Hemşirelerde hasta güvenliği kültürü ve etkileyen faktörler

Öz

Giriş ve Amaç: Araştırma, bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerde hasta güvenliği kültürü ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı özellikte olan bu araştırma 12-23 Mart 2013 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi servislerinde çalışan 129 hemşire ile yapılmıştır. Veriler “Kişisel Bilgi Formu” ve Hasta Güvenliği Kültürü Ölçeği (HGKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde t- testi, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamaları 32.73 ± 5.64 olup, %53.5’inin hasta güvenliği konusunda eğitim almadıkları belirlendi. Hemşirelerin hasta güvenliği kültürü ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalaması 2.64 ± 0.43 alt ölçek puan ortalamaları sırasıyla; yönetim ve liderlik 2.62 ± 0.49, çalışan eğitimi 2.59 ± 0.73, olay ve hata rapor etme 2.58 ± 0.69, bakım ortamı 2.58 ± 0.51 çalışan davranışı 2.80 ± 0.58 olarak belirlenmiştir. Hemşirelerin hasta güvenliği hakkında eğitim alma, çalıştıkları bölüm, meslekte çalışma süresi ve görev şeklinin hasta güvenliği kültürü düzeylerini anlamlı olarak etkilediği belirlenmiştir. Sonuç: Araştırmaya alınan hemşirelerde hasta güvenliği kültürünün orta düzeyde olduğu, bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Hasta güvenliği, hasta güvenliği kültürü, hastane hemşirelik personeli.

Patient Safety Culture and Influencing Factors of Nurses

Öz

Introduction: Student-centered education, education satisfaction, expectations are important in quality education systems. Objectives: This study is conducted to determine the education satisfication of nursing students and thefactor levels influencing this. Methods: Sample of the research is formend by 284 students in Nursing Department of Ondokuz Mayıs University Health College between spring semester 2013- 2014. Data are collected using personal form and Student Satisfaction Scale - Short Form. Data analysis in SPSS 16 program average, percentage calculations with one-way ANOVA and t-test was performed. Results: Research students participating in the average age of 20.42 ± 1.96, 75.4% female, 33.1% of the first class students, 51.1% of nursing department is satisfied, 38.7% of the school is satisfied and 54.1% of academic success are good perceived as stated. SSS-SF taken from the total average score is determined as 167.56 ± 40.59, lower size item with the highest mean score of 3.24 ± 0.82 with the teaching staff size has been received. This was followed; school administration (3.20 ± 0.82), participation in decision making (3.19 ± 0.84), the quality of education and training (3.10 ± 0.87), scientific, social and technical facilities (3.08 ± 082) was followed. Conclusions: Research results have a medium level of satisfaction of the students and highest point average among scale sub-dimensions is the academic lecturers

Anahtar Kelimeler

• Nursing, Nurse student, Satisfaction, Student satisfaction scale.

Kaynakça

1. Acency for Healthcare Research and Quality (AHRQ). (2014). Patient safety culture. Erişim: 09.10.2015. https://psnet.ahrq.gov/primers/primer/5
2. Adıgüzel, O. (2010). Hasta güvenliği kültürünün sağlık çalışanları tarafından algılanmasına yönelik bir araştırma, Sosyal Bilimler Dergisi, 28, 159-170.
3. Aiken, L.H., Sloane, D.M., Bruyneel, L., Van den Heede, K., & Sermeus, W. (2013). The RN4CAST Consortium. Nurses’ reports of working conditions and hospital quality of care in 12 countries in Europe. International Journal of Nursing Studies, 50, 143–53.
4. Akalın, H.E. (2004). Hasta güvenliği kültürü: Nasıl geliştirebiliriz?. ANKEM dergisi, 18 (Ek 2), 12-13.
5. Akdag, R. (2007). The progress so far: Health transformation in Turkey. Ministry of Health. s.19-24. Ankara.
6. Akgün, S., & Al-Assaf A.F. (2007). Sağlık kuruluşlarında hasta güvenliği kültürü nasıl oluşturabiliriz?. Hastane Yönetimi Dergisi, Ocak- Haziran 11 (1-2), 1-8.
7. Aksayan, S. (2009). Hasta güvenliği kültürünün geliştirilmesi. XII. Ulusal Uluslararası Katılımlı Hemşirelik kongresi (Kongre Kitabı). Sivas, s.100.
8. Ausserhofer, D., Schubert, M., Desmedt, M., Blegen, M.A., De Geest, S., & Schwendimann, R. (2013). The association of patient safety climate and nurse-related organizational factors with selected patient outcomes: A cross-sectional survey. International Journal of Nursing Studies,50, 240–252.

9. Balanuye, B. (2014). Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin iş yükünün hasta güvenliğine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ankara, Türkiye.
10. Bahrami, M.A., Chalak, M., Razieh Montazeralfaraj, R. & Tafti, A.D. (2014) Iranian nurses’ perception of patient safety culture. Iranian Red Crescent Medical Journal, 16(4): 2-9. DOI: 10.5812/ircmj.11894.
11. Bonner, A.F., Castle, N.G., Perera, S. & Handler, S.M. (2008). Patient safety culture: a review of the nursing home literature and recommendations for practice. Annals of Longterm Care, 16 (3), 18-22.
12. Cebeci, F., Gürsoy, E. ve Tekingündüz, S. (2012). Hemşirelerin tıbbi hata yapma eğilimlerinin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 15 (3): 188-194.)
13. Çakır, A. ve Tütüncü, Ö. (2009). İzmir ili hastanelerinde hasta güvenliği algısı. I. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi (Kongre Kitabı). 2, 189-204.
14. Çırpı, F., Merih, Y.D. ve Kocabey, M.Y. (2009). Hasta güvenliğine yönelik hemşirelik uygulamalarının ve hemşirelerin bu konudaki görüşlerinin belirlenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 2 (3), 26-34.
15. Dursun, S., Bayram, N., Aytaç, S. (2010). Hasta güvenliği kültürü üzerine bir uygulama. Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (1), 1-14.
16. Fidancı, B.E., Yıldız, D., Akyol, M., Akbayrak, N., Hatipoğlu, S. (2014). Assessment of the malpractice tendencies of nurses working in an educational and research hospital International Journal of Caring Sciences, 7, 295-297.
17. Gökdoğan, F., Yorgun, S., Yapıcı, M. ve ark. (2010). Sağlık hizmetlerinde hasta güvenliği ve hemşireler. Uluslararası sağlıkta performans ve kalite kongresi (Kongre Kitabı). 2, 95-104.
18. Gündoğdu, S. ve Bahçecik, N. (2012). Hemşirelerde hasta güvenliği kültürü algılamasının belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 15 (2), 119- 128.
19. Hakverdioğlu Yönt, G. (2011). Hasta güvenliği kültürü, Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 27 (1), 77-82.
20. Hatırnaz, G. (2007). Özel hastanelerin hukuki sorumluluğu ve hasta hakları. s. 28-36., İstanbul: Seçkin Yayınevi. International Council of Nursing. (2012). Patient Safety. Erişim: 20.01.2015.
21. http://www.icn.ch/images/stories/ documents/ publications/ position_statements/ D05_ Patient_Safety.pdf
22. Karaca, A. ve Arslan, H. (2014). Hemşirelik hizmetlerinde hasta güvenliği kültürünün değerlendirilmesine yönelik bir çalışma. Sağlık ve hemşirelik yönetimi dergisi, 1(1),9-18. ISSN doi:10.5222/SHYD.2014.009
23. Kohn, T. L., Corrigan, J. M. & Donaldson, M. S. (2000). To Err is Human Building a Safer Health System. Washington National Academy of Sciences, Erişim: 11.12. 2014. http://www.nap.edu/openbook.php?isbn=0309068371
24. Mitchell, P.M. (2008). Defining Patient Safety and Quality Care, Erişim 15.03.2013. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK2681/.
25. National Patient Safety Agency. (2004). The seven steps to patient safety: a guide for NHS staff. London: National Patient
26. Safety Agency. National Patient Safety Foundation. Improve the safety of patients. Erişim: 22.12.2014. http://www.nrls.npsa.nhs.uk/ resources/collections/seven-steps-to-patient-safety
27. Phillips J. & Barnsteiner J.H.(2005). Clinical alarms: Improving efficiency and effectiveness. Critical care nursing quarterly, 2005; 28 (4): 317-323.
28. Pizzi, L.T., Goldfarb, N.I. & Nash, D.B. (2001). Promoting a culture of safety. K.G. Shojania, BW Duncan, Mcdonald KM
29. Wachter RM (Eds). In: Making health care safer: a critical analysis of patient safety practices. Evidence Report/Technology Assessment, Number 43. AHRQ Publication O1-E058, Rockville.
30. Rich, V. L. (2008). Creation of a patient safety culture: a nurse executive leadership ımperative: Patient safety and quality: An evidence-based handbook for nurses, 2: 2-45. Erişim:18.11.2014. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK2642
31. Sezgin, B. (2007). Kalite belgesi alan hastanelerde çalışma ortamı ve hemşirelik uygulamalarının hasta ve hemşire güvenliği açısından değerlendirilmesi. Hemşirelikte Yönetim AD Yüksek lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Entitüsü. İstanbul.
32. Türk, G. ve Eşer, İ. (2007). Hastane ortamında hasta güvenliği ve hemşirelik yaklaşımı. Hastane Yönetimi Dergisi, OcakHaziran11 (1-2):16-20.
33. Türkmen, E., Baykal Ü., Seren Ş. ve Altuntaş S. (2011). Hasta güvenliği kültürü ölçeği’nin geliştirilmesi. Anadolu hemşirelik ve sağlık bilimleri dergisi, 2011; 14: 4: 38-46.
34. Vogelsmeier A. & Scott-Cawiezell J. (2007). A just culture The role of nursing leadership. Journal of Nursing Care Quality, 22 (3), 210-212.
35. Wang, X., Liu, K., You, L., Xiang, J., Hu, H., Zhang, L., et al. (2014). The relationship between patient safety culture and adverse events: A questionnaire survey. International Journal of Nursing Studies, 2333:1-5.
36. Wendin, R. (2007). Hasta güvenliği - Temel bir yetkinlik mi yoksa sadece bir kavram mı?. 1. Hasta Güvenliği Kongresi (Kongre Kitabı). Antalya, 28-31 Mart, 24-28.
37. World Health Organization (WHO). (2004). World Alliance For Patient Safety Forward Programme2005. Erişim:12.01.2015.
38. http://archive.ahrq.gov/qual/nhqr03/nhqr2003.pdf.
39. http://www.ecri.org/Documents/Patient_Safety_Center/HRC_SAQ30.pdf
40. World Health Organization (WHO) 2014. Fact File, 10 Facts on Patient Safety. Erişim:13.10.2015.
41. http://www.who.int/features/factfiles/patient_safety/patient_safety_ facts/en