Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

STATISTICS OF NOMADS AND PIYADEGAN COMMUNIONS IN SELENDI DISTRICT IN THE 16TH CENTURY (1530-1584)

Yıl 2023, Cilt: 25 Sayı: 2 , 927 - 939 , 15.06.2023
https://doi.org/10.16953/deusosbil.1248929
https://izlik.org/JA65LM25RC

Öz

Selendi was in the status of a district subject to İçil Sanjak in administrative division between 1530 and 1584. The people of district are composed of settled peasants and nomadic communions that migrate between certain geographies depending on the mode of production. These communions are Oğuzhanlı, İkizce, Piyadegân-ı Veli Mukaddem, Piyadegân-ı Veled-i Bahşiş, Piyadegân-ı Hacı Mehmed, Saçıkara, Ucarı, Bey, Beriyye, Ketakara, Hacı Habibli, Burhanlar, Veled-i Köpek, İncügüz, Dayıcık (Taycık), Cakmak and Canavarcık only those belonging to the period that is the subject of the research from the tahrir registers. The population of the aforementioned communions has been calculated only on the basis of the number of soldiers and is not intended to find the actual numbers of the relevant sections. The change in the number of soldiers between the years when the censuses took place, the comparison of the communities with each other in terms of population, the numerical data of each community were statistically evaluated.

Kaynakça

  • BOA (Başbakanlık Osmanlı Arşivi), TD (Tahrir Defteri). 387.
  • BOA, TD. 272.
  • TKGM (Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü). KKA (Kuyud-ı Kadime Arşivi). Td. (Tahrir Defteri), 128.
  • Çelik, Ş. (1994). Osmanlı taşra teşkilatında İçel Sancağı: 1800-1584. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Demir, A. (2000). 16. yüzyılda İçel ve çevresinde Bozdoğan cemaati. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Emecen, M. F. (1989). XVI. asırda Manisa Kazası. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Gündüz, T. (2002). Konar göçer. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi içinde (C. 26, ss. 161-163). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Gündüz, T. (2003). Osmanlı ekonomisi içinde konar-göçerler. S.Yalçın (Yay. Haz.), 60. ilim ve fikir yılında Prof. Dr. Kazım Yaşar Kopraman’a armağan kitabı içinde (ss.358-366). Ankara: Berikan Yayınevi.
  • Halaçoğlu, Y. (2009). Anadolu’da aşiretler, cemaatler, oymaklar (1453-1650) I, Ankara: TTK Basımevi.
  • Orhonlu, C. (1987). Osmanlı İmparatorluğunda aşiretlerin iskanı. İstanbul: Eren Yayıncılık.
  • Tabakoğlu, A. (2007). Resim. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi içinde (C. 34, ss. 582-584). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Sümer, F. (1999). Oğuzlar (Türkmenler), tarihleri- boy teşkilatı – destanları. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
  • Sümer, F. (2013). Yörükler. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi içinde (C. 43, ss. 570-573). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Türkay, C. (2001). Başbakanlık arşivi belgelerine göre Osmanlı İmparatorluğunda oymak, aşiret ve cemaatler. İstanbul: İşaret Yayınları.
  • Uzunçarşılı, İ. H. (1988). Osmanlı Devleti teşkilatından Kapıkulu ocakları I. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Yıldız, A. (2009). Dünden bugüne Gazipaşa tarihi (Selene-Sallune-Selinus-Selinti-Gazipaşa). Antalya: Maraton Ofset.

XVI. YÜZYILDA SELENDİ KAZASI’NDA KONAR GÖÇER VE PİYADEGÂN CEMAATLERİN İSTATİSTİKLERİ (1530-1584)

Yıl 2023, Cilt: 25 Sayı: 2 , 927 - 939 , 15.06.2023
https://doi.org/10.16953/deusosbil.1248929
https://izlik.org/JA65LM25RC

Öz

Selendi, 1530-1584 tarihleri arasında idari taksimatta İçil Sancağı’na tabi kaza statüsündedir. Kaza halkı, yerleşik köylü ile üretim biçimine bağlı olarak belirli coğrafyalar arasında göçerlik eden konar göçer cemaatlerden oluşmaktadır. Bu cemaatler Oğuzhanlı, İkizce, Piyadegân-ı Veli Mukaddem, Piyadegân-ı Veled-i Bahşiş, Piyadegân-ı Hacı Mehmed, Saçıkara, Ucarı, Bey, Beriyye, Ketakara, Hacı Habibli, Burhanlar, Veled-i Köpek, İncüğez, Dayıcık (Taycık), Çakmak ve Canavarcık olup adı geçen gruplar yalnızca tahrir kayıtlarından araştırmaya konu olan döneme ait olanlardır. Çalışmaya esas teşkil eden cemaatlerin nüfusu sadece nefer sayıları esas alınarak hesaplanmış olup ilgili kesimlerin gerçek sayılarının bulunmasına yönelik bir hesaplamaya gidilmemiştir. Tahrirlerin gerçekleştiği yıllar arasındaki nefer sayısındaki değişim, cemaatlerin nüfus açısından birbirleriyle mukayese edilmesi, her cemaatin kendisine mahsus rakamsal verileri, istatistiksel olarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Kaynakça

  • BOA (Başbakanlık Osmanlı Arşivi), TD (Tahrir Defteri). 387.
  • BOA, TD. 272.
  • TKGM (Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü). KKA (Kuyud-ı Kadime Arşivi). Td. (Tahrir Defteri), 128.
  • Çelik, Ş. (1994). Osmanlı taşra teşkilatında İçel Sancağı: 1800-1584. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Demir, A. (2000). 16. yüzyılda İçel ve çevresinde Bozdoğan cemaati. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Emecen, M. F. (1989). XVI. asırda Manisa Kazası. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Gündüz, T. (2002). Konar göçer. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi içinde (C. 26, ss. 161-163). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Gündüz, T. (2003). Osmanlı ekonomisi içinde konar-göçerler. S.Yalçın (Yay. Haz.), 60. ilim ve fikir yılında Prof. Dr. Kazım Yaşar Kopraman’a armağan kitabı içinde (ss.358-366). Ankara: Berikan Yayınevi.
  • Halaçoğlu, Y. (2009). Anadolu’da aşiretler, cemaatler, oymaklar (1453-1650) I, Ankara: TTK Basımevi.
  • Orhonlu, C. (1987). Osmanlı İmparatorluğunda aşiretlerin iskanı. İstanbul: Eren Yayıncılık.
  • Tabakoğlu, A. (2007). Resim. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi içinde (C. 34, ss. 582-584). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Sümer, F. (1999). Oğuzlar (Türkmenler), tarihleri- boy teşkilatı – destanları. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
  • Sümer, F. (2013). Yörükler. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi içinde (C. 43, ss. 570-573). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Türkay, C. (2001). Başbakanlık arşivi belgelerine göre Osmanlı İmparatorluğunda oymak, aşiret ve cemaatler. İstanbul: İşaret Yayınları.
  • Uzunçarşılı, İ. H. (1988). Osmanlı Devleti teşkilatından Kapıkulu ocakları I. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Yıldız, A. (2009). Dünden bugüne Gazipaşa tarihi (Selene-Sallune-Selinus-Selinti-Gazipaşa). Antalya: Maraton Ofset.
Toplam 16 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Huriye Emen 0000-0002-3575-2785

Gönderilme Tarihi 8 Şubat 2023
Yayımlanma Tarihi 15 Haziran 2023
DOI https://doi.org/10.16953/deusosbil.1248929
IZ https://izlik.org/JA65LM25RC
Yayımlandığı Sayı Yıl 2023 Cilt: 25 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Emen, H. (2023). XVI. YÜZYILDA SELENDİ KAZASI’NDA KONAR GÖÇER VE PİYADEGÂN CEMAATLERİN İSTATİSTİKLERİ (1530-1584). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(2), 927-939. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1248929

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR

Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:

• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla