Bir iş, teslim zamanından sonra tamamlandıysa o iş gecikir. İşlerin gecikmesinin, müşteri memnuniyetsizliği ve müşterilere ödenecek cezalar gibi ağır bedelleri olabileceğinden önlenmesi önemlidir. Eğer teslim zamanlarında bir belirsizlik var ise bir başka değişle müşterilerin ürünleri talep ettikleri tarihi öne çekmeleri ya da ertelemeleri mümkün ise bu durumda işler çizelgelenirken mutlaka bu belirsizliğin göz önünde bulundurulması gerekir. Bu nedenle bu çalışmada, stokastik teslim zamanlı tek makine çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Ele alınan problemin çözümü için iki aşamalı bir stokastik programlama modeli önerilmiştir. Ancak problemin NP-zor doğası, büyük boyutlu problemlerin kesin çözüm yaklaşımları ile çözülebilmesine engeldir. Bu nedenle büyük boyutlu problemlerin çözülebilmesi için de bir harmoni arama algoritması önerilmiştir. Önerilen çözüm yaklaşımlarının performansları rassal türetilen test problemleri kullanılarak gösterilmiştir. Elde edilen test sonuçları, teslim zamanlarının stokastik doğasının dikkate alınmasının toplam gecikmeyi %10’a kadar azaltabileceğini ortaya koymuştur.
Tek makine çizelgeleme problemi Stokastik teslim zamanı Harmoni arama algoritması Stokastik programlama
If a job is completed after its due date, that job is tardy. It is important to avoid tardiness as it can have heavy costs such as customer dissatisfaction and customer penalties. If there is any uncertainty in the due dates, in other words, if it is possible to change due dates as earlier or later, then this uncertainty must be taken into account when scheduling the jobs. Therefore, in this study, the single machine scheduling problem with stochastic due dates is considered. A two-stage stochastic programming method is proposed for the solution of the considered problem. However, the NP-hard nature of the problem prevents finding a feasible solution for large-scale problems with exact solution approaches. Therefore, a harmony search algorithm is proposed for solving large-size problems. The performances of the proposed solution approaches are demonstrated using randomly generated test problems. The test results revealed that taking into account the stochastic nature of due dates can reduce the total tardiness by up to 10%.
Single machine scheduling problem Stochastic due dates Harmony search algorithm Stochastic programming
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Stokastik (Olasılıksal) Süreçler, Üretimde Optimizasyon |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Erken Görünüm Tarihi | 12 Mayıs 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 23 Mayıs 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 80 |
Bu dergi, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) altında lisanslanmıştır.