Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

AN EMPIRICAL RESEARCH ON TAX-EXPENDITURE HYPOTHESIS WITH GREGORY HANSEN COINTEGRATION METHOD: EXAMPLE OF TURKEY (2006-2022)

Yıl 2022, Cilt: 24 Sayı: 4 , 1572 - 1601 , 26.12.2022

Mesut Fenkli , Doğan Uysal

https://doi.org/10.16953/deusosbil.1177104
https://izlik.org/JA38NK85JT

Öz

In this study, M. Friedman’s tax-expenditure hypothesis was investigated through the example of Turkey (2006-2022). The implementation of the research was carried out in two stages. First, the variables of the research were subjected to traditional unit root tests (Augmented Dickey-Fuller test and Phillips-Perron test) and then the Engel-Granger cointegration analysis was performed. In the second stage, the variables were subjected to unit root tests with structural break (Zivot-Andrews test and Lee-Strazicich test) and Gregory-Hansen cointegration analysis, which took into account the structural break, was performed. As a result, both methods gave similar results and it was concluded that the tax-expenditure hypothesis is valid for Turkey (2006-2022).

Anahtar Kelimeler

Time Series Unit Root Tests Cointegration Structural Break Tax-expenditure Turkey

Kaynakça

  • Akbulut, H. & Yereli, A. B. (2016). Kamu gelirleri ve kamu harcamaları nedensellik ilişkisi: 2006-2015 dönemi için türkiye örneği, Sosyoekonomi, 24 (27), 103-120.
  • Akçağlayan, A. & Kayıran, M. (2010). Türkiye’de kamu harcamaları ve gelirleri: nedensellik ilişkisi üzerine bir araştırma, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5 (2), 129-146.
  • Aktan, C. C. (2006). En az devlet en iyi devlet (devletin başarısızlığının anatomisi), Konya: Çizgi Kitapevi.
  • Alfonso, A. & Rault, C. (2009). Spend and tax: a panel data ınvestigation for the EU, Economics Bulletin, 29 (4), 2542-2548.
  • Apergıs, N., Payne, J. E. & Saunoris, J. W. (2012). Tax-spend nexus in greece: are there asymmetries?, Journal of Economic Studies, 39 (3), 327–336.
  • Aysu, A. & Bakırtaş, D. (2018). Kamu harcamaları ve vergi gelirleri arasındaki asimetrik nedensellik ilişkisi: türkiye örneği, Erciyes Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (51), 1-19.
  • Barro, R. J. (1979), On the determination of public debt, journal of political economy, 87 (5), Part 1, 940‐971.
  • Best, R. (2008). An ıntroduction to error correction models, Oxford Spring School for Quantative Methods in Social Research.
  • Brown, R. L., Durbin, J. & Evans, J. M. (1975). Techniques for testing the constancy of regression relationships over time, Journal of the Royal Statistical Society, 37 (2), 149-192.
  • Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1979). Distribution of estimators for autoregressive time series with a unit root, Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427-431.
  • Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root, Econometrica: Journal of the Econometric Society, 49, 1057-1072.
  • Dilekli, S. & Yeşilkaya, K. (2002). Maastricht kriterleri, avrupa birliği ile ilişkiler genel müdürlüğü, http://ekutup.dpt.gov.tr/ab/maastricht/dileklis/kriter.pdf Erişim Tarihi (15.05.2022).
  • Dökmen, G. (2012). Yolsuzlukların vergi gelirleri üzerindeki etkisi: dinamik panel veri analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13 (1), 41-51.
  • Engle, R. F. & Granger, C. W. J. (1987). Cointegration and error correction: representation, estimation and testing, Econometrica, Vol: 25, No: 2, 251-276.
  • Friedman, M. (1978). The limitations of tax limitation, Policy Review 5, 7-14.
  • Gelir İdaresi Başkanlığı, (2022). https://www.gib.gov.tr/ Erişim Tarihi (16.05.2022).
  • Gregory, A.W. & Hansen, B. E. (1996a). Tests for cointegration in models with regime and trend shifts, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 58 (3), 555-60.
  • Gregory, A. W. & Hansen, B. E. (1996b). Residual-based tests for cointegration in models with regime shifts, Journal of Econometrics, 70 (1), 99-126.
