EN
TR
X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi
Öz
Total Omuz Artroplastisi (TOA), omuz eklemindeki hasara bağlı ağrı ve hareket kısıtlanması yaşayan hastalarda omuzun hasar görmüş kısmının protez implant ile değiştirildiği cerrahi işlemdir. Zamanla protez implantların aşınması veya zarar görmesi durumunda, protez üreticisi ve model bilgisine ihtiyaç duyulur, ancak tıbbi kayıtlardaki eksiklikler nedeniyle bu bilgiler genellikle belirsiz olabilmektedir. Bu nedenle, uzman kişiye bağımlılığı azaltarak hızlı ve doğru bir şekilde protez bilgilerini sağlayacak otomatik sistemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, omuz implantı üreticilerinin X-ışını görüntüleri kullanılarak tespiti ve sınıflandırılması için otomatik bir sistem önerilmiştir. Sistemde YOLOv5n, YOLOv5s, YOLOv5m ve YOLOv5l modelleri kullanılarak implant baş bölgesi tespiti ve sınıflandırma işlemleri gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Veri dengesizliği nedeniyle bazı sınıfların diğerlerinden daha iyi temsil edildiği sınıf ağırlıklandırma tekniği de kullanılmıştır. Bu tekniğin modelin sınıflandırma performansını önemli ölçüde artırdığı tespit edilmiştir. Karşılaştırma sonucunda sınıf ağırlıklandırmalı YOLOv5l modelinin mAP@0.5, mAP@0.5:0.95, kesinlik, duyarlılık ve F1-ölçütü değerlerinde en yüksek performansı gösterdiği görülmüştür ve bu değerler sırasıyla 98.3, 85.9, %97.0, %95.7 ve %96.3 olarak elde edilmiştir. Önerilen YOLOv5l modeli, literatürdeki diğer hibrit makine öğrenmesi yaklaşımlarına göre düşük maliyetli ve yüksek performanslı bir çözüm sunmaktadır. Bu sayede, YOLOv5 modellerinin omuz implantlarının tespit ve sınıflandırmasında değerli bir araç olarak etkinliği gösterilmiştir. Ayrıca, önerilen sistem sayesinde radyologlar ve cerrahlar için verimli ve güvenilir analiz süreçleri sunulması ve iş yükünün azaltılması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Cofield, R. H., 1984. Total shoulder arthroplasty with the Neer prosthesis. JBJS, Cilt. 66(6), s. 899-906. DOI: 10.2106/00004623-198466060-00010.
- [2] Sanchez-Sotelo, J., 2011. Total shoulder arthroplasty. The Open Orthopaedics Journal, Cilt. 5, s. 106. DOI: 10.2174/1874325001105010106.
- [3] Sukjamsri, C., 2015. The effect of implant misalignment on shoulder replacement outcomes. Doctoral dissertation, Imperial College London. DOI: 10.25560/28581.
- [4] Sivari, E., Güzel, M. S., Bostanci, E., Mishra, A., 2022. A novel hybrid machine learning-based system to classify shoulder implant manufacturers. Healthcare, Cilt. 10(3), s. 580. DOI: 10.3390/healthcare10030580.
- [5] Sahoo, D. P., Rout, M., Mallick, P. K., Samanta, S. R., 2022. Comparative analysis of medical images using transfer learning based deep learning models. International Conference on Advancements in Smart, Secure and Intelligent Computing (ASSIC), s. 1-8.
- [6] Sistaninejhad, B., Rasi, H., Nayeri, P., 2023. A review paper about deep learning for medical image analysis. Computational and Mathematical Methods in Medicine, Cilt. 2023.
- [7] Urban, G., Porhemmat, S., Stark, M., Feeley, B., Okada, K., Baldi, P., 2020. Classifying shoulder implants in X-ray images using deep learning. Computational and Structural Biotechnology Journal, Cilt. 18, s. 967-972. DOI: 10.1016/j.csbj.2020.04.005.
- [8] Yi, P. H., Kim, T. K., Wei, J., Li, X., Hager, G. D., Sair, H. I., Fritz, J., 2020. Automated detection and classification of shoulder arthroplasty models using deep learning. Skeletal Radiology, Cilt. 49, s. 1623-1632. DOI: 10.1007/s00256-020-03463-3.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilgisayar Görüşü ve Çoklu Ortam Hesaplama (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
15 Ocak 2025
Yayımlanma Tarihi
23 Ocak 2025
Gönderilme Tarihi
26 Ocak 2024
Kabul Tarihi
15 Mayıs 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 79
APA
Baykal Kablan, E. (2025). X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 27(79), 99-109. https://doi.org/10.21205/deufmd.2025277913
AMA
1.Baykal Kablan E. X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi. DEUFMD. 2025;27(79):99-109. doi:10.21205/deufmd.2025277913
Chicago
Baykal Kablan, Elif. 2025. “X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 27 (79): 99-109. https://doi.org/10.21205/deufmd.2025277913.
EndNote
Baykal Kablan E (01 Ocak 2025) X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 27 79 99–109.
IEEE
[1]E. Baykal Kablan, “X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi”, DEUFMD, c. 27, sy 79, ss. 99–109, Oca. 2025, doi: 10.21205/deufmd.2025277913.
ISNAD
Baykal Kablan, Elif. “X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi 27/79 (01 Ocak 2025): 99-109. https://doi.org/10.21205/deufmd.2025277913.
JAMA
1.Baykal Kablan E. X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi. DEUFMD. 2025;27:99–109.
MLA
Baykal Kablan, Elif. “X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, c. 27, sy 79, Ocak 2025, ss. 99-109, doi:10.21205/deufmd.2025277913.
Vancouver
1.Elif Baykal Kablan. X-Işını Görüntüleri Kullanılarak Omuz İmplantlarının Tespiti ve Sınıflandırılmasında YOLOv5 Modellerinin Performanslarının İncelenmesi. DEUFMD. 01 Ocak 2025;27(79):99-109. doi:10.21205/deufmd.2025277913