Kanser Hastalarında Konstipasyon Sıklığı ve Gelişme Riskinin İncelenmesi
Öz
Giriş: Konstipasyon kanser hastalarında sık görülen semptomlardan biri olup, bu semptomun görülmesinde hareket azlığı, yetersiz sıvı alımı, kemoterapi, radyoterapi gibi tedavi yöntemleri ve opioid kullanımı gibi birçok faktör etkili olabilmektedir. Kanser hastalarının konstipasyon gelişme riski açısından yakından izlenmesi bu semptomun erken dönemde tanılanmasına katkı sağlar. Amaç: Bu çalışmanın amacı onkoloji kliniğinde yatan kanser hastalarında konstipasyon sıklığı/gelişme riski ve konstipasyon gelişmesini etkileyen bazı faktörlerin belirlenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma Ekim 2018-Şubat 2019 tarihleri arasında 18 yaşından büyük, kanser tanısı almış 129 hasta ile yürütülmüştür. Veriler ‘Birey Tanılama Formu’ ve ‘Konstipasyon Risk Değerlendirme Ölçeği’ kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi Ki-kare, Mann-Whitney U testi analizi ile yapılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 59 ± 1.12 yıl, %34.2 'si kadın, %65.8 'i erkek ve konstipasyon görülme sıklığı %62’dir. Hastaların konstipe olmasında sürekli opioid tedavisi alma, hastaneye yatış nedeni ve metastaz varlığına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Sürekli opioid tedavisi alan ve destek tedavi almak amaçlı hastaneye yatan hastalarda konstipasyon oranı daha yüksekti (p < .05). Konstipe olmayan hastaların ise konstipasyon gelişme riskinin orta düzeyde (13.1 ± 4.3) olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda onkoloji kliniğinde yatan hastaların çoğunluğunun konstipasyon yaşadığı, sürekli opioid tedavisi alma, destek tedavi alma ve metastaz varlığının hastaların konstipasyon yaşamasında etkili olduğu ve konstipe olmayan kanser hastalarının ise orta düzeyde risk altında olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Wickham RJ. Managing constipation in adults with cancer. J Adv Pract Oncol 2017;8(2):149-61.
- 2. Gonzales LK, Delmastro MA, Boyd DM, Sterling ML, Aube PA, Le RN, et al. Adjusting bowel regimens when prescribing opioids in women receiving palliative care in the acute care setting. Am J Hosp Palliat Care 2016;33(7):663-8.
- 3. McIlfatrick S, Muldrew DHL, Beck E, Carduff E, Clarke M, Finucane A, et al. Examining constipation assessment and management of patients with advanced cancer receiving specialist palliative care: a multi-site retrospective case note review of clinical practice. BMC Palliat Care 2019;18(1):57. 4. Sayın Kasar K, Yıldırım Y. Konstipasyon. İçinde: Yıldırım Y, Fadıloğlu Ç, Palyatif Bakım Semptom Yönetimi ve Yaşam Sonu Bakım. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2017: 533-548.
- 5. Lam WC, Zhong L, Liu Y, Shi N, Ng B, Ziea E et al. Hong Kong Chinese medicine clinical practice guideline for cancer palliative care: pain, constipation, and insomnia. Evid Based Complement Alternat Med 2019; 1-14.
- 6. Zhe H. The assesment and management of constipation among patients with advanced cancer in a palliative care ward in china: a best practice implementation project. JBI Database of System Rev Implement Rep 2016;14(5):295-309.
- 7. Bengi G, Yalçın M, Akpınar H. Kronik konstipasyona güncel yaklaşım. Güncel Gastroenteroloji 2014;18(1):72-88.
- 8. Uysal N, Şenel G, Karaca Ş, Kadıoğulları N, Koçak N, Oğuz G. Palyatif bakım kliniğinde yatan hastalarda görülen semptomlar ve palyatif bakımın semptom kontrolüne etkisi. Klinik çalışma. Ağrı Dergisi 2015; 27(2):104-10.
- 9. Karadakovan A. Yaşlı Sağlığı ve Bakım. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2014: 279-95.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nazli Öztürk
*
0000-0003-2108-0735
Türkiye
Burcu Çelik Kocabıyık
Bu kişi benim
0000-0003-4166-9408
Türkiye
Fatma Arıkan
0000-0003-0481-1903
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Temmuz 2020
Gönderilme Tarihi
21 Ağustos 2019
Kabul Tarihi
2 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 3
