllarda yaşanan toplumsal ve kültürel değişimlere koşut olarak yayıncılık alanında dönüşüm yaşandığı, 2000’lerden itibaren çizgi romanı ve yazınsal yapıtlardan üretilen çizgi romanları dışlamayan bir yazınsal yayıncılık alanının ortaya çıktığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çizgi roman
• Yazın
• Çeviri
• Yayıncılık Sektörü
• Bourdieu

Kaynakça

1. Aron, P. (Ed.). (2010). Les Ecrivains-journalistes, Textyles; Revue des lettres belges de langue française, n.39.
2. Azoulay, B. & De Courson, B. (2021). Gallicagram. Erişim adresi: [https://shiny.ens-paris-saclay.fr/app/gallicagram](https://shiny.ens-paris-saclay.fr/app/gallicagram). (Erişim tarihi: 21 Temmuz 2024).
3. Boltanski, L. (1975). La constitution du champ de la bande dessinée. Actes de la recherche en sciences sociales. vol. 1, no 1. ss. 37-59.
4. Bourdieu, P. (1980). Le Sens Pratique. Paris: Les Éditions de Minuit.
5. Bourdieu, P. (1986). The Forms of Capital. J. G. Richardson (Ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education içinde, (ss. 241-258). New York: Greenwood Press.
6. Bourdieu, P. (1995). Pratik Nedenler (H. Tufan, Çev). İstanbul: Kesit Yayıncılık.
7. Bourdieu, P. (1997). Toplumbilim Sorunları (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: Kesit Yayıncılık.
8. Bourdieu, P. (1999). Sanatın Kuralları: Yazınsal Alanın Oluşumu ve Yapısı (N. K. Sevil, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

9. Bourdieu, P. (2016). Sosyoloji Meseleleri (F. Öztürk, B. Uçar, M. Gültekin, A. Sümer, Çev.). Ankara: Heretik Yayınları.
10. Bourdieu, P. & Wacquant, L. (2003). Düşünümsel Bir Antropoloji için Cevaplar (N. Ökten, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
11. Brunner, V. (2021, 17 Mart). Voici les BD préférées de Virginie Despentes. Les Inrockuptibles. Erişim adresi: [https://www.lesinrocks.com/livres/le-top-bd-de-virginie-despentes-187332-02-11-2020/](https://www.lesinrocks.com/livres/le-top-bd-de-virginie-despentes-187332-02-11-2020/) (Erişim tarihi: 20 Eylül 2024).
12. Delafontaine, S. (2023, 4 Ekim). Au Mans, Guillaume Musso et Miles Hyman dédicaterent leur bande dessinée, Ouest-France. Erişim adresi: [https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/le-mans-72000/au-mans-guillaume-musso-et-miles-hyman-dedicacent-leur-bande-dessinee-79ea5fca-611b-11ee-8e3d-a7166db2fbdd](https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/le-mans-72000/au-mans-guillaume-musso-et-miles-hyman-dedicacent-leur-bande-dessinee-79ea5fca-611b-11ee-8e3d-a7166db2fbdd) (Erişim tarihi: 17 Ekim 2024).
13. Eisner, W. (1985). Comics and Sequential Art. Tamarac, Florida: Poorhouse Press.
14. Gallimard. (2024). Le groupe Madrigall. Erişim adresi: [https://www.gallimard.fr/actualites-entretiens/le-groupe-madrigall](https://www.gallimard.fr/actualites-entretiens/le-groupe-madrigall) (Erişim tarihi: 18 Ekim 2024).
15. Georges, P. (2024, 2 Ocak). Les 50 Livres les plus vendus en 2023. Livres Hebdo. Erişim adresi: [https://www.livreshebdo.fr/article/les-50-livres-les-plus-vendus-en-2023](https://www.livreshebdo.fr/article/les-50-livres-les-plus-vendus-en-2023) (Erişim tarihi: 28 Eylül 2024).
16. GfK. (2023a, 26 Ocak). Encore une très bonne année BD. Erişim adresi: [https://www.bdangoulemepro.com/storage/upload/pdf/20230125-gfk-marche-bd-manga-2022.pdf](https://www.bdangoulemepro.com/storage/upload/pdf/20230125-gfk-marche-bd-manga-2022.pdf) (Erişim Tarihi: 28 Eylül 2024).
17. GfK. (2023b, 28 Aralık). Meilleures ventes de livre 2023: BD et romans feel-good au top. Erişim adresi: [https://www.gfk.com/fr/press/meilleures-ventes-livres-2023](https://www.gfk.com/fr/press/meilleures-ventes-livres-2023) (28 Eylül 2024).
18. GfK. (2025, 30 Ocak). Un marché à la recherche d’un nouvel équilibre. Erişim adresi: [https://www.bdangoulemepro.com/medias/2025/BILAN_GFK_Angouleme_Conference_2025.pdf](https://www.bdangoulemepro.com/medias/2025/BILAN_GFK_Angouleme_Conference_2025.pdf) (Erişim tarihi: 10 Nisan 2025).
19. Google. (t.y.). Google Books Ngram Viewer. Erişim adresi: [https://books.google.com/ngrams/](https://books.google.com/ngrams/) (Erişim tarihi: 21 Temmuz 2024).
20. Groensteen, T. (2013, Ocak). Auteur. Neuvième Art: La revue de la Cité internationale de la bande dessinée et de l'image. Erişim adresi: [https://www.citebd.org/neuvieme-art/auteur](https://www.citebd.org/neuvieme-art/auteur) (Erişim tarihi: 13 Kasım 2024).
21. Guilbert, X. (2021). Panorama de la BD en France 2010-2020. Centre National du Livre (CNL). Erişim adresi: [https://centrenationaldulivre.fr/donnees-cles/panorama-de-la-bande-dessinee-en-france](https://centrenationaldulivre.fr/donnees-cles/panorama-de-la-bande-dessinee-en-france) (Erişim tarihi: 23 Ekim 2024).
22. La Gazette du Salon du Livre. (2021, 3-5 Aralık). Grand Entretien avec Didier Decoin et Marc Jailloux. Erişim adresi: [https://www.boulognebillancourt.com/information-transversale/actualites/didier-decoin-president-dhonneur-du-salon-du-livre-2021-2938](https://www.boulognebillancourt.com/information-transversale/actualites/didier-decoin-president-dhonneur-du-salon-du-livre-2021-2938) (Erişim tarihi: 13 Kasım 2024).
23. Le Clézio, J.M.G. (1995). Ailleurs: Entretiens sur France-Culture avec Jean-Louis Ezine. Paris: Arléa.
24. Les Contrebandiers. (t.y.). Plateforme. Erişim adresi: [www.lescontrebandiersediteurs.fr/wp-content/uploads/2017/05/DP_PLATEFORME.pdf](http://www.lescontrebandiersediteurs.fr/wp-content/uploads/2017/05/DP_PLATEFORME.pdf) (Erişim tarihi: 15 Ekim 2024).
25. Média-Participations. (2024). Média-Participations. Erişim adresi: [https://www.media-participations.com/fr/filiales](https://www.media-participations.com/fr/filiales) (Erişim tarihi: 18 Ekim 2024).
26. Mimran, O. (2020, 12 Kasım). « Vernon Subutez » en BD: « C’est un peu l’histoire d’un type qui est confiné dehors », raconte Luz. 20minutes. Erişim adresi: [https://www.20minutes.fr/arts-stars/culture/2906355-20201112-luz-adapte-vernon-subutex-bd-peu-histoire-type-confine-dehors](https://www.20minutes.fr/arts-stars/culture/2906355-20201112-luz-adapte-vernon-subutex-bd-peu-histoire-type-confine-dehors) (Erişim tarihi: 20 Eylül 2024).
27. McCloud, S. (1993). Understanding Comics: The Invisible Art. New York: Harper Collins.
28. Moore, A. & Lloyd, D. (1995). V For Vendetta. New York: DC Comics.
29. Sefer, H. (2022). Yazının Çizgileşmesi: Klasiklerin Çizgi Roman Çevirisi, Paradigma Akademi Yayınları.
30. Syndicat National de l’Édition (SNE). (2022-2023). Rapport d’activité du SNE – L’édition en perspective. Erişim adresi: [https://www.sne.fr/actu/les-chiffres-de-ledition-2022-2023-sont-disponibles/](https://www.sne.fr/actu/les-chiffres-de-ledition-2022-2023-sont-disponibles/) (Erişim tarihi: 03 Nisan 2025).
31. Syndicat National de l’Édition (SNE). (2023-2024). Les Chiffres de l’édition du SNE – Synthèse. Erişim adresi: [https://www.sne.fr/actu/les-chiffres-de-ledition-en-2023-une-progression-modeste-du-chiffre-daffaires-des-editeurs/](https://www.sne.fr/actu/les-chiffres-de-ledition-en-2023-une-progression-modeste-du-chiffre-daffaires-des-editeurs/) (Erişim tarihi: 03 Nisan 2025).
32. Thérenty, M.É. & Vaillant, A. (Ed.). (2004). Presse et Plumes: Journalisme et littérature au XIXe siècle. Paris: Nouveau Monde Éditions.
33. Wacquant, L. (2014). Pierre Bourdieu: Hayatı, Eserleri ve Entelektüel Gelişimi. G. Çeğin, E. Göker, A. Arlı, Ü. Tatlıcan (Ed.), Ocak ve Zanaat: Pierre Bourdieu Derlemesi içinde (ss.53-76). 3. baskı. İstanbul: İletişim Yayınları.