Araştırma Makalesi

Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi

Cilt: 24 Sayı: 71 16 Mayıs 2022
PDF İndir
TR EN

Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada, rastlantısal veri tabanına sahip meta-sezgisel algoritmalar içinde yer alan Parçacık Sürü Optimizasyonunun (PSO) bir depremin konumunun belirleme çalışmalarında kullanılması irdelenmiştir. Bu algoritmanın hem sentetik deprem modeli hem de gerçek bir depremin konum belirleme çözümlerinde uygulanabilirliği ve etkinliği gösterilmiştir. Gürültüsüz ve gürültü içeren sentetik deprem modelinin konum belirlemesi başarı ile değerlendirilmiştir. Hem sentetik deprem modeli hem de gerçek depremin konum belirleme sonuçlarının olasılık yoğunluk fonksiyonları hesaplanarak elde edilen kestirim parametre değerlerinin güven aralığı içinde kaldığını göstermiştir. Ayrıca enlem-boylam, enlem-derinlik ve boylam-derinlik için üretilen hata enerjisi haritaları hazırlanarak çözüm sonuçları irdelenmiştir. Yöntem, Ege Denizi içinde Samos fayı üzerinde meydana gelen depremin 39 adet sismik istasyonda kaydedilen P ve S dalgalarının varış zamanları kullanılarak konum belirleme çalışması yapılmıştır. Bu deprem çeşitli sismolojik merkezlerince çözümü yapılmış olup, sadece Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından açıklanan sonuçları ile karşılaştırılarak, yüzde bağıl hata oranları ile birlikte konumlar arasındaki uzaklıkları belirlenmiştir. PSO çözümünden parametre kestirim sonuçları enlem, boylam ve odak derinliği sırasıyla 37,827o, 26,650o ve 16,544 km’dir. AFAD tarafından belirlenen merkez üssü ve odak derinliği değerleri ile PSO çözümüyle elde edilen değerler karşılaştırıldığında enleme göre birbirlerinden olan uzaklık binde bir hata ile 5,26 km, boylamda binde iki hata ile 6,0 km ve derinlikte ise yüzde 1 hata ile 1,64 km elde edilmiştir. Son olarak iki merkez üssü arasındaki uzaklık farkı 7,98 km elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Qiu, N., Liu, Q., Zeng, Z. 2010. Particle swarm optimization and least-squares method for geophysical parameter inversion from magnetic anomalies data, IEEE International Conference on Intelligent Computing and Intelligent Systems, 29-31 Oct. 2010, Xiamen, 1-5. DOI: 10.1109/ICICISYS.2010.5658365
  2. Essa, K.S., Elhussein, M. 2018. PSO (particle swarm optimization) for interpretation of magnetic anomalies caused by simple geometrical structures, Pure and Applied Geophysics, Cilt. 175, s. 3539-3553. DOI:10.1007/s00024-018-1867-0
  3. Liu, S., Liang, M., Hu, X. 2018. Particle swarm optimization inversion of magnetic data: Field examples from iron ore deposits in China, Geophysics, Cilt. 83(4), s. 43-59. DOI: 10.1190/geo2017-0456.1
  4. Ekinci, Y.L., Özyalın, Ş., Sındırgı, P., Balkaya, Ç., Göktürkler, G. 2017. Amplitude inversion of the 2D analytic signal of magnetic anomalies through the differential evolution algorithm, Journal of Geophysics and Engineering, Cilt. 14(6), 1492-1508. DOI: 10.1088/1742-2140/aa7ffc
  5. Balkaya, Ç., Ekinci, Y.L., Göktürkler, G., Turan, S. 2017. 3D non-linear inversion of magnetic anomalies caused by prismatic bodies using differential evolution algorithm, journal of applied geophysics, Cilt. 136, s. 372-386. DOI: 10.1016/j.jappgeo.2016.10.040.
  6. Ekinci, Y.L., Balkaya, Ç., Göktürkler, G. 2019. Parameter estimations from gravity and magnetic anomalies due to deep-seated faults: Differential evolution versus particle swarm optimization, Turkish Journal of Earth Sciences, Cilt. 28, s.860-881. DOI: 10.3906/yer-1905-3.
  7. Kaftan, İ. 2017. Interpretation of magnetic anomalies using a genetic algorithm, Acta Geophysica, Cilt. 65, s. 627-634. DOI: 10.1007/s11600-017-0060-7
  8. Darisma, D., Said, U., Srigutomo, W. 2017. 2D gravity inversion using particle swarm optimization method. In: 23rd European meeting of environmental and engineering geophysics, European Association of Geoscientists and Engineers, Malmö, Sweden, 1-5.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

27 Aralık 2021

Kabul Tarihi

12 Ocak 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 24 Sayı: 71

Kaynak Göster

APA
Özyalın, Ş. (2022). Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 24(71), 613-630. https://doi.org/10.21205/deufmd.2022247125
AMA
1.Özyalın Ş. Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi. DEUFMD. 2022;24(71):613-630. doi:10.21205/deufmd.2022247125
Chicago
Özyalın, Şenol. 2022. “Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 24 (71): 613-30. https://doi.org/10.21205/deufmd.2022247125.
EndNote
Özyalın Ş (01 Mayıs 2022) Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 24 71 613–630.
IEEE
[1]Ş. Özyalın, “Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi”, DEUFMD, c. 24, sy 71, ss. 613–630, May. 2022, doi: 10.21205/deufmd.2022247125.
ISNAD
Özyalın, Şenol. “Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 24/71 (01 Mayıs 2022): 613-630. https://doi.org/10.21205/deufmd.2022247125.
JAMA
1.Özyalın Ş. Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi. DEUFMD. 2022;24:613–630.
MLA
Özyalın, Şenol. “Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, c. 24, sy 71, Mayıs 2022, ss. 613-30, doi:10.21205/deufmd.2022247125.
Vancouver
1.Şenol Özyalın. Sisam/Samos Adası Depremine ait Konum Bilgilerinin Parçacık Sürü Optimizasyonu Yöntemi ile Belirlenmesi. DEUFMD. 01 Mayıs 2022;24(71):613-30. doi:10.21205/deufmd.2022247125

Cited By

Bu dergi, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) altında lisanslanmıştır.

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJmaWxlIiwicGF0aCI6IjliNTAvMDBjMi8xZmIxLzY5MjZmZDIyOGE1NzgyLjA3MzU5MTk2LnBuZyIsImV4cCI6MTc2NDE2OTE1Nywibm9uY2UiOiJhZDRmNjNlNzdhOWYwOWQ4YTNjNGVmNGIxOTFlZWViNyJ9.4Dxgc9mc-p4Tyti8NTU5pxEfGUWeuJud1fPWxu2mUy8