INVESTIGATION OF DIRECTIONAL CHANGE OF VIBRATION CAUSED BY BLASTING

Öz

Bench blasting performed at open pit mines which have positive effect on production activities and production costs have also some negative environmental effects. Blast vibration is at the beginning of these negative effects. In the previous studies, explosive quantity and distance- resultant particle velocity relation is used for determining and evaluation of spread properties and characteristics of blast vibration. But also the site coefficients K and β are determined. These coefficients can be determined by only experimental study and have subjective evaluation. In this study, environmental effects of blasting on a Solid Waste Landfill facilities which is established at near a quarry is examined. Consequently the different site coefficients are observed at the different region of mining area (North region, South region).

Anahtar Kelimeler

• Bench Blasting, Ground Vibration, Environmental Effect

PATLATMADAN KAYNAKLANAN TİTREŞİMLERİN YÖNSEL DEĞİŞİMİNİN ARAŞTIRILMASI

Öz

Açık işletmelerde yapılan basamak patlatmaları üretim faaliyetlerini kolaylaştırması ve maliyetleri olumlu etkilemesinin yanında çevresel etki açısından değerlendirildiğinde olumsuz bir takım etkileri de bulunmaktadır. Bunların başında patlatmadan kaynaklanan titreşimler gelmektedir. Yapılan çalışmalarda yayılma mekanizması ve karakteristiği belirlenen titreşimlerin değerlendirilmesinde ve tahmin edilmesinde patlayıcı miktarı, mesafe-bileşke partikül hızı ilişkisi kullanılmaktadır. Ancak tahmin modellerinde bu ana değişkenlerin yanında arazi katsayıları olarak adlandırılan K ve β bulunmaktadır. Bu katsayılar deneysel çalışmalar ile tespit edilebilmekte ve çoğu zaman yorumsal farklılıkları içerebilmetedir. Bu çalışmada da riskli bölge olarak tespit edilen bir Katı Atık Depolama Tesisinin işletme binalarına komşu maden işletmesinde yapılan patlatmaların çevresel etkileri tespit edilmiştir. Maden işletmesinin farklı bölgelerinde (Güney Bölgesi, Kuzey Bölgesi) yapılan patlatmalardan farklı yönsel yayılma modelleri oluşturularak arazi katsayılarındaki fark ortaya konulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Basamak Patlatması, Yer Titreşimi, Çevresel Etki

Kaynakça

1. Ambraseys NR, Hendron AJ. (1968) “Dynamic behaviour of rock masses. Rock mechanics in engineering. practices”. London: Wiley;. p. 203–7
2. Dowdıng, C.H., (1985) Blast Vibration Monitoring and Control , USA; p.297
3. Duvall WI, Petkof B. (1959) “Spherical propagation of explosion of generated strain pulses in rocks”, USBM, RI-5483,. p. 21–2.
4. Duvall WI, Fogleson DE. (1962) “Review of criteria for estimating damage to residences from blasting vibration”, USBM-I 5968
5. Erkoç, Ö.Y, )1998) “Patlama İle Çevreye Verilen Sarsıntılar ve Hasar Kriteri Üzerine Bir Tartışma”, 3. Delme ve Patlatma Sempozyumu, p. 129-139
6. “Indian Standard Institute. Criteria for safety and design of structures subjected to underground blast”. ISI Bull 1973;IS-6922
7. Langefors U, Kihlstrom B, Westerberg H. 1978 “Ground vibrations in blasting. Water Power”
8. Karakuş D. (2000) “”Patlatmadan Kaynaklanan Yer Sarsıntılarının Binalar Üzerindeki Etkisinin Araştırılması”, DEU Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi

9. Khandelwal M., Signh T.N., (2007), “Evaluation of blast-induced ground vibration predictors” Soil Dynamics and Earthquake Engineering 27, 116–125
10. Onur A.H., Konak G., Karakuş D., (2006)"Madencilik ve Sanayii Faaliyetleri Sonucu Oluşan Titreşimlerin Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetim Yönetmeliğine Göre Değerlendirilmesi, Örnek Uygulama", Doğu Karadeniz Bölgesi Maden Kaynaklarının Değerlendirilmesi Sempozyumu, p. 157-165