Stomalı Bireylerde Uyku Kalitesinin İncelenmesi
Öz
Giriş: Uyku, temel bir biyolojik fonksiyondur ve yaşam için oldukça gereklidir. Amaç: Bireylerin fiziksel, zihinsel ve duygusal sağlığı için kritik önemi olan uykunun, stomalı bireylerde nasıl olduğunu ve etkileyen etmenleri değerlendirmek bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Yöntem: Bu araştırma kesitsel bir araştırmadır. Araştırma verileri iki stomaterapi ünitesinde 15.09.2015-15.09.2016 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın evren ve örneklemini belirlenen 1 yıllık süre içinde Stomaterapi ünitelerine başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden 102 stomalı birey oluşturmuştur. Araştırma verileri anket yöntemi ile toplanmış, 16 sorudan oluşan Stomalı Bireyleri Tanılama Formu ve Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan stomalı bireylerin, yaş ortalaması 55.60 ± 13.73, %57.8’i erkek, %61.8’nin kronik bir hastalığı yoktu ve %39.2’sinin beden kitle indeksi 18.5-24.9 kg/m2 aralığındaydı. Bireylerin stoma özellikleri incelendiğinde, %56.9’unun ileostomisi vardı ve %70.6’sının stoması geçiciydi. Bireyler, ortalama 18.70 ± 44.60 aydır stoma ile yaşamakta, %51’i stoma bakımında destek almakta, %62.7’sinin herhangi bir stoma komplikasyonu yoktu. Bireylerin, PUKÖ toplam puan ortalaması, 6.44 ± 3.23 (min:1-max:15) olarak bulunmuştur. Uyku kalitesi toplam puanı ile bireylerin sosyodemografik ve stoma özellikleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: Araştırmaya katılan stomalı bireylerin uyku kalitesinin kötü olduğu saptanmıştır. Bu sonuç stomalı bireylerin uyku kalitesini değerlendiren diğer araştırma sonuçları ile benzerlik göstermektedir. Araştırma verilerine göre, stomalı bireylerin uyku kalitesini etkileyen faktörlerin açıklanmasına yönelik niteliksel araştırmaların yapılması önerilmektedir. Ayrıca, stomalı bireylerin uyku durumunun poliklinik kontrolleri sırasında düzenli olarak değerlendirilmesi ve değerlendirme sonuçlarına göre, bireye özgü girişimlerin planlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Ağargün MY, Kara H, Anlar O (1996) Pittsburgh uyku kalitesi indeksinin geçerliği ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi 7: 107- 15.
- 2. Baldwin C, Grant M, Wendel C, Hornbrook MC, Herrinton LJ, McMullen C, Krouse RS (2009). Gender Differences in Sleep Disruption and Fatigue on Quality of Life Among Persons with Ostomies. Journal of Clinical Sleep Medicine, (5): 4
- 3. Brand MI, Dujovny (2008). Preoperative Considerations and creation of Normal Ostomies. Clin Colon Rectal Surgery; 21: 5-16.
- 4. Buysse DJ, Reynolds CF, 3rd, Monk TH, Berman SR, Kupfer DJ (1989). The Pittsburgh Sleep Quality Index: a New Instrument for Psychiatric Practice and Research. Psychiatry Res; 28(2): 193-213.
- 5. Carlsson E, Berglund B, Nordgren S (2001). Living with an ostomy and short bowel syndrome: practical aspects and impact on daily life. J WOCN; 28(2):96–105
- 6. Cellini N, Duggan KA, Sarlo M (2017). Perceived sleep quality: The interplay of neuroticism, affect, and hyperarousal, Sleep Health; 3(3): 184-189
- 7. Çavdar İ, Temiz Z, Ozbas A, Can G, Tarhan F, Fındık UY, Kutlu FY, Akyuz N (2016). Sleep and quality of life in people with ileal conduit. Scandinavian Journal Of Urology, 50(6): 472–476.
- 8. Dickerson SS, Klingman KJ, Jungquist CJ (2016). Common meanings of good and bad sleep in a healthy population sample. Sleep Health; 2(3): 253-259
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Deniz Harputlu
*
0000-0002-2682-058X
Türkiye
Deniz Talaz
Bu kişi benim
0000-0002-7354-9331
Deniz Cenan
Bu kişi benim
0000-0003-4912-1068
Sercan Karadağ
Bu kişi benim
0000-0002-2106-4834
Filiz Öğce
Bu kişi benim
0000-0002-5926-3062
Yayımlanma Tarihi
15 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
29 Ekim 2019
Kabul Tarihi
17 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 13 Sayı: 2
