Multipl Sklerozlu Hastaların Tedavi Yönetimi ve Hemşirelik Yaklaşımları
Öz
Multipl skleroz (MS) hastalığı, çeşitli tedavi yaklaşımlarına (fizyoterapi, psikoterapi ve yönetim stratejileri) rağmen kesin tedavisi mümkün olmayan bir hastalıktır. Ancak hastalığın altında yatan patolojik bağışıklık tepkilerini değiştiren mevcut immünomodülatörler bu hastalığın gidişatını etkileyebilmektedir. Bu hastalık için kullanılan, hastalığı modifiye edici ilaçlar [disease modifying therapies (DMT)] akut nörolojik atakların oranını azaltmakta ve özürlülüğün ilerlemesini geciktirebilmektedir. Multipl sklerozlu hastaların tedavi rejimi ve hastalığa yönelik eğitim ve izlemde bu alanda çalışan hemşireler etkin ve aktif bir rol oynamaktadır. Hastalığın prognozunda değişikliklere yol açan hastalık modifiye edici tedavilerin etkilerini anlamak, hastalara birebir bakım veren hemşirelerin önemli sorumluluklarındandır. Multipl skleroza yönelik bu tedavilerinin yaşam boyunca sürebilmesi nedeniyle hekim ile birlikte hemşirenin de MS hastasıyla uyumlu çalışması önemlidir. Hastalığın tedavisinde uyum çok önemlidir ve tedaviye uyumu artırmak için hastanın tedaviden tam yarar görmesini sağlamak önemli bir hedeftir. Hasta eğitiminde hastanın durumu, uygulanması gereken tedavi ve tedavi yararlarının tartışılması bu hedefe ulaşılmasında büyük önem taşımaktadır. Hemşirelerin, MS hastalarının tedaviye uyumunu teşvik etmesi için DMT etki ve yan etkilerini bilmesi, MS hastasının gereksinimlerini anlaması önemlidir.
Bu derlemede mevcut MS tedavi seçeneklerinin oluşturabileceği klinik etkiler, potansiyel yan etkiler, hasta izleme gereksinimleri ve hastaların bu etkileri anlamasına nasıl yardımcı olacakları konusunda hemşirelere rehberlik etmek ve MS tedavisine yönelik bilgi kazandırmak amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Higuera L, Carlin CS, Anderson S. Adherence to disease- modifying therapies for multiple sclerosis. J Manag Care Spec Pharm 2016;22(12):1394Y1401.2.
- 2. Disanto G, Berlanga AJ, Handel AE, Para AE, Burrell AM, Fries A et. al. Heterogeneity in multiple sclerosis: scratching the surface of a complex disease. Autoimmune Diseases 2011;932351:1-12.
- 3. Bandari DS, Sternaman D, Chan D, Prostko CR, Sapir T. Evaluating risks, costs, and benefits of new and emerging therapies to optimize outcomes in multiple sclerosis. Journal of Managed Care and Specialty Pharmacy 2012;18(9):1–17.
- 4. Wiese MD, Suppiah V, O'Doherty C. Metabolic and safety issues for multiple sclerosis pharmacotherapy--opportunities for personalised medicine. Expert Opin Drug Metab Toxicol 2014;10(8):1145-1159.
- 5. Morgante L, Lowden D, Larocca T. Decision making in multiple sclerosis: theory to practice. International Journal of MS Care 2006;8(4):113-120.
- 6. Heesen C, Köpke S, Richter T, Kasper J. Shared decision making and self-management in multiple sclerosis--a consequence of evidence. J Neurol 2007;254(Suppl 2):116-121.
- 7. Heesen C, Kleiter I, Meuth SG, Krämer J, Kasper J, Köpke S et. al. Benefit-risk perception of natalizumab therapy in neurologists and a large cohort of multiple sclerosis patients. J Neurol Sci 2017;15(376):181-190.
- 8. Kraetschmer N, Sharpe N, Urowitz S, Deber RB. How does trust affect patient preferences for participation in decision-making?. Health Expect 2004;7(4):317-326.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
15 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
16 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
4 Ocak 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 1
