ENFLASYON, ÇIKTI VE DÖVİZ KURU AÇIKLARININ FAİZE ETKİSİ: GENİŞLETİLMİŞ TAYLOR KURALI ÇERÇEVESİNDE ASİMETRİK İLİŞKİLERİN ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada enflasyon, çıktı ve döviz kuru açıklarının faize etkisi, genişletilmiş Taylor kuralı çerçevesinde incelenmiştir. 2013Q1-2023Q4 dönemi verileriyle ve NARDL yöntemi kullanılarak Türkiye üzerine analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın bulguları değerlendirildiğinde ilk olarak enflasyon açığı ve döviz kuru açığı ile politika faizi arasında asimetrik ilişki tespit edilmiştir. İkinci olarak enflasyon, çıktı ve döviz kuru açığı ile faiz oranı arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Üçüncü olarak uzun dönemde enflasyondaki artışların faizde artışa neden olduğu tespit edilmiştir. Enflasyon açıkları ve çıktı açıkları faizi pozitif etkilerken döviz kuru açıkları faizi negatif etkilemektedir. Döviz kuru açıklarında pozitif ve negatif şokların faizi negatif etkilemesi Merkez Bankasının faizi belirlerken enflasyon ve çıktıyı dikkate aldığı fakat döviz kuru açıklarını dikkate almadığına işaret etmektedir. Bu husus Türkiye ekonomisinde genişletilmiş Taylor kuralının geçerliliğini sınırlamaktadır. TCMB’nin para politikalarının, döviz kuru dalgalanmalarının ve dışsal şokların etkilerine göre yeniden değerlendirilmesi, politikaların kurala dayalı gerçekleştirmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Para Politikası
• Enflasyon Açığı
• Döviz Kuru Açığı
• Çıktı Açığı
• Faiz
• Taylor Kuralı

THE EFFECTS OF INFLATION, OUTPUT AND EXCHANGE RATE GAPS ON INTEREST RATE: ANALYSIS OF ASYMMETRIC RELATIONSHIPS WITHIN THE FRAMEWORK OF THE AUGMENTED TAYLOR RULE

Öz

This study examines the impact of inflation, output and exchange rate gaps on interest rates within the framework of the augmented Taylor rule. The analysis was carried out for Türkiye using the NARDL method and data for the period 2013Q1-2023Q4. In evaluating the results of the study, firstly, an asymmetric relationship was found between the inflation gap and the exchange rate gap and the policy rate. Secondly, it was found that there is a long-run relationship between inflation, output and exchange rate gaps and the interest rate. Third, in the long run, increases in inflation lead to increases in interest rates. Inflation and output gaps have a positive effect on interest rates, while exchange rate gaps have a negative effect. The fact that positive and negative shocks to exchange rate gaps negatively affect interest rates suggests that the central bank takes inflation and output into account when setting interest rates, but not exchange rate gaps. This issue limits the validity of the augmented Taylor rule in the Turkish economy. It is recommended that the CBRT's monetary policies be re-evaluated according to the effects of exchange rate fluctuations and external shocks, and that policies be implemented based on rules.

Anahtar Kelimeler

• Taylor Rule
• Monetary Policy
• Inflation Gap
• Exchange Rate Gap
• Output Gap
• Interest Rate

Kaynakça

1. Aguiar-Conraria, L., Martins, M. M., & Soares, M. J. (2018). Estimating the Taylor rule in the time-frequency domain. Journal of Macroeconomics, 57, 122-137.
2. Aklan, N. A. A., & Nargeleçekenler, M. (2008). Taylor kuralı: Türkiye üzerine bir değerlendirme. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 63 (02), 21-41.
3. Aktemur, O., & Öztürk, S. (2019). Taylor kuralının geçerliliği üzerine bir analiz: Türkiye uygulaması. Sosyal Bilimler Metinleri, 2019 (2), 116-127.
4. Albayrak, N., & Abdioğlu, Z. (2015). Geriye ve ileriye dönük para politikası reaksiyon fonksiyonlarının tahmini: Taylor Kuralı. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20 (4), 141-163.
5. Altunöz, U. (2019). Faiz haddinin ekonominin gelir ve enflasyon seviyesine uyum sağlanabilirliği: Türkiye ekonomisi için Taylor kuralı analizi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6 (1), 49-63.
6. Bal, H., Tanrıöver, B., & Erdoğan, E. (2016). Taylor kuralı kapsamında merkez bankası politika faiz oranlarının belirlenmesi: Stokastik trend yaklaşımı. International Journal of Academic Values Studies, 2 (6), 95-106.
7. Ball, L. M. (2000). Policy rules and external shocks. NBER Working Paper no. 7910 (September).
8. Bulut, E., & Tokatlıoğlu, İ. (2022). Türkiye ekonomisi için genişletilmiş Taylor kuralı analizi: ARDL sınır testi. Fiscaoeconomia, 6 (3), 976-1002.

9. Caporale, G. M., Helmi, M. H., Çatık, A. N., Ali, F. M., & Akdeniz, C. (2018). Monetary policy rules in emerging countries: Is there an augmented nonlinear Taylor rule?. Economic Modelling, 72, 306-319.
10. Carvalho, C., Nechio, F., & Tristao, T. (2021). Taylor rule estimation by OLS. Journal of Monetary Economics, 124, 140-154.
11. Castro, V. (2011). Can central banks’ monetary policy be described by a linear (augmented) Taylor rule or by a nonlinear rule? Journal of Financial Stability, 7 (4), 228-246.
12. Clarida, R., Galı, J., & Gertler, M. (1998). Monetary policy rules in practice: Some international evidence. European Economic Review, 42 (6), 1033-1067.
13. Coşar, K., & Köse, C. (2019). Zamanla değişen parametreli genişletilmiş Taylor kuralı: Türkiye için finansal istikrarın rolü. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (1), 1-17.
14. Çağlayan, E. (2005). Türkiye'de Taylor kurali'nin geçerliliğinin ekonometrik analizi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20 (1), 379-392.
15. Daude, C., Yeyati, E. L., & Nagengast, A. J. (2016). On the effectiveness of exchange rate interventions in emerging markets. Journal of International Money and Finance, 64, 239-261.
16. Edwards, S. (2007). The relationship between exchange rates and inflation targeting revisited. Central Banking, Analysis, and Economic Policies, no. 11.
17. Emam, H. A. (2021). Interest rate setting in Egypt: a NARDL approach for estimating backward-looking monetary policy reaction function. Applied Economics, 53 (57), 6655-6669.
18. Eroğlu, İ., & Şeker, H. (2022). Kurala dayalı-ihtiyari politika tartışmaları çerçevesinde Taylor kuralı: TCMB özelinde bir uygulama. Öneri Dergisi, 17 (58), 589-612.
19. Eschenhof, S. (2009). Standard Taylor rules revisited: A cross country study for European countries (No. 196). Darmstadt Discussion Papers in Economics. No:40391.
20. Gerlach, S., & Schnabel, G. (2000). The Taylor rule and interest rates in the EMU area. Economics Letters, 67 (2), 165-171.
21. Göcen, S., & Bayhanay, A. (2016). Türkiye’de uygulanan para politikalarının Taylor kuralı çerçevesinde değerlendirilmesi. Social and Political Interactions, 25 (1), 119-127.
22. Gögül, P. K., & Songur, M. (2016). Türkiye’de enflasyon hedeflemesi stratejisinde araç kural “Taylor kuralı” mı? 2006-2015. Maliye Araştırmaları Dergisi, 2 (1), 21-41.
23. Hendrickson, J. R. (2012). An overhaul of Federal Reserve doctrine: nominal income and the Great Moderation. Journal of Macroeconomics, 34 (2), 304-317.
24. Judd, J. P., & Rudebusch, G. D. (1998). Taylor's Rule and the Fed: 1970-1997. Economic Review-Federal Reserve Bank of San Francisco, 3-16.
25. Koenig, E. (2012) All in the family: the close connection between nominal-GDP targeting and the Taylor rule. Staff Papers No. 17. Federal Reserve Bank of Dallas
26. Kozicki, S. (1999). How useful are Taylor rules for monetary policy?. Economic Review-Federal Reserve Bank of Kansas City, 84, 5-34.
27. Kuttner, K. N., & Posen, A. S. (2004). The difficulty of discerning what’s too tight: Taylor rules and Japanese monetary policy. The North American Journal of Economics and Finance, 15 (1), 53-74.
28. Malik, W. S., & Ahmed, A. M. (2010). Taylor rule and the macroeconomic performance in Pakistan. The Pakistan Development Review, 37-56.
29. Mgadmi, N., Chaouachi, S., Moussa, W., & Bejaoui, A. (2022). Does the Tunisian Central Bank follow an augmented nonlinear Taylor rule?. SN Business & Economics, 1 (1), 24.
30. Mishkin, F. S. (2007). The dangers of exchange-rate pegging in emerging market countries. Monetary Policy Strategy,
31. Naimoğlu, M. (2023). Assessing the applicability of the expanded Taylor Rule within an inflation targeting framework: Empirical evidence from Türkiye. Balikesir University Journal of Social Sciences Institute, 26 (50), 637-650.
32. Nelson, E. (2003). UK monetary policy 1972-97: a guide using Taylor rules. Central Banking, Monetary Theory and Practice: Essays in Honour of Charles Goodhart, 1, 195-216.
33. Ongan, T. H. (2004). Enflasyon hedeflemesi ve Taylor kuralı: Türkiye örneği. Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, (45), 1-12.
34. Orphanides, A. (2003). Historical monetary policy analysis and the Taylor rule. Journal of Monetary Economics, 50 (5), 983-1022.
35. Orphanides, A., & Wieland, V. (2000). Efficient monetary policy design near price stability. Journal of the Japanese and International Economies, 14 (4), 327-365.
36. Pesaran, H. H., & Shin, Y. (1998). Generalized impulse response analysis in linear multivariate models. Economics Letters, 58 (1), 17-29.
37. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16 (3), 289-326.
38. Shin, Y., Yu, B., & Greenwood-Nimmo, M. (2014). Modelling asymmetric cointegration and dynamic multipliers in a nonlinear ARDL framework. Festschrift in honor of Peter Schmidt: Econometric Methods and Applications, 281-314.
39. Svensson, L. E. (1999). Inflation targeting as a monetary policy rule. Journal of Monetary Economics, 43 (3), 607-654.
40. Svensson, L. E. (2000). Open-economy inflation targeting. Journal of International Economics, 50 (1), 155-183.
41. Taş, Ş. (2022). Genişletilmiş Taylor kuralının Türkiye ekonomisi için geçerliliğinin Fourier testler ile analizi. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6 (2), 65-70.
42. Taylor, J. B. (1993). Discretion versus policy rules in practice. In Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, 39, 195-214). North-Holland.
43. Taylor, J. B. (1999). A historical analysis of monetary policy rules. In Monetary policy rules (pp. 319-348). University of Chicago Press.
44. Taylor, J. B. (2000). Using monetary policy rules in emerging market economies. In 75th Anniversary Conference," Stabilization and Monetary Policy: The International Experience", Bank of Mexico.
45. Taylor, J. B. (2019). Inflation targeting in high inflation emerging economies: Lessons about rules and instruments. Journal of Applied Economics, 22 (1), 103-116.
46. Taylor, J. B. (2021). Simple monetary rules: Many strengths and few weaknesses. European Journal of Law and Economics, 52 (2), 267-283.
47. Yalçın, H., & Çiftçi, N. (2023). Augmented Taylor rule analysis: The case of Türkiye. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 9, 196-205.
48. Yalçınkaya, Ö., & Yazgan, Ş. (2020). Taylor Kuralı kapsamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası para politikası tepkilerinin belirlenmesi: Doğrusal ve doğrusal olmayan zaman serisi analizi (2002: Q1-2019Q: 2). Akdeniz İİBF Dergisi, 20 (1), 35-65