  • Gürdal, T., Aydın, M. & İnan, V. (2021). The relationship between tax revenue, government expenditure and economic growth in g7 countries: new evidence from time and frequency domain approaches, Economic Change and Restructuring, 54 (2), 305-337.
  • Hong, T. J. (2009). Tax-and-spend or spend-and-tax? empirical evidence from Malaysia, Asian Academy of Management Journal of Accounting and Finance, 5 (1), 107-115.
  • Hoover, K. D. ve S. M. Sheffrin (1992), Causation, spending, and taxes: sand in the sandbox or tax collector for the welfare state?, American Economic Review, 82 (1), 225‐48.
  • Kaya, A. & Şen, H. (2013). How to achieve and sustain fiscal discipline in turkey: rising taxes, reducing government spending or a combination of both?, Romanian Journal of Fiscal Policy, Vol: 4, Issue: 1 (6), 1-26.
  • Kunitomo, N. (1996). tests of unit roots and cointegration hypotheses in econometric models, Japanese Economic Review, 47 (1), pp. 79-109.
  • Lee, J. & Strazicich, M. C. (2003). Minimum lagrange multiplier unit root test with two structural breaks, The Review of Economics and Statistics, 85 (4), 1082-1089.
  • Musgrave, Richard (1996), Principles of budget determination in public finance: selected readings,. New York: Random House.
  • Meltzer, Allan ve Richard Scott (1981), A rational theory of the size of government, Journal of Political Economy, 89(5), 914–927.
  • Miller, S. M. ve Russek, F. S., (1990) Co-integration and error-correction models, temporal causality between government taxes and spendings”, Southern Economic Journal, 57, s.33-51.
  • Newblod, P. (2016). İşletme ve İktisat İçin İstatistik (Çev. Ümit Şenesen), İstanbul: Literatür Yayıncılık.
  • Onay, C. (2006). A Cointegration Analysis Approach to European Union Integration: The Case of Acceding and Candidate Countries, European Integration online Papers, 10, 1-16.
  • Payne, J. E. (2003). A survey of the ınternational empirical evidence on tax-spend debate, Public Finance Review, 32(3), 302-324.
  • Peacock, A. T. & Wiseman, J. (1961). The Growth of Public Expenditure in the United Kingdom, UK. Princeton: Princeton University Press.
  • Phillips, P. C. B. & Perron, P. (1988). Testing for a Unit Root in Time Series Regression, Biometrika, 75 (2), 335-346.
  • Resmî Gazete, (2003). 25326 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2020). 31349 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2006). 26205 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2021). 31462 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2016). 30285 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2018a). 30412 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2018b). 30474 Sayılı.
  • Resmî Gazete, Cumhurbaşkanı Kararı 843 Sayılı (2019). 30721 Sayılı.
  • Saunoris, J. W. & Payne, J. E. (2010). Tax more or spend less? asymmetries in the uk revenue-expenditure nexus, Journal of Policy Modeling, 32, 478–487.
  • Terzi, H. & Oltulular, S. (2006). Harcama-Vergi Geliri Hipotezi: Türkiye Örneği Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Sayı: 2, Cilt: 20, 1-8.
  • TCMB, E. (2022). https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket Erişim Tarihi (20.05.2022).
  • TÜRMOB, (2022). https://www.turmob.org.tr/Sirkuler Erişim Tarihi (16.05.2022).
  • Yılancı, V. (2009). Yapısal kırılmalar altında Türkiye için işsizlik histerisinin sınanması, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10 (2), 324-335.
  • Yılancı, V., Şaşmaz V. Ü. & Öztürk, Ö. F. (2020). Türkiye’de kamu harcamaları ile vergi gelirleri arasındaki ilişki: frekans alanda asimetrik testinden kanıtlar, Sayıştay Dergisi, 31(116), 121-139.
  • Zivot, E. & Andrews, D. W. K. (1992). further evidence on the great crash, the oil-price shock and the unit-root hypothesis, Journal of Business & Economic Statistics, 10 (3), 251-270.
  • Wildavsky, Aaron (1988), The new politics of the budgetary process. glenview: scott, Foresman & Co
  • Williamson, J. (2005). The strange history of washington consensus, Journal of Post Keynesian Economics, Vol: 27, No: 2, 195-206.

GREGORY HANSEN KOENTEGRASYON YÖNTEMİYLE VERGİ-HARCAMA HİPOTEZİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (2006-2022)

Yıl 2022, Cilt: 24 Sayı: 4 , 1572 - 1601 , 26.12.2022

Mesut Fenkli , Doğan Uysal

https://doi.org/10.16953/deusosbil.1177104
https://izlik.org/JA38NK85JT

Öz

Bu çalışmada M. Friedman’ın vergi-harcama hipotezi Türkiye (2006-2022) örneği üzerinden araştırılmıştır. Araştırmanın uygulaması iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk olarak araştırmanın değişkenleri geleneksel birim kök testlerine (Augmented Dickey-Fuller ve Phillips-Perron testlerine) tabi tutulmuş ve ardından Engel-Granger koentegrasyon analizi yapılmıştır. İkinci aşamada değişkenler yapısal kırılmalı birim kök testlerine (Zivot-Andrews ve Lee-Strazicich testlerine) tabi tutulmuş ve yapısal kırılmayı dikkate alan Gregory-Hansen koentegrasyon analizi yapılmıştır. Sonuç olarak her iki yöntem benzer sonuçlar vermiş ve vergi-harcama hipotezinin Türkiye (2006-2022) için geçerli olduğunu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Zaman Serisi Birim Kök Testleri Koentegrasyon Yapısal Kırılma Vergi-Harcama Türkiye

Kaynakça

  • Akbulut, H. & Yereli, A. B. (2016). Kamu gelirleri ve kamu harcamaları nedensellik ilişkisi: 2006-2015 dönemi için türkiye örneği, Sosyoekonomi, 24 (27), 103-120.
  • Akçağlayan, A. & Kayıran, M. (2010). Türkiye’de kamu harcamaları ve gelirleri: nedensellik ilişkisi üzerine bir araştırma, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5 (2), 129-146.
  • Aktan, C. C. (2006). En az devlet en iyi devlet (devletin başarısızlığının anatomisi), Konya: Çizgi Kitapevi.
  • Alfonso, A. & Rault, C. (2009). Spend and tax: a panel data ınvestigation for the EU, Economics Bulletin, 29 (4), 2542-2548.
  • Apergıs, N., Payne, J. E. & Saunoris, J. W. (2012). Tax-spend nexus in greece: are there asymmetries?, Journal of Economic Studies, 39 (3), 327–336.
  • Aysu, A. & Bakırtaş, D. (2018). Kamu harcamaları ve vergi gelirleri arasındaki asimetrik nedensellik ilişkisi: türkiye örneği, Erciyes Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (51), 1-19.
  • Barro, R. J. (1979), On the determination of public debt, journal of political economy, 87 (5), Part 1, 940‐971.
  • Best, R. (2008). An ıntroduction to error correction models, Oxford Spring School for Quantative Methods in Social Research.
  • Brown, R. L., Durbin, J. & Evans, J. M. (1975). Techniques for testing the constancy of regression relationships over time, Journal of the Royal Statistical Society, 37 (2), 149-192.
  • Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1979). Distribution of estimators for autoregressive time series with a unit root, Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427-431.
  • Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root, Econometrica: Journal of the Econometric Society, 49, 1057-1072.
  • Dilekli, S. & Yeşilkaya, K. (2002). Maastricht kriterleri, avrupa birliği ile ilişkiler genel müdürlüğü, http://ekutup.dpt.gov.tr/ab/maastricht/dileklis/kriter.pdf Erişim Tarihi (15.05.2022).
  • Dökmen, G. (2012). Yolsuzlukların vergi gelirleri üzerindeki etkisi: dinamik panel veri analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13 (1), 41-51.
  • Engle, R. F. & Granger, C. W. J. (1987). Cointegration and error correction: representation, estimation and testing, Econometrica, Vol: 25, No: 2, 251-276.
  • Friedman, M. (1978). The limitations of tax limitation, Policy Review 5, 7-14.
  • Gelir İdaresi Başkanlığı, (2022). https://www.gib.gov.tr/ Erişim Tarihi (16.05.2022).
  • Gregory, A.W. & Hansen, B. E. (1996a). Tests for cointegration in models with regime and trend shifts, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 58 (3), 555-60.
  • Gregory, A. W. & Hansen, B. E. (1996b). Residual-based tests for cointegration in models with regime shifts, Journal of Econometrics, 70 (1), 99-126.
  • Gürdal, T., Aydın, M. & İnan, V. (2021). The relationship between tax revenue, government expenditure and economic growth in g7 countries: new evidence from time and frequency domain approaches, Economic Change and Restructuring, 54 (2), 305-337.
  • Hong, T. J. (2009). Tax-and-spend or spend-and-tax? empirical evidence from Malaysia, Asian Academy of Management Journal of Accounting and Finance, 5 (1), 107-115.
  • Hoover, K. D. ve S. M. Sheffrin (1992), Causation, spending, and taxes: sand in the sandbox or tax collector for the welfare state?, American Economic Review, 82 (1), 225‐48.
  • Kaya, A. & Şen, H. (2013). How to achieve and sustain fiscal discipline in turkey: rising taxes, reducing government spending or a combination of both?, Romanian Journal of Fiscal Policy, Vol: 4, Issue: 1 (6), 1-26.
  • Kunitomo, N. (1996). tests of unit roots and cointegration hypotheses in econometric models, Japanese Economic Review, 47 (1), pp. 79-109.
  • Lee, J. & Strazicich, M. C. (2003). Minimum lagrange multiplier unit root test with two structural breaks, The Review of Economics and Statistics, 85 (4), 1082-1089.
  • Musgrave, Richard (1996), Principles of budget determination in public finance: selected readings,. New York: Random House.
  • Meltzer, Allan ve Richard Scott (1981), A rational theory of the size of government, Journal of Political Economy, 89(5), 914–927.
  • Miller, S. M. ve Russek, F. S., (1990) Co-integration and error-correction models, temporal causality between government taxes and spendings”, Southern Economic Journal, 57, s.33-51.
  • Newblod, P. (2016). İşletme ve İktisat İçin İstatistik (Çev. Ümit Şenesen), İstanbul: Literatür Yayıncılık.
  • Onay, C. (2006). A Cointegration Analysis Approach to European Union Integration: The Case of Acceding and Candidate Countries, European Integration online Papers, 10, 1-16.
  • Payne, J. E. (2003). A survey of the ınternational empirical evidence on tax-spend debate, Public Finance Review, 32(3), 302-324.
  • Peacock, A. T. & Wiseman, J. (1961). The Growth of Public Expenditure in the United Kingdom, UK. Princeton: Princeton University Press.
  • Phillips, P. C. B. & Perron, P. (1988). Testing for a Unit Root in Time Series Regression, Biometrika, 75 (2), 335-346.
  • Resmî Gazete, (2003). 25326 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2020). 31349 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2006). 26205 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2021). 31462 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2016). 30285 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2018a). 30412 Sayılı.
  • Resmî Gazete, (2018b). 30474 Sayılı.
  • Resmî Gazete, Cumhurbaşkanı Kararı 843 Sayılı (2019). 30721 Sayılı.
  • Saunoris, J. W. & Payne, J. E. (2010). Tax more or spend less? asymmetries in the uk revenue-expenditure nexus, Journal of Policy Modeling, 32, 478–487.
  • Terzi, H. & Oltulular, S. (2006). Harcama-Vergi Geliri Hipotezi: Türkiye Örneği Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Sayı: 2, Cilt: 20, 1-8.
  • TCMB, E. (2022). https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket Erişim Tarihi (20.05.2022).
  • TÜRMOB, (2022). https://www.turmob.org.tr/Sirkuler Erişim Tarihi (16.05.2022).
  • Yılancı, V. (2009). Yapısal kırılmalar altında Türkiye için işsizlik histerisinin sınanması, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10 (2), 324-335.
  • Yılancı, V., Şaşmaz V. Ü. & Öztürk, Ö. F. (2020). Türkiye’de kamu harcamaları ile vergi gelirleri arasındaki ilişki: frekans alanda asimetrik testinden kanıtlar, Sayıştay Dergisi, 31(116), 121-139.
  • Zivot, E. & Andrews, D. W. K. (1992). further evidence on the great crash, the oil-price shock and the unit-root hypothesis, Journal of Business & Economic Statistics, 10 (3), 251-270.
  • Wildavsky, Aaron (1988), The new politics of the budgetary process. glenview: scott, Foresman & Co
  • Williamson, J. (2005). The strange history of washington consensus, Journal of Post Keynesian Economics, Vol: 27, No: 2, 195-206.
Toplam 49 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Mesut Fenkli 0000-0001-5787-7979

Doğan Uysal 0000-0001-9406-0757

Gönderilme Tarihi 19 Eylül 2022
Yayımlanma Tarihi 26 Aralık 2022
DOI https://doi.org/10.16953/deusosbil.1177104
IZ https://izlik.org/JA38NK85JT
Yayımlandığı Sayı Yıl 2022 Cilt: 24 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA Fenkli, M., & Uysal, D. (2022). GREGORY HANSEN KOENTEGRASYON YÖNTEMİYLE VERGİ-HARCAMA HİPOTEZİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (2006-2022). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(4), 1572-1601. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1177104

Cited By

TÜRKİYE’DE ÇELİK ÜRETİMİ, HURDA MALZEME İTHALATI VE KARBON EMİSYONLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: YAPISAL KIRILMALI ZAMAN SERİLERİ ANALİZİ
Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute
https://doi.org/10.30794/pausbed.1494113

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR

Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:

• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla