Araştırma Makalesi

KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Cilt: 26 Sayı: 1 15 Mart 2024
PDF İndir
TR EN

KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Kumar oynama davranışı, çalışmalarda madde ve alkol gibi bağımlılık yapıcı nesnelere göre daha az ele alınmakla birlikte bireyler üzerinde benzer etkiler gözlemlenebilmekte ve bu davranış patolojik bir sorun haline gelebilmektedir. Bu noktada psikolojik, biyolojik ve sosyal açıdan olumlu ya da olumsuz birçok faktör bireylerin kumar oynama davranışının bağımlılığa dönüşmesine aracı olurken bireyin kumar oynamayı sorunlarına karşı bir çözüm yolu olarak görmesine de sebep olabilmektedir. Bu araştırmada, kumar oynama davranışı üzerinde etkili olan yaşantısal kaçınma ve pozitif pekiştirme süreçlerinin anlaşılması ve betimlenmesi amaçlanmaktadır. Nitel araştırma yöntemi kullanıldığı çalışmada, en az bir kez kumar oynama davranışı sergilenmiş 13 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan elde edilen veriler betimsel analiz yönetimi ile incelenerek “Yaşantısal Kaçınmanın Bir Aracı Olarak Kumar Oynama Davranışı” ve “Kumar Oynamayı Sürdürmede Pozitif Pekiştireçler” olmak üzere iki tema altında açıklanmıştır. Araştırma sonucunda, kumarın ilk zamanlarında pozitif pekiştireçlerin bireyin davranışları üzerinde etkili olduğu, kumar oynama davranışının süreklilik kazanmasıyla birlikte pozitif pekiştireçlerin yerini negatif pekiştireçlere bıraktığı ve pekiştireçlerin bireylerin olumsuz duygu durumu içerisindeyken kaçınma davranışı sergileyerek kumar oynama davranışına yönelmesinde etkili olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Araştırma için herhangi bir destek alınmamıştır.

Kaynakça

  1. APA [American Psychiatric Association]. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5™ (5th ed.). Washington, DC: American Psychiatric Publishing, Inc.
  2. Ariyabuddhiphongs, V. (2011). Lottery gambling: A review. Journal of Gambling Studies, 27 (1), 15-33. https://doi.org/10.1007/s10899-010-9194-0.
  3. Binde, P. (2013). Why people gamble: A model with five motivational dimensions. International Gambling Studies, 13 (1), 81–97. https://doi.org/10.1080/14459795.2012.712150.
  4. Black, D. W., Moyer, T. & Schlosser, S. (2003). Quality of life and family history in pathological gambling. Journal of Nervous and Mental Disease, 191 (2), 124-126. https://psycnet.apa.org/doi/10.1097/00005053-200302000-00011.
  5. Blaszczynski, A. & Nower, L. (2002). A pathways model of problem and pathological gambling. Addiction, 97 (5), 487–499. https://doi.org/10.1046/j.1360-0443.2002.00015.x.
  6. Brand, M., Young, K. S. & Laier, C. (2014). Prefrontal control and Internet addiction: a theoretical model and review of neuropsychological and neuroimaging findings. Frontiers in Human Neuroscience, 8 (1), 1-13. https://doi.org/10.3389/fnhum.2014.00375.
  7. Bujarski, S., Jentsch, J., Roche, D., Ramchandani, V., Miotto, K. & Ray, L. (2018). Differences in the subjective and motivational properties of alcohol across alcohol use severity: Application of a novel translational human laboratory paradigm. Neuropsychopharmacol, 9 (43), 1891-1899. https://doi.org/10.1038/s41386-018-0086-9.
  8. Calado, F, Alexandre, J. & Griffiths, M. D. (2017). Prevalence of adolescents problem gampling: A systematic review of recent research. Journal of Gampling Studies, 33 (2), 397-424. https://doi.org/10.1007/s10899-016-9627-5.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer), Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

23 Ekim 2023

Kabul Tarihi

8 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aktürk, İ., Karaman, H., & Yaman, Ö. M. (2024). KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(1), 251-274. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1378685
AMA
1.Aktürk İ, Karaman H, Yaman ÖM. KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;26(1):251-274. doi:10.16953/deusosbil.1378685
Chicago
Aktürk, İlker, Hakan Karaman, ve Ömer Miraç Yaman. 2024. “KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 (1): 251-74. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1378685.
EndNote
Aktürk İ, Karaman H, Yaman ÖM (01 Mart 2024) KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 1 251–274.
IEEE
[1]İ. Aktürk, H. Karaman, ve Ö. M. Yaman, “KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 1, ss. 251–274, Mar. 2024, doi: 10.16953/deusosbil.1378685.
ISNAD
Aktürk, İlker - Karaman, Hakan - Yaman, Ömer Miraç. “KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26/1 (01 Mart 2024): 251-274. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1378685.
JAMA
1.Aktürk İ, Karaman H, Yaman ÖM. KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;26:251–274.
MLA
Aktürk, İlker, vd. “KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 1, Mart 2024, ss. 251-74, doi:10.16953/deusosbil.1378685.
Vancouver
1.İlker Aktürk, Hakan Karaman, Ömer Miraç Yaman. KUMAR OYNAMA DAVRANIŞINI SÜRDÜRMEDEKİ POZİTİF PEKİŞTİREÇLER VE YAŞANTISAL KAÇINMANIN ROLÜNE DAİR NİTEL BİR ARAŞTIRMA. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2024;26(1):251-74. doi:10.16953/deusosbil.1378685

Cited By