Araştırma Makalesi

Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi

Cilt: 26 Sayı: 78 27 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi

Öz

Cıvatalı bağlantı elemanları günümüzde birçok mekanik uygulamada sıklıkla kullanılmaktadır. Özellikle kritik uygulamalarda, kilitleme yükü değeri, montajlanan parçaların yaşam ömrü için önem arz etmektedir. Cıvatalı bağlantı elemanları tekrar kullanılabilir elemanlar olmasına rağmen sürtünme katsayılarındaki değişim, her sıkım esnasında kilitleme yükünün giderek düşmesine sebebiyet vermektedir. Bu durum, özellikle kilitleme yükünün önem arz ettiği uygulamalarda, beklenmedik sonuçların meydana gelebileceğini ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında, bağlantı elemanlarının tekrar kullanımı durumundaki sürtünme katsayısı değişimi deneysel olarak belirlenmiş ve bu veriler ışığında yüzey kayma mesafesi bazlı sürtünme değişim modeli geliştirilmiştir. Sayısal simülasyon çalışmalarında tekrar kullanım etkisinin göz ardı edilmesinden dolayı, bu etkinin tahmin edilebilmesine olanak sağlayan modellerin geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Elde edilen kayma mesafesi bazlı sürtünme modeli, cıvatanın 5. sıkım sonucunda göstermiş olduğu davranışı, sayısal simülasyon yazılımı ile tahmin edebilmiştir. Model sonucunda elde edilen tork çıktıları, deneysel veri sonucunda elde edilen veriler ile kıyaslanarak hata payları çıkarılmıştır. Kayma mesafesi bazlı sürtünme modelinin, sürtünme katsayısının sabit kaldığı varsayımına dayanarak gerçekleştirilen simulasyonlardan elde edilen çıktı torkundaki hata payını, %19,5’ den %4,48’e düşürdüğü gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Hazırlanan makalede etik kurul izni alınmasına gerek yoktur.

Kaynakça

  1. [1] Grabon, W.A., Osetek, M., Mathia, T.G. 2018. Friction of Threaded Fasteners, Tribology International, Cilt. 118, s. 408–420. DOI: 10.1016/j.triboint.2017.10.014
  2. [2] Nassar, S.A., Matin, P.H., Barber, G.C. 2005. Thread Friction Torque In Bolted Joints, Journal of Pressure Vessel Technology, Transactions of the ASME, Cilt. 127, s. 387-393. DOI: 10.1115/1.2042474
  3. [3] Nassar, S.A., Barber, G.C., Zuo, D. 2005. Bearing Friction Torque In Bolted Joints, Tribology Transactions, Cilt. 48, s. 69–75. DOI: 10.1080/05698190590899967
  4. [4] DIN EN ISO 16047. 2013. Fasteners – Torque/clamp force testing. The International Organization for Standardization
  5. [5] Nassar, S.A., Yang, X. 2008. Torque-Angle Formulation of Threaded Fastener Tightening, Journal of Mechanical Design, Cilt. 130, No.3. DOI: 10.1115/1.2821388
  6. [6] Nassar, S.A., Zaki, A.M. 2009. Effect of Coating Thickness on the Friction Coefficients and Torque-Tension Relationship in Threaded Fasteners, Journal of Triboloji, Cilt. 131, s. 1–11. DOI: 10.1115/1.3085941
  7. [7] Yu, Q., Zhou, H., Wang, L. 2015. Finite Element Analysis of Relationship Between Tightening Torque and Initial Load of Bolted Connections, Advances in Mechanical Engineering, Cilt. 7, No.5. DOI: 10.1177/1687814015588477
  8. [8] Eliaz, N., Gheorghiu, G., Sheinkopf, H., Levi, O., Shemesh, G., Ben-Mordechai, A., Artzi, H. 2003. Failures of Bolts in Helicopter Main Rotor Drive Plate Assembly Due to Improper Application of Lubricant, Engineering Failure Analysis, Cilt. 10, s. 443–451. DOI: 10.1016/S1350-6307(03)00018-9

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Mühendisliğinde Sayısal Yöntemler, Makine Tasarımı ve Makine Elemanları, Sayısal Modelleme ve Mekanik Karakterizasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

17 Eylül 2024

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2023

Kabul Tarihi

2 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 26 Sayı: 78

Kaynak Göster

APA
Tanrıkulu, B., & Karakuzu, R. (2024). Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 26(78), 389-397. https://doi.org/10.21205/deufmd.2024267805
AMA
1.Tanrıkulu B, Karakuzu R. Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi. DEUFMD. 2024;26(78):389-397. doi:10.21205/deufmd.2024267805
Chicago
Tanrıkulu, Barış, ve Ramazan Karakuzu. 2024. “Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 26 (78): 389-97. https://doi.org/10.21205/deufmd.2024267805.
EndNote
Tanrıkulu B, Karakuzu R (01 Eylül 2024) Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 26 78 389–397.
IEEE
[1]B. Tanrıkulu ve R. Karakuzu, “Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi”, DEUFMD, c. 26, sy 78, ss. 389–397, Eyl. 2024, doi: 10.21205/deufmd.2024267805.
ISNAD
Tanrıkulu, Barış - Karakuzu, Ramazan. “Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 26/78 (01 Eylül 2024): 389-397. https://doi.org/10.21205/deufmd.2024267805.
JAMA
1.Tanrıkulu B, Karakuzu R. Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi. DEUFMD. 2024;26:389–397.
MLA
Tanrıkulu, Barış, ve Ramazan Karakuzu. “Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, c. 26, sy 78, Eylül 2024, ss. 389-97, doi:10.21205/deufmd.2024267805.
Vancouver
1.Barış Tanrıkulu, Ramazan Karakuzu. Cıvatalı Bağlantı Elemanlarının Tekrarlı Kullanımı Durumunda Sürtünme Değişikliklerini Entegre Eden Cıvatalı Bağlantı Simülasyon Modelinin Geliştirilmesi. DEUFMD. 01 Eylül 2024;26(78):389-97. doi:10.21205/deufmd.2024267805

Bu dergi, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) altında lisanslanmıştır.

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJmaWxlIiwicGF0aCI6IjliNTAvMDBjMi8xZmIxLzY5MjZmZDIyOGE1NzgyLjA3MzU5MTk2LnBuZyIsImV4cCI6MTc2NDE2OTE1Nywibm9uY2UiOiJhZDRmNjNlNzdhOWYwOWQ4YTNjNGVmNGIxOTFlZWViNyJ9.4Dxgc9mc-p4Tyti8NTU5pxEfGUWeuJud1fPWxu2mUy8