Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu

Cilt: 11 Sayı: 1 1 Şubat 2018
PDF İndir
TR EN

Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu

Öz

Giriş: Kanser tanısı almak, kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi tedaviler kısa ve uzun dönemde uyku bozukluğuna neden olmaktadır. Kanserli çocukların %12.4-31’inin uyku bozukluğu yaşadığı bildirilmiştir. Uyku, ruh sağlığı, nörobilişsel yetenek ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde önemli rol oynamaktadır. Ağrısı, anksiyetesi ve emosyonel stresi olan çocuklarda ise daha önemli bir yere sahiptir. Hem hastalık hem de tedavi ile ilişkili fiziksel ve emosyonel bozukluklar ve başa etme mekanizması uykuyu etkilemektedir. Uyku düzenlenmesinde rol oynayan homeostatik, kardiyo-respiratuar, nörolojik ve davranışsal mekanizmalar ve sirkadiyen ritmin bozulması kanserli çocuklarda uyku bozukluğuna neden olmaktadır. Uykusuzluğun nedenleri açlık, bulantı, kusma, sık tuvalete gitme, kabus görme, yorgunluk, ağrı, ilaç tedavisi, hastaneye yatış ve hastanedeki gürültü ve ışık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bazı hastalarda steroid kullanımının da uykusuzluğa neden olduğu bildirilmiştir. Kanser uykuyu ya tümöre bağlı beyin hasarı ile doğrudan etkiler ya da tedaviye bağlı olarak stres, kemoterapi, radyoterapi, ağrı, yorgunluk, endokrinopati veya organ hasarı ile dolaylı yoldan etkiler. Kanser aynı zamanda uyku-uyanıklık döngüsünün normal sirkadiyen ritmini bozarak uykuyu etkiler. Ancak bu konuyu açıklayan mekanizmalar yetersizdir. Sirkadiyen ritimler fizyolojik ve davranışsal süreçlerin biyolojik döngüsüdür. Uyku bozukluğu, çocuk ve adölesanlarda fizyolojik büyüme, endokrin sistem, doğal öldürücü hücre ve sitokin aktivitesinin bozulması sonucunda davranışsal ve bilişsel sorunlara neden olmakta ve çocukların yaşam kalitesini azaltmaktadır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen, J. M., Graef, D. M., Ehrentraut, J. H., Tynes, B. L., & Crabtree, V. M. (2016). Sleep and pain in pediatric illness: A conceptual review. CNS Neuroscience & Therapeutics, 22(11), 880-893.
  2. Bal Yılmaz, H., Karayağız Muslu, G., Taş, F., Başbakkal, Z., & Kantar, M. (2009). Çocukların kansere bağlı yaşadıkları semptomlar ve yorgunluğa ebeveyn bakışı. Türk Onkoloji Dergisi, 24(3), 122–127.
  3. Blazejova, K., Illnerova, H., Hajek, I., & Nevsimalova, S. (2008). Circadian rhythm in salivary melatonin in narcoleptic patients. Neuroscience Letters, 437(2), 162–164.
  4. Bruni, O., Alonso-Alconada, D., Besag, F., Biran, V., Braam, W., Cortese, S., ve ark. (2015). Current role of melatonin in pediatric neurology: Clinical recommendations. European Journal of Paediatric Neurology, 19(2), 122–133.
  5. Carrillo-Vico, A., Reiter, R. J., Lardone, P. J., Herrera, J. L., Fernández-Montesinos, R., Guerrero, J. M., & Pozo, D. (2006). The modulatory role of melatonin on immune responsiveness. Current Opinion in Investigational Drugs, 7(5), 423–431.
  6. Clanton, N. R., Klosky, J. L., Li, C., Jain, N., Srivastava, D. K., Mulrooney, D., ve ark. (2011). Fatigue, vitality, sleep and neurocognitive functioning in adult survivors of childhood cancer: A report from the childhood cancer survivor study. Cancer, 117(11), 2559–2568.
  7. Collins, J. J., Byrnes, M. E., Dunkel, I. J., Lapin, J., Nadel, T., Thaler, H. T., ve ark. (2000). The measurement of symptoms in children with cancer. Journal of Pain and Symptom Management, 19(5), 363–377.
  8. Çam, A., & Erdoğan, M. F. (2003). Melatonin. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 56(2), 103–112.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yayımlanma Tarihi

1 Şubat 2018

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bilsin, E., & Özalp, G. (2018). Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(1), 61-64. https://izlik.org/JA33FF95LH
AMA
1.Bilsin E, Özalp G. Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu. DEUHFED. 2018;11(1):61-64. https://izlik.org/JA33FF95LH
Chicago
Bilsin, Elif, ve Gülçin Özalp. 2018. “Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 11 (1): 61-64. https://izlik.org/JA33FF95LH.
EndNote
Bilsin E, Özalp G (01 Şubat 2018) Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 11 1 61–64.
IEEE
[1]E. Bilsin ve G. Özalp, “Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu”, DEUHFED, c. 11, sy 1, ss. 61–64, Şub. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33FF95LH
ISNAD
Bilsin, Elif - Özalp, Gülçin. “Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 11/1 (01 Şubat 2018): 61-64. https://izlik.org/JA33FF95LH.
JAMA
1.Bilsin E, Özalp G. Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu. DEUHFED. 2018;11:61–64.
MLA
Bilsin, Elif, ve Gülçin Özalp. “Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, c. 11, sy 1, Şubat 2018, ss. 61-64, https://izlik.org/JA33FF95LH.
Vancouver
1.Elif Bilsin, Gülçin Özalp. Çocukluk Çağı Kanserlerinde Uyku Bozukluğu. DEUHFED [Internet]. 01 Şubat 2018;11(1):61-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33FF95LH

Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi ULAKBİM Türk Tıp Dizini, Türk Medline, Türkiye Atıf Dizini, Şubat 2021 tarihinden beri EBSCO Host ve 26 Ekim 2021 tarihinden itibaren DOAJ ve 18 Ocak 2022 tarihinden beri Index Copernicus tarafından indekslenmektedir.

349202.svg        14839           wp-logo.png          ici2.png           Scopus_logo.svg 

       

      

Creative Commons License
Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.