Bu çalışmanın amacı 20. yüzyılın başlarından itibaren ortaya konulan afet yönetim modellerinin ve yaklaşımlarının kapsamlı bir şekilde değerlendirmesini yapmaktır. Makalede, Web of Science ve Scopus'ta indekslenen ve döngüsel veya entegre afet yönetim modeli öneren bilimsel çalışmalar ele alınmıştır. Yapılan taramalarda “afet yönetim modeli” anahtar kelimesi ile 1920 yılından itibaren çeşitli modeller ve yaklaşımlar öneren çalışmalar seçilmiş ve bu çalışmalar kapsamlı olarak değerlendirilmiştir. Kamu yönetimi, sosyoloji, coğrafya, psikoloji ve sivil savunma gibi çeşitli disiplinler, afet yönetim modellerinin gelişiminde önemli rol oynamıştır. 1970'lerden önce Prince (1920), Carr (1932), Powell (1954), Chapman (1962) ve Stoddard (1968) gibi alanın öncüleri afetlerin toplum üzerindeki etkisini analiz etmiş ve afet yönetiminin gelişimine önemli katkılar sunmuşlardır. Döngüsel veya entegre afet yönetimi modelinin ilk olarak Baird ve arkadaşları tarafından 1975 yılında önerildiği görülmektedir. Sonrasında Mitroff ve arkadