Öz
Genç Kalemler journal is in an important position with its effects on Turkish literature as well as its views on language and literature and therefore its effects on Turkish education. Genç Kalemler journal, in which Ömer Seyfettin, Ali Canip and Ziya Gökalp came to the fore with their views, was also supported by other authors during its period. In this research, it is aimed to evaluate the articles in Genç Kalemler journal in terms of Turkish education. For this purpose, the determinations regarding Turkish education in the related articles were analyzed. Document analysis method was used in the research. In the articles examined, it was determined that there were not only grammar but also opinions on the dimension of language education in the same direction. It is seen that the main aim of the articles published under the title of Yeni Lisan (New Language) in Genç Kalemler journal is to create a national and natural language, a national literature. In this direction, it is stated that according to the general opinions in the articles, it is recommended to accept Istanbul Turkish as a natural language. In addition, there are various findings and suggestions for the teaching profession in the articles in the journal of Genç Kalemler.
Anahtar Kelimeler
Genç Kalemler Yeni Lisan Turkish Education Language Education.
Kaynakça
- Aktaş, A. (2018). Genç Kalemler sonrası Ömer Seyfettin’in dil ve millî edebiyat hakkındaki görüşleri. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 2(3), 253-265.
- Akyüz, Ç. (2015). Yeni lisan, eski tarz: Ziya Gökalp’in koşma ve destanları. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(4), 17-26.
- Argunşah, H. (2013). Milli edebiyat. R. Korkmaz (Ed.). Yeni Türk edebiyatı el kitabı 1839-2000 (8. Baskı). içinde (ss. 183-236). Ankara: Grafiker Yayınları.
- Daşdemir, M. (2013). Çağdaş dil biliminin ışığında yeni lisan hareketi ve Türk dil devrimi’nin karşılaştırılması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(3), 53-58.
- Demir, A. (2012). Millî kimlik inşasında ileri bir hamle: yeni lisan. Turkish Studies, 7(4), 1395-1403.
- Enginün, İ. (2013). Yeni Türk edebiyatı Tanzimat’tan Cumhuriyet’e 1839-1923 (7. Baskı). İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Erarslan, R. (2019). Ömer Seyfettin’in “yeni lisan” haricindeki dil yazıları. Hece, 23(265), 602-628.
- Gökdayı, H. (2017). Yeni lisan hareketi ve dil planlaması. Kesit Akademi Dergisi, 3(11), 48-73.
- Gündüz, O. (2013). İkinci meşrutiyet romanı 1908-1918 yapısal ve tematik inceleme (2. Baskı). İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Harmancı, A. (2012). Ali Canip Yöntem’in sanata ve edebiyata bakışı. Turkish Studies, 7(3), 1449-1459.
- Karabulut, M. (2011, Ekim). Yeni lisanın şiir bildirgesi: ‘lisan’ şiiri. Prof. Dr. Mine Mengi Adına Türkoloji Sempozyumu, Adana.
- Kerman, Z. (2009). Yeni Türk edebiyatı incelemeleri (2. Baskı). İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Öksüz, Y. Z. (2016). Türkçenin sadeleşme tarihi genç kalemler ve yeni lisan hareketi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Özyurt, C. (2005). Dilde ve edebiyatta uluslaşma: Genç Kalemler ve yeni lisan hareketi. Muhafazakâr Düşünce, 2(5), 53-79.
- Parlatır, İ. & Çetin, N. (2019). Genç Kalemler Dergisi (3. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu.
- Polat, N. H. (2020). “Yeni lisan”da edebiyat-ı cedide eleştirisi. Türk Dili, 69(823), 4-16.
- Sazyek, H. (2012). Türk edebiyatının ilk avangart hareketi: “yeni lisan”. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24, 113-136.
- Sazyek, H. (2013). Yeni lisan hareketinin “meşhur” anketi ve onun “meçhul” kitapçığı üzerine. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(13), 365-383.
- Şahin, E. (2014). Turanlı’nın defterinde yeni lisan hareketi ve Türklük mefkûresi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(2), 194-208.
- Topaloğlu, Y. (2014). Yeni lisan hareketinin öncülü: Şemsettin Sami. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(7), 61-73.
- Türk, H. (2017). Ziya Gökalp ve yeni hayat. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(30), 463-474.
- Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Öz
Genç Kalemler dergisi Türk yazın hayatındaki etkilerinin yanı sıra dil, edebiyat alanındaki görüşleri ve dolayısıyla Türkçe eğitimi alanına etkileri ile önemli konumda yer almaktadır. Ömer Seyfettin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’in görüşleri ile ön plana çıktığı Genç Kalemler dergisi, döneminde diğer yazarlar tarafından da desteklenmiştir. Bu araştırmada Genç Kalemler dergisinde yer alan makalelerin Türkçe eğitimi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilgili makalelerde yer alan Türkçe eğitimine yönelik tespitlerin analizi yapılmıştır. Araştırmada doküman incelemesi yönteminden faydalanılmıştır. İncelenen makalelerde sadece dil bilgisi değil aynı doğrultuda dil eğitimi alanına yönelik görüşlerin de olduğu tespit edilmiştir. Genç Kalemler dergisinde genellikle Yeni Lisan başlığı altında yayımlanan makaleler vasıtasıyla hedeflenen temel amacın millî ve tabii bir lisan, millî bir edebiyat oluşturabilmek olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda makalelerdeki genel görüşlere göre İstanbul Türkçesinin tabii lisan olarak kabul edilmesinin önerildiği belirtilmektedir. Ayrıca Genç Kalemler dergisinde yer alan makalelerde öğretmenlik mesleğine yönelik çeşitli tespitler ve öneriler de yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktaş, A. (2018). Genç Kalemler sonrası Ömer Seyfettin’in dil ve millî edebiyat hakkındaki görüşleri. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 2(3), 253-265.
- Akyüz, Ç. (2015). Yeni lisan, eski tarz: Ziya Gökalp’in koşma ve destanları. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(4), 17-26.
- Argunşah, H. (2013). Milli edebiyat. R. Korkmaz (Ed.). Yeni Türk edebiyatı el kitabı 1839-2000 (8. Baskı). içinde (ss. 183-236). Ankara: Grafiker Yayınları.
- Daşdemir, M. (2013). Çağdaş dil biliminin ışığında yeni lisan hareketi ve Türk dil devrimi’nin karşılaştırılması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(3), 53-58.
- Demir, A. (2012). Millî kimlik inşasında ileri bir hamle: yeni lisan. Turkish Studies, 7(4), 1395-1403.
- Enginün, İ. (2013). Yeni Türk edebiyatı Tanzimat’tan Cumhuriyet’e 1839-1923 (7. Baskı). İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Erarslan, R. (2019). Ömer Seyfettin’in “yeni lisan” haricindeki dil yazıları. Hece, 23(265), 602-628.
- Gökdayı, H. (2017). Yeni lisan hareketi ve dil planlaması. Kesit Akademi Dergisi, 3(11), 48-73.
- Gündüz, O. (2013). İkinci meşrutiyet romanı 1908-1918 yapısal ve tematik inceleme (2. Baskı). İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Harmancı, A. (2012). Ali Canip Yöntem’in sanata ve edebiyata bakışı. Turkish Studies, 7(3), 1449-1459.
- Karabulut, M. (2011, Ekim). Yeni lisanın şiir bildirgesi: ‘lisan’ şiiri. Prof. Dr. Mine Mengi Adına Türkoloji Sempozyumu, Adana.
- Kerman, Z. (2009). Yeni Türk edebiyatı incelemeleri (2. Baskı). İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Öksüz, Y. Z. (2016). Türkçenin sadeleşme tarihi genç kalemler ve yeni lisan hareketi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Özyurt, C. (2005). Dilde ve edebiyatta uluslaşma: Genç Kalemler ve yeni lisan hareketi. Muhafazakâr Düşünce, 2(5), 53-79.
- Parlatır, İ. & Çetin, N. (2019). Genç Kalemler Dergisi (3. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu.
- Polat, N. H. (2020). “Yeni lisan”da edebiyat-ı cedide eleştirisi. Türk Dili, 69(823), 4-16.
- Sazyek, H. (2012). Türk edebiyatının ilk avangart hareketi: “yeni lisan”. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24, 113-136.
- Sazyek, H. (2013). Yeni lisan hareketinin “meşhur” anketi ve onun “meçhul” kitapçığı üzerine. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(13), 365-383.
- Şahin, E. (2014). Turanlı’nın defterinde yeni lisan hareketi ve Türklük mefkûresi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(2), 194-208.
- Topaloğlu, Y. (2014). Yeni lisan hareketinin öncülü: Şemsettin Sami. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(7), 61-73.
- Türk, H. (2017). Ziya Gökalp ve yeni hayat. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(30), 463-474.
- Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 29 Eylül 2022 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Aralık 2022 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusosbil.1182155 |
| IZ | https://izlik.org/JA62UR83ZD |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2022 Cilt: 24 Sayı: 4 |
Cited By
Türk Kimliğinin İnşasında Genç Kalemler: Dil, Kültür ve Milliyetçiliğin Entelektüel Laboratuvarı
Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.71353/gunaad.1823138
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla