Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

HABER MEDYASI OKURYAZARLIĞI DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ: ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Yıl 2023, Cilt: 25 Sayı: 3 , 1059 - 1095 , 15.09.2023

Kenan Ateşgöz

https://doi.org/10.16953/deusosbil.1281574
https://izlik.org/JA87PN56PD

Öz

Çalışmada lisans öğrencilerinin haber medyası okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın örneklemini Çukurova Üniversitesi’nde eğitim gören 633 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmada, Haber Medyası Okuryazarlığı Ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Haber medyası okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi için kümeleme analizi tekniklerinden biri olan k-ortalamalar analizi, çeşitli değişkenlere göre incelenmesinde ise bağımsız örneklemler için t-testi ve tek faktörlü ANOVA kullanılmıştır. K-ortalamalar analizi sonuçları katılımcıların öz yeterlik düzeylerinin yüksek, eleştirel performans düzeylerinin düşük, genel haber medyası okuryazarlık düzeylerinin ise orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Katılımcıların haber medyası okuryazarlık düzeylerinin cinsiyet ve aylık gelir düzeyine göre farklılık göstermediği ancak öğrenim görülen fakülte ve haber takibinde kullanılan medya aracına göre değiştiği bulgulanmıştır. Araştırma bulguları, Tıp ve Mühendislik Fakülteleri’nde öğrenim gören öğrencilerin haber medyası okuryazarlık düzeylerinin benzer ve diğer fakültelerde (Eğitim, Fen-Edebiyat, Hukuk, İletişim, İktisadi ve İdari Bilimler) öğrenim gören öğrencilerden daha düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, Telegram, Twitter ve YouTube platformlarını kullanan lisans öğrencilerinin haber medyası okuryazarlık düzeylerinin benzer, haber sitesi-dijital gazete ve Instagram platformunu kullananlardan ise yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Haber Medyası Okuryazarlığı Haber Medyası Haber Okuryazarlığı Okuryazarlık İzlerkitle

Kaynakça

  • Adıyaman, F. (2022). Yeni medyada haber okuryazarlığının demokrasi ve kamusal alandaki rolü. F. Ayaz ve B. Taşdelen (Der.), Bir yaşam alanı olarak dijital medya: Kuramlar, uygulamalar ve tartışmalar içinde (ss. 237-253). Konya: Eğitim Yayınevi.
  • Akdağ, M. & Karahan, M. (2004). Üniversite öğrencilerinin bilgi okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 29 (134), 19-27.
  • Aksu-Bektaş, Y. & Alver, M. (2020). Medya okuryazarlığı dersine ilişkin öğrenci tutumları ile öğretmen ve öğretmen adayı görüşlerinin değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 546-572. doi.org/10.17860/mersinefd.793624
  • Aktı, S. (2011). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin medya okuryazarlığı ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elâzığ.
  • Aktı, S. & Gürol, A. (2012). Determining the relationship between media literacy and social skills. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 64, 238-243. doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.11.028
  • Alpar, C. R. (2011). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık.
  • Altaş, B. & Ünal, S. (2022). Türk akademisyenlerin Türkiye'de yükseköğretimde medya okuryazarlığı değerlendirmesine ilişkin algıları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 230-261. doi.org/10.19171/uefad.1035423
  • Altun, A. (2008). Türkiye’de medya okuryazarlığı. İlköğretmen Eğitimci Dergisi, 16, 30-34.
  • Arifin, W. N. (2015). The graphical assessment of multivariate normality using SPSS. Education in Medicine Journal, 7(2), 71-75. doi.org/10.5959/eimj. v7i2.36
  • Arsenijević, J. & Andevski, M. (2016). New media literacy within the context of socio-demographic characteristics. Procedia Technology, 22, 1142-1151. doi.org/10.1016/j.protcy.2016.01.161
  • Arslan, H. (2014). Eleştirel medya okuryazarlığı kapsamında çocuk odaklı haber ve programlar üzerine bir değerlendirme. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 70-79. doi.org/10.30803/adusobed.188811
  • Ashley, S., Maksl, A. & Craft, S. (2013). Developing a news media literacy scale. Journalism & Mass Communication Educator, 68(1), 7–21. doi.org/10.1177/1077695812469802
  • Ashley, S., Maksl, A. & Craft, S. (2017). News media literacy and political engagement: What's the connection? Journal of Media Literacy Education, 9(1), 79-98. doi.org/10.23860/JMLE-2017-9-1-6
  • Ashley, S., Poepsel, M. & Willis, E. (2010). Media literacy and news credibility: Does knowledge of media ownership increase skepticism in news consumers? Journal of Media Literacy Education, 2(1), 37-46. doi.org/10.23860/jmle-2-1-3
  • Aslan, N. & Tuncer-Basel, A. (2017). Eğitim fakültesi öğrencilerinin medya okur-yazarlık düzeyleri (İzmir örneklemi). Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(4), 1353-1372.
  • Ateşgöz, K. (2021a). Medyanın dijitalleşmesi sürecinde Web 2.0 kullanıcılarının haber tüketim tercihleri: Kullanımlar ve doyumlar kuramı çerçevesinde bir alan araştırması. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
  • Ateşgöz, K. (2021b). Medya okuryazarlığı olgusunun dijital ve internet teknolojileri dolayımlı dönüşümü: Sosyal medya okuryazarlığı. G. D. Öztürk (Der.), Sosyal medya okuryazarlığı içinde (ss. 1-18). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Aufderheide, P. (1993). Media Literacy: A report of the national leadership conference on media literacy. Washington, DC: Aspen Institute.
  • Balaban-Sali, J. (2012). New media literacy of communication students. Contemporay Educational Technology, 3(4), 265-77.
  • Barut-Tuğtekin, E. (2021). Üniversite öğrencilerinin yeni medya okuryazarlığı düzeylerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 2431-2459. doi.org/10.17679/inuefd.1005030
  • Bayraktar, Ü. (2018). Medya okuryazarlığı araştırması ve Girne Amerikan Üniversitesi'nde bir uygulama. Journal of Communication Theory & Research, 47, 427-447.
  • Bulut-Özek, M. (2016). Ebeveynlerin medya okuryazarlık düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 805-818.
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Choi, M. (2019). The effect of information seeking style and news literacy of card news users on recommendation intention: Focused on Technology Acceptance Model (TAM). Journal of the Korea Convergence Society, 10(1), 141-148.
  • Christians, C. G., Glasser, T., McQuail, D., Nordenstreng, K. & White, R. A. (2009). Normative theories of the media: Journalism in democratic societies. Urbana: University of Illinois Press.
  • Craft, S., Ashley, S. & Maksl, A. (2016). Elements of news literacy: A focus group study of how teenagers define news and why they consume it. Electronic News, 10(3), 143-160. doi.org/10.1177/1931243116656716
  • Craft, S., Ashley, S. & Maksl, A. (2017). News media literacy and conspiracy theory endorsement. Communication and the Public, 2(4), 388-401. doi.org/10.1177/2057047317725539
  • Creswell, J. W. (2014). Educational research: Planning, conducting and evaluating quantitative and qualitative research. Upper Saddle River, NJ: Pearson/Merrill/Prentice Hall.
  • Çepni, O., Palaz, T. & Ablak, S. (2015). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının medya ve televizyon okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies, 10(11), 431-446. doi.org/10.7827/TurkishStudies.8464
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Çömlekçi, M. F. (2020). Kamu diplomasisinin genişleyen repertuarı: Medya okuryazarlığı ve doğruluk kontrol platformları. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (33), 211-229. doi.org/10.31123/akil.696802
  • Erişti, B. & Erdem, C. (2017). Development of a media literacy skills scale. Contemporary Educational Technology, 8(3), 249-267.
  • Fleming, J. (2014). Media literacy, news literacy, or news appreciation? A case study of the news literacy program at Stony Brook University. Journalism & Mass Communication Educator, 69(2), 146-165. doi.org/10.1177/1077695813517885
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
  • Güdekli, A., Deren-Van Het Hof, S., Eser, M. & Oruç, M. S. (2022). Haber medyası okuryazarlığı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Economy Culture and Society, 65, 61-80. doi.org/10.26650/JECS2021-837512
  • Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2011). Multivariate data analysis. Boston: Pearson.
  • Hamutoğlu, N. B., Canan-Güngören, Ö., Kaya-Uyanık, G. & Gür-Erdoğan, D. (2017). Dijital okuryazarlık ölçeği: Türkçe’ye uyarlama çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 408-429. doi.org/10.12984/egeefd.295306
  • Hobbs, R. (2010). Digital and Media Literacy: A Plan of Action. A White Paper on the Digital and Media Literacy Recommendations of the Knight Commission on the Information Needs of Communities in a Democracy. Washington, D.C.: The Aspen Institute.
  • Hobbs, R. & Bağlı, M. T. (2004). Medya okuryazarlığı hareketinde yedi büyük tartışma. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 37(1), 122-141.
  • Holladay, S. J. & Coombs, W. T. (2013). Public relations literacy: Developing critical consumers of public relations. Public Relations Inquiry, 2(2), 125-146. doi.org/10.1177/2046147X13483673
  • Huck, S. W. (2012). Reading statistics and research (6th ed.). Boston: Pearson.
  • İlkin, A. & Korkmaz, Ö. (2019). Muhtaç aile çocuklarının teknoloji kullanımı, internet bağımlılığı ve medya-televizyon okuryazarlığının incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(2), 137-153. doi.org/10.7822/omuefd.506327
  • Jan, S. (2018). Gender, school and class wise differences in level of digital literacy among secondary school students in Pakistan. Issues and Trends in Educational Technology, 6(1), 15-27.
  • Karaduman, S. (2019). Yeni medya okuryazarlığı: Yeni beceriler/olanaklar/riskler. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 683-700. doi.org/10.17680/erciyesiletisim.484193
  • Karaman, M. K. (2016). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri ve eleştirel düşünme eğilimleri üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 4(1), 326-350. doi.org/10.19145/guifd.90435
  • Karaman, M. K. & Karataş, A. (2009). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri. İlköğretim Online, 8(3), 798-808.
  • Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi (20. baskı) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Karasu, M. & Arıkan, Y. D. (2016). Öğretmen adaylarının sosyal medya kullanım durumları ve medya okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 17(2), 549-566. doi.org/10.12984/egeefd.280757
  • Kleemans, M. & Eggink, G. (2016). Understanding news: The impact of media literacy education on teenagers’ news literacy. Journalism Education, 5(1), 74-88.
  • Korkmaz, Ö. & Yeşil, R. (2011). Medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ölçeği geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 110–126.
  • Korkmaz, Ö., Çakır, R. & Öztürk, Y. (2018). Doğru internet kullanımının bilgi okuryazarlığı, medya televizyon okuryazarlığı ve internet bağımlılığı kavramları çerçevesinde incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 7(4), 27-39.
  • Kumtepe, E. G., Kumtepe, A., Uğurhan, Y. Z. C. & Saykılı, A. (2019). Investigating the new media literacy skills of open and distance leaners. C. Erdem, H. Bağcı, & M. Koçyiğit (Der.), 21st century skills and education içinde (ss. 112-137). Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.
  • Lee, L., Chen, D. T., Li, J. Y. & Lin, T. B. (2015). Understanding new media literacy: The development of a measuring instrument. Computers & Education, 85, 84-93. doi.org/10.1016/j.compedu.2015.02.006
  • Lee, S., Kim, J. & Lee, W. (2015). Analysis of elementary students’ ICT literacy and their self-evaluation according to their residential environments. Indian Journal of Science and Technology, 8(1), 81-88. doi.org/10.17485/ijst/2015/v8iS1/57595
  • Lin, T. B., Li, J. Y., Deng, F. & Lee, L. (2013). Understanding new media literacy: An explorative theoretical framework. Journal of Educational Technology & Society, 16(4), 160-170.
  • Literat, I. (2014). Measuring new media literacies: Towards the development of a comprehensive assessment tool. Journal of Media Literacy Education, 6(1),15-27.
  • Livingstone, S. (2004). Media literacy and the challenge of new information and communication technologies. The Communication Review, 7(1), 3-14. doi.org/10.1080/10714420490280152
  • Livingstone, S., Van Couvering, E. & Thumim, N. (2008). Converging traditions of research on media and information literacies: Disciplinary, critical, and methodological issues. J. Coiro, M. Knobel, C. Lackshear & D. J. Leu (Der.), Handbook of research on new literacies içinde (ss. 103-132). New York, NY: Lawrence Erlbaum.
  • Maksl, A., Ashley, S. & Craft, S. (2015). Measuring news media literacy. Journal of Media Literacy Education, 6(3), 29-45. doi.org/10.23860/jmle-6-3-3
  • Maksl, A., Craft, S., Ashley, S. & Miller, D. (2017). The usefulness of a news media literacy measure in evaluating a news literacy curriculum. Journalism & Mass Communication Educator, 72(2), 228-241. doi.org/10.1177/1077695816651970
  • Malik, M. M., Cortesi, S. & Gasser, U. (2013). The challenges of defining 'news literacy'. Cambridge: Berkman Center Research Publication.
  • McWhorter, C. (2020). The Role of Agenda Melding in Measuring News Media Literacy. Journal of media literacy education, 12(1), 145-158. doi.org/10.23860/JMLE-2020-12-1-11
  • Mihailidis, P. (2014). The civic-social media disconnect: Exploring perceptions of social media for engagement in the daily life of college students. Information, Communication & Society, 17(9), 1059-1071. doi.org/10.1080/1369118X.2013.877054
  • Özcan, A. (2017). Dijital medya okuryazarlığı: Sorunlar, uygulamalar ve beklentiler. Academic Journal of Information Technology, 8(28), 55-66. doi.org/10.5824/1309-1581.2017.3.004.x
  • Özel, N. (2013). Araştırma görevlilerine bilgi ve iletişim teknolojileri bağlamında bilgi okuryazarlığı becerilerinin kazandırılması. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Özsevinç, N. & Yengin, D. (2021). Dijital dünyada medya okuryazarlığı olgusu: Gelişim Evi Spor Kulübü. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(1), 35-48.
  • Pembecioğlu, N. (2020). Covid-19-medya okuryazarlığı ve çocuklar üzerine etkileri. Çocuk ve Medeniyet, 5(9), 73-112.
  • Potter, W. J. (2004). Theory of media literacy: A cognitive approach. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  • Potter, W. J. (2010). The state of media literacy. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 54(4), 675-696. doi.org/10.1080/08838151.2011.521462
  • Potter, W. J. (2016). Media literacy. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  • Saçan, S. & Adıbelli, D. (2016). Üniversite öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeylerinin bazı faktörler ile ilişkisi. Global Media Journal TR Edition, 6(12), 27-43.
  • Sezer, N. & Sert, N. Y. (2013). Online medya okuryazarlığının yetişkinler için önemi “online haber sitelerindeki bannerlara yönelik bir inceleme”. Bilişim Teknolojileri Online Dergisi, 4(13), 63-78. doi.org/10.5824/1309-1581.2013.4.004.x
  • Sezgin, A. A. & Ünal, S. (2022). Sosyal medya okuryazarlığı çerçevesindeki yeni kavramlar üzerine bir haritalandırma çalışması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Dijitalleşme Özel Sayısı, 93-107. doi.org/10.30783/nevsosbilen.1121223
  • Shabani, A. & Keshavarz, H. (2022). Media literacy and the credibility evaluation of social media information: Students’ use of Instagram, WhatsApp and Telegram. Global Knowledge, Memory and Communication, 71(6/7), 413-431. doi.org/10.1108/GKMC-02-2021-0029
  • Shoemaker, P. J. & Vos, T. (2009). Gatekeeping theory. New York: Routledge.
  • Silik, Y. & Aydın, F. (2021). Dijital okuryazarlık ve teknoloji okuryazarlığı: karşılaştırmalı bir inceleme. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 17-34. doi.org/10.18026/cbayarsos.907788
  • Som, S. & Kurt, A. A. (2012). Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeyleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 2(1), 104-119.
  • Stanoevska-Slabeva, K., Mueller, S., Lippe, S., Seufert, S., Hagel, S., Lischeid, T., Ott, M. & Vom Brocke, J. (2017). Modeling and measuring social media literacy of digital natives in the example of the lake constance region. 38th International Conference on Information Systems (10-13 December 2017) bildirileri içinde (ss. 1-21). Seoul. Erişim adresi: http://aisel.aisnet.org/ icis2017/IS-urriculum/Presentations/9
  • Şencan, İ. (2020). Haber Okuryazarlığı Programı: İçerik Tasarımı ve Etkililiğinin Değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson Prentice Hall.
  • Teck, S. H. & Lai, Y. L. (2011). An empirical analysis of Malaysian pre-university students’ ICT competency gender differences. International Journal of Network Mobile Technology, 2, 15-29.
  • Toepfl, F. (2014). Four facets of critical news literacy in a non-democratic regime: How young Russians navigate their news. European Journal of Communication, 29(1), 68-82. doi.org/10.1177/0267323113511183
  • Tuğtekin, U. & Mercimek, B. (2022). Genç yetişkinlerin yeni medya okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 49, 519-537. doi.org/10.30794/pausbed.979804
  • Tully, M., Vraga, E. K. & Bode, L. (2020). Designing and testing news literacy messages for social media. Mass Communication & Society, 23(1), 22-46. doi.org/10.1080/15205436.2019.1604970
  • Tully, M., Vraga, E. K. & Smithson, A. B. (2020). News media literacy, perceptions of bias, and interpretation of news. Journalism, 21(2), 209-226. doi.org/10.1177/1464884918805262
  • Uğurhan, Y. Z. C. (2021). Sosyal medya okuryazarlığı becerilerinin ölçümlenmesi. G. D. Öztürk (Der.), Sosyal medya okuryazarlığı içinde (ss. 83-107). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Uğurhan, Y. Z. C., Genç-Kumtepe, E., Kumtepe, A. T. & Saykılı, A. (2020). From media literacy to new media literacy: A lens into open and distance learning context. Turkish Online Journal of Distance Education, IODL, 21 (Special Issue), 135-151. doi.org/10.17718/tojde.770953
  • Umar, I. N. & Jalil, N. A. (2012). ICT skills, practices and barriers of its use among secondary school students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 5672 – 5676. doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.06.494
  • Ünal, S. (2018). Yeni medya çağında haber okuryazarlığı. Uluslararası Dijital Çağda İletişim Sempozyumu/Mersin bildiriler e-kitabı içinde (ss. 351-362). Mersin: İletişim Araştırmaları Derneği. Erişim adresi: https://www.academia.edu/38055930/Uluslararas%C4%B1_Dijital_%C3%87a%C4 %9Fda_%C4%B0leti%C5%9Fim_Sempozyumu_18-19_Ekim_2018_Mersin.pdf
  • Vanwynsberghe, H. (2014). How users balance opportunity and risk: A conceptual exploration of social media literacy and measurement. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ghent University, Faculty of Political and Social Sciences, Ghent.
  • Vraga, E. K. & Tully, M. (2015). Media literacy messages and hostile media perceptions: Processing of nonpartisan versus partisan political information. Mass Communication and Society, 18(4), 422-448. doi.org/10.1080/15205436.2014.1001910
  • Vraga, E. K. & Tully, M. (2016). Effective messaging to communicate news media literacy concepts to diverse publics. Communication and the Public, 1 (3), 305-322. doi.org/10.1177/20570473166704
  • Vraga, E. K. & Tully, M. (2019). Engaging with the other side: using news media literacy messages to reduce selective exposure and avoidance. Journal of Information Technology & Politics, 16(1), 77-86. doi.org/10.1080/19331681.2019.1572565
  • Vraga, E. K., Tully, M., Akin, H. & Rojas, H. (2012). Modifying perceptions of hostility and credibility of news coverage of an environmental controversy through media literacy. Journalism, 13(7), 942-959. doi.org/10.1177/1464884912455906
  • Vraga, E. K., Tully, M., Maksl, A., Craft, S. & Ashley, S. (2021). Theorizing news literacy behaviors. Communication Theory, 31(1), 1-21. doi:10.1093/ct/qtaa005
  • Vraga, E., Tully, M., Kotcher, J. E., Smithson, A. B. & Broeckelman-Post, M. (2015). A Multi-Dimensional Approach to Measuring News Media Literacy. Journal of media literacy education, 7(3), 41-53.
  • Walsh, M. (2010). Multimodal literacy: What does it mean for classroom practice? Australian Journal of Language and Literacy, 33(3), 211–239. doi.org/10.1007/BF03651836
  • Yaz, H. F. (2014). Çok değişkenli istatistiksel yöntemlerden kümeleme analizi: SPSS ile bir uygulama. Erişim adresi: https://www.academia.edu/7276743/%C3%87ok_De%C4%9Fi%C5%9Fkenli_%C4%B0statistiksel_Y%C3%B6ntemlerden__K%C3%BCmeleme_Analizi_SPSS_ile_bir_uygulama
  • Yılmaz, E. & Aladağ, S. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının gazete ve dergi takip etme alışkanlıkları ile medya okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişki. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(4), 1-16.

EXAMINATION OF NEWS MEDIA LITERACY LEVELS: THE CASE OF ÇUKUROVA UNIVERSITY

Yıl 2023, Cilt: 25 Sayı: 3 , 1059 - 1095 , 15.09.2023

Kenan Ateşgöz

https://doi.org/10.16953/deusosbil.1281574
https://izlik.org/JA87PN56PD

Öz

Abstract
The study aims to determine the levels of news media literacy among undergraduate students. The sample for the study comprises 633 undergraduate students who are enrolled at Çukurova University. To achieve this objective, the researchers employed the News Media Literacy Scale as the data collection instrument. The levels of news media literacy were determined using k-means clustering analysis, which is a clustering analysis technique. To examine the levels concerning various variables, independent samples t-tests, and one-way ANOVA were conducted. The results of the k-means clustering analysis indicated that the participants exhibited high levels of self-efficacy, low levels of critical performance, and moderate levels of general news media literacy. The study found that the levels of news media literacy varied depending on the faculty of study and the media platform used for news consumption, but no significant differences were observed based on gender and monthly income level. Specifically, the research findings revealed that students studying in the faculties of Medicine and Engineering had similar levels of news media literacy, which were comparatively lower than those of students in other faculties such as Education, Arts and Sciences, Law, Communication, Economics and Administrative Sciences. Furthermore, the study concluded that undergraduate students who utilize Telegram, Twitter, and YouTube platforms demonstrated similar levels of news media literacy, while those who relied on news websites-digital newspapers, and Instagram exhibited higher levels of news media literacy.

Anahtar Kelimeler

News Media Literacy News Media News Literacy Literacy Audience

Kaynakça

  • Adıyaman, F. (2022). Yeni medyada haber okuryazarlığının demokrasi ve kamusal alandaki rolü. F. Ayaz ve B. Taşdelen (Der.), Bir yaşam alanı olarak dijital medya: Kuramlar, uygulamalar ve tartışmalar içinde (ss. 237-253). Konya: Eğitim Yayınevi.
  • Akdağ, M. & Karahan, M. (2004). Üniversite öğrencilerinin bilgi okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 29 (134), 19-27.
  • Aksu-Bektaş, Y. & Alver, M. (2020). Medya okuryazarlığı dersine ilişkin öğrenci tutumları ile öğretmen ve öğretmen adayı görüşlerinin değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 546-572. doi.org/10.17860/mersinefd.793624
  • Aktı, S. (2011). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin medya okuryazarlığı ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elâzığ.
  • Aktı, S. & Gürol, A. (2012). Determining the relationship between media literacy and social skills. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 64, 238-243. doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.11.028
  • Alpar, C. R. (2011). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık.
  • Altaş, B. & Ünal, S. (2022). Türk akademisyenlerin Türkiye'de yükseköğretimde medya okuryazarlığı değerlendirmesine ilişkin algıları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 230-261. doi.org/10.19171/uefad.1035423
  • Altun, A. (2008). Türkiye’de medya okuryazarlığı. İlköğretmen Eğitimci Dergisi, 16, 30-34.
  • Arifin, W. N. (2015). The graphical assessment of multivariate normality using SPSS. Education in Medicine Journal, 7(2), 71-75. doi.org/10.5959/eimj. v7i2.36
  • Arsenijević, J. & Andevski, M. (2016). New media literacy within the context of socio-demographic characteristics. Procedia Technology, 22, 1142-1151. doi.org/10.1016/j.protcy.2016.01.161
  • Arslan, H. (2014). Eleştirel medya okuryazarlığı kapsamında çocuk odaklı haber ve programlar üzerine bir değerlendirme. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 70-79. doi.org/10.30803/adusobed.188811
  • Ashley, S., Maksl, A. & Craft, S. (2013). Developing a news media literacy scale. Journalism & Mass Communication Educator, 68(1), 7–21. doi.org/10.1177/1077695812469802
  • Ashley, S., Maksl, A. & Craft, S. (2017). News media literacy and political engagement: What's the connection? Journal of Media Literacy Education, 9(1), 79-98. doi.org/10.23860/JMLE-2017-9-1-6
  • Ashley, S., Poepsel, M. & Willis, E. (2010). Media literacy and news credibility: Does knowledge of media ownership increase skepticism in news consumers? Journal of Media Literacy Education, 2(1), 37-46. doi.org/10.23860/jmle-2-1-3
  • Aslan, N. & Tuncer-Basel, A. (2017). Eğitim fakültesi öğrencilerinin medya okur-yazarlık düzeyleri (İzmir örneklemi). Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(4), 1353-1372.
  • Ateşgöz, K. (2021a). Medyanın dijitalleşmesi sürecinde Web 2.0 kullanıcılarının haber tüketim tercihleri: Kullanımlar ve doyumlar kuramı çerçevesinde bir alan araştırması. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
  • Ateşgöz, K. (2021b). Medya okuryazarlığı olgusunun dijital ve internet teknolojileri dolayımlı dönüşümü: Sosyal medya okuryazarlığı. G. D. Öztürk (Der.), Sosyal medya okuryazarlığı içinde (ss. 1-18). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Aufderheide, P. (1993). Media Literacy: A report of the national leadership conference on media literacy. Washington, DC: Aspen Institute.
  • Balaban-Sali, J. (2012). New media literacy of communication students. Contemporay Educational Technology, 3(4), 265-77.
  • Barut-Tuğtekin, E. (2021). Üniversite öğrencilerinin yeni medya okuryazarlığı düzeylerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 2431-2459. doi.org/10.17679/inuefd.1005030
  • Bayraktar, Ü. (2018). Medya okuryazarlığı araştırması ve Girne Amerikan Üniversitesi'nde bir uygulama. Journal of Communication Theory & Research, 47, 427-447.
  • Bulut-Özek, M. (2016). Ebeveynlerin medya okuryazarlık düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 805-818.
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Choi, M. (2019). The effect of information seeking style and news literacy of card news users on recommendation intention: Focused on Technology Acceptance Model (TAM). Journal of the Korea Convergence Society, 10(1), 141-148.
  • Christians, C. G., Glasser, T., McQuail, D., Nordenstreng, K. & White, R. A. (2009). Normative theories of the media: Journalism in democratic societies. Urbana: University of Illinois Press.
  • Craft, S., Ashley, S. & Maksl, A. (2016). Elements of news literacy: A focus group study of how teenagers define news and why they consume it. Electronic News, 10(3), 143-160. doi.org/10.1177/1931243116656716
  • Craft, S., Ashley, S. & Maksl, A. (2017). News media literacy and conspiracy theory endorsement. Communication and the Public, 2(4), 388-401. doi.org/10.1177/2057047317725539
  • Creswell, J. W. (2014). Educational research: Planning, conducting and evaluating quantitative and qualitative research. Upper Saddle River, NJ: Pearson/Merrill/Prentice Hall.
  • Çepni, O., Palaz, T. & Ablak, S. (2015). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının medya ve televizyon okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies, 10(11), 431-446. doi.org/10.7827/TurkishStudies.8464
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Çömlekçi, M. F. (2020). Kamu diplomasisinin genişleyen repertuarı: Medya okuryazarlığı ve doğruluk kontrol platformları. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (33), 211-229. doi.org/10.31123/akil.696802
  • Erişti, B. & Erdem, C. (2017). Development of a media literacy skills scale. Contemporary Educational Technology, 8(3), 249-267.
  • Fleming, J. (2014). Media literacy, news literacy, or news appreciation? A case study of the news literacy program at Stony Brook University. Journalism & Mass Communication Educator, 69(2), 146-165. doi.org/10.1177/1077695813517885
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
  • Güdekli, A., Deren-Van Het Hof, S., Eser, M. & Oruç, M. S. (2022). Haber medyası okuryazarlığı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Economy Culture and Society, 65, 61-80. doi.org/10.26650/JECS2021-837512
  • Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2011). Multivariate data analysis. Boston: Pearson.
  • Hamutoğlu, N. B., Canan-Güngören, Ö., Kaya-Uyanık, G. & Gür-Erdoğan, D. (2017). Dijital okuryazarlık ölçeği: Türkçe’ye uyarlama çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 408-429. doi.org/10.12984/egeefd.295306
  • Hobbs, R. (2010). Digital and Media Literacy: A Plan of Action. A White Paper on the Digital and Media Literacy Recommendations of the Knight Commission on the Information Needs of Communities in a Democracy. Washington, D.C.: The Aspen Institute.
  • Hobbs, R. & Bağlı, M. T. (2004). Medya okuryazarlığı hareketinde yedi büyük tartışma. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 37(1), 122-141.
  • Holladay, S. J. & Coombs, W. T. (2013). Public relations literacy: Developing critical consumers of public relations. Public Relations Inquiry, 2(2), 125-146. doi.org/10.1177/2046147X13483673
  • Huck, S. W. (2012). Reading statistics and research (6th ed.). Boston: Pearson.
  • İlkin, A. & Korkmaz, Ö. (2019). Muhtaç aile çocuklarının teknoloji kullanımı, internet bağımlılığı ve medya-televizyon okuryazarlığının incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(2), 137-153. doi.org/10.7822/omuefd.506327
  • Jan, S. (2018). Gender, school and class wise differences in level of digital literacy among secondary school students in Pakistan. Issues and Trends in Educational Technology, 6(1), 15-27.
  • Karaduman, S. (2019). Yeni medya okuryazarlığı: Yeni beceriler/olanaklar/riskler. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 683-700. doi.org/10.17680/erciyesiletisim.484193
  • Karaman, M. K. (2016). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri ve eleştirel düşünme eğilimleri üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 4(1), 326-350. doi.org/10.19145/guifd.90435
  • Karaman, M. K. & Karataş, A. (2009). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri. İlköğretim Online, 8(3), 798-808.
  • Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi (20. baskı) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Karasu, M. & Arıkan, Y. D. (2016). Öğretmen adaylarının sosyal medya kullanım durumları ve medya okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 17(2), 549-566. doi.org/10.12984/egeefd.280757
  • Kleemans, M. & Eggink, G. (2016). Understanding news: The impact of media literacy education on teenagers’ news literacy. Journalism Education, 5(1), 74-88.
  • Korkmaz, Ö. & Yeşil, R. (2011). Medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ölçeği geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 110–126.
  • Korkmaz, Ö., Çakır, R. & Öztürk, Y. (2018). Doğru internet kullanımının bilgi okuryazarlığı, medya televizyon okuryazarlığı ve internet bağımlılığı kavramları çerçevesinde incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 7(4), 27-39.
  • Kumtepe, E. G., Kumtepe, A., Uğurhan, Y. Z. C. & Saykılı, A. (2019). Investigating the new media literacy skills of open and distance leaners. C. Erdem, H. Bağcı, & M. Koçyiğit (Der.), 21st century skills and education içinde (ss. 112-137). Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.
  • Lee, L., Chen, D. T., Li, J. Y. & Lin, T. B. (2015). Understanding new media literacy: The development of a measuring instrument. Computers & Education, 85, 84-93. doi.org/10.1016/j.compedu.2015.02.006
  • Lee, S., Kim, J. & Lee, W. (2015). Analysis of elementary students’ ICT literacy and their self-evaluation according to their residential environments. Indian Journal of Science and Technology, 8(1), 81-88. doi.org/10.17485/ijst/2015/v8iS1/57595
  • Lin, T. B., Li, J. Y., Deng, F. & Lee, L. (2013). Understanding new media literacy: An explorative theoretical framework. Journal of Educational Technology & Society, 16(4), 160-170.
  • Literat, I. (2014). Measuring new media literacies: Towards the development of a comprehensive assessment tool. Journal of Media Literacy Education, 6(1),15-27.
  • Livingstone, S. (2004). Media literacy and the challenge of new information and communication technologies. The Communication Review, 7(1), 3-14. doi.org/10.1080/10714420490280152
  • Livingstone, S., Van Couvering, E. & Thumim, N. (2008). Converging traditions of research on media and information literacies: Disciplinary, critical, and methodological issues. J. Coiro, M. Knobel, C. Lackshear & D. J. Leu (Der.), Handbook of research on new literacies içinde (ss. 103-132). New York, NY: Lawrence Erlbaum.
  • Maksl, A., Ashley, S. & Craft, S. (2015). Measuring news media literacy. Journal of Media Literacy Education, 6(3), 29-45. doi.org/10.23860/jmle-6-3-3
  • Maksl, A., Craft, S., Ashley, S. & Miller, D. (2017). The usefulness of a news media literacy measure in evaluating a news literacy curriculum. Journalism & Mass Communication Educator, 72(2), 228-241. doi.org/10.1177/1077695816651970
  • Malik, M. M., Cortesi, S. & Gasser, U. (2013). The challenges of defining 'news literacy'. Cambridge: Berkman Center Research Publication.
  • McWhorter, C. (2020). The Role of Agenda Melding in Measuring News Media Literacy. Journal of media literacy education, 12(1), 145-158. doi.org/10.23860/JMLE-2020-12-1-11
  • Mihailidis, P. (2014). The civic-social media disconnect: Exploring perceptions of social media for engagement in the daily life of college students. Information, Communication & Society, 17(9), 1059-1071. doi.org/10.1080/1369118X.2013.877054
  • Özcan, A. (2017). Dijital medya okuryazarlığı: Sorunlar, uygulamalar ve beklentiler. Academic Journal of Information Technology, 8(28), 55-66. doi.org/10.5824/1309-1581.2017.3.004.x
  • Özel, N. (2013). Araştırma görevlilerine bilgi ve iletişim teknolojileri bağlamında bilgi okuryazarlığı becerilerinin kazandırılması. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Özsevinç, N. & Yengin, D. (2021). Dijital dünyada medya okuryazarlığı olgusu: Gelişim Evi Spor Kulübü. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(1), 35-48.
  • Pembecioğlu, N. (2020). Covid-19-medya okuryazarlığı ve çocuklar üzerine etkileri. Çocuk ve Medeniyet, 5(9), 73-112.
  • Potter, W. J. (2004). Theory of media literacy: A cognitive approach. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  • Potter, W. J. (2010). The state of media literacy. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 54(4), 675-696. doi.org/10.1080/08838151.2011.521462
  • Potter, W. J. (2016). Media literacy. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  • Saçan, S. & Adıbelli, D. (2016). Üniversite öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeylerinin bazı faktörler ile ilişkisi. Global Media Journal TR Edition, 6(12), 27-43.
  • Sezer, N. & Sert, N. Y. (2013). Online medya okuryazarlığının yetişkinler için önemi “online haber sitelerindeki bannerlara yönelik bir inceleme”. Bilişim Teknolojileri Online Dergisi, 4(13), 63-78. doi.org/10.5824/1309-1581.2013.4.004.x
  • Sezgin, A. A. & Ünal, S. (2022). Sosyal medya okuryazarlığı çerçevesindeki yeni kavramlar üzerine bir haritalandırma çalışması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Dijitalleşme Özel Sayısı, 93-107. doi.org/10.30783/nevsosbilen.1121223
  • Shabani, A. & Keshavarz, H. (2022). Media literacy and the credibility evaluation of social media information: Students’ use of Instagram, WhatsApp and Telegram. Global Knowledge, Memory and Communication, 71(6/7), 413-431. doi.org/10.1108/GKMC-02-2021-0029
  • Shoemaker, P. J. & Vos, T. (2009). Gatekeeping theory. New York: Routledge.
  • Silik, Y. & Aydın, F. (2021). Dijital okuryazarlık ve teknoloji okuryazarlığı: karşılaştırmalı bir inceleme. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 17-34. doi.org/10.18026/cbayarsos.907788
  • Som, S. & Kurt, A. A. (2012). Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeyleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 2(1), 104-119.
  • Stanoevska-Slabeva, K., Mueller, S., Lippe, S., Seufert, S., Hagel, S., Lischeid, T., Ott, M. & Vom Brocke, J. (2017). Modeling and measuring social media literacy of digital natives in the example of the lake constance region. 38th International Conference on Information Systems (10-13 December 2017) bildirileri içinde (ss. 1-21). Seoul. Erişim adresi: http://aisel.aisnet.org/ icis2017/IS-urriculum/Presentations/9
  • Şencan, İ. (2020). Haber Okuryazarlığı Programı: İçerik Tasarımı ve Etkililiğinin Değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson Prentice Hall.
  • Teck, S. H. & Lai, Y. L. (2011). An empirical analysis of Malaysian pre-university students’ ICT competency gender differences. International Journal of Network Mobile Technology, 2, 15-29.
  • Toepfl, F. (2014). Four facets of critical news literacy in a non-democratic regime: How young Russians navigate their news. European Journal of Communication, 29(1), 68-82. doi.org/10.1177/0267323113511183
  • Tuğtekin, U. & Mercimek, B. (2022). Genç yetişkinlerin yeni medya okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 49, 519-537. doi.org/10.30794/pausbed.979804
  • Tully, M., Vraga, E. K. & Bode, L. (2020). Designing and testing news literacy messages for social media. Mass Communication & Society, 23(1), 22-46. doi.org/10.1080/15205436.2019.1604970
  • Tully, M., Vraga, E. K. & Smithson, A. B. (2020). News media literacy, perceptions of bias, and interpretation of news. Journalism, 21(2), 209-226. doi.org/10.1177/1464884918805262
  • Uğurhan, Y. Z. C. (2021). Sosyal medya okuryazarlığı becerilerinin ölçümlenmesi. G. D. Öztürk (Der.), Sosyal medya okuryazarlığı içinde (ss. 83-107). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Uğurhan, Y. Z. C., Genç-Kumtepe, E., Kumtepe, A. T. & Saykılı, A. (2020). From media literacy to new media literacy: A lens into open and distance learning context. Turkish Online Journal of Distance Education, IODL, 21 (Special Issue), 135-151. doi.org/10.17718/tojde.770953
  • Umar, I. N. & Jalil, N. A. (2012). ICT skills, practices and barriers of its use among secondary school students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 5672 – 5676. doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.06.494
  • Ünal, S. (2018). Yeni medya çağında haber okuryazarlığı. Uluslararası Dijital Çağda İletişim Sempozyumu/Mersin bildiriler e-kitabı içinde (ss. 351-362). Mersin: İletişim Araştırmaları Derneği. Erişim adresi: https://www.academia.edu/38055930/Uluslararas%C4%B1_Dijital_%C3%87a%C4 %9Fda_%C4%B0leti%C5%9Fim_Sempozyumu_18-19_Ekim_2018_Mersin.pdf
  • Vanwynsberghe, H. (2014). How users balance opportunity and risk: A conceptual exploration of social media literacy and measurement. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ghent University, Faculty of Political and Social Sciences, Ghent.
  • Vraga, E. K. & Tully, M. (2015). Media literacy messages and hostile media perceptions: Processing of nonpartisan versus partisan political information. Mass Communication and Society, 18(4), 422-448. doi.org/10.1080/15205436.2014.1001910
  • Vraga, E. K. & Tully, M. (2016). Effective messaging to communicate news media literacy concepts to diverse publics. Communication and the Public, 1 (3), 305-322. doi.org/10.1177/20570473166704
  • Vraga, E. K. & Tully, M. (2019). Engaging with the other side: using news media literacy messages to reduce selective exposure and avoidance. Journal of Information Technology & Politics, 16(1), 77-86. doi.org/10.1080/19331681.2019.1572565
  • Vraga, E. K., Tully, M., Akin, H. & Rojas, H. (2012). Modifying perceptions of hostility and credibility of news coverage of an environmental controversy through media literacy. Journalism, 13(7), 942-959. doi.org/10.1177/1464884912455906
  • Vraga, E. K., Tully, M., Maksl, A., Craft, S. & Ashley, S. (2021). Theorizing news literacy behaviors. Communication Theory, 31(1), 1-21. doi:10.1093/ct/qtaa005
  • Vraga, E., Tully, M., Kotcher, J. E., Smithson, A. B. & Broeckelman-Post, M. (2015). A Multi-Dimensional Approach to Measuring News Media Literacy. Journal of media literacy education, 7(3), 41-53.
  • Walsh, M. (2010). Multimodal literacy: What does it mean for classroom practice? Australian Journal of Language and Literacy, 33(3), 211–239. doi.org/10.1007/BF03651836
  • Yaz, H. F. (2014). Çok değişkenli istatistiksel yöntemlerden kümeleme analizi: SPSS ile bir uygulama. Erişim adresi: https://www.academia.edu/7276743/%C3%87ok_De%C4%9Fi%C5%9Fkenli_%C4%B0statistiksel_Y%C3%B6ntemlerden__K%C3%BCmeleme_Analizi_SPSS_ile_bir_uygulama
  • Yılmaz, E. & Aladağ, S. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının gazete ve dergi takip etme alışkanlıkları ile medya okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişki. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(4), 1-16.
Toplam 99 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Kenan Ateşgöz 0000-0002-2771-4965

Gönderilme Tarihi 12 Nisan 2023
Yayımlanma Tarihi 15 Eylül 2023
DOI https://doi.org/10.16953/deusosbil.1281574
IZ https://izlik.org/JA87PN56PD
Yayımlandığı Sayı Yıl 2023 Cilt: 25 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA Ateşgöz, K. (2023). HABER MEDYASI OKURYAZARLIĞI DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ: ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 1059-1095. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1281574

Cited By

NEWS LITERACY: A BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF THE LITERATURE
Eurasian Journal of Media Communication and Culture Studies
https://doi.org/10.69999/emedia.1591407
HABER OKURYAZARLIĞI VE ÇATIŞMA ALGISI: FİLİSTİN-İSRAİL ÇATIŞMASI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute
https://doi.org/10.30794/pausbed.1559264

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR

Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:

• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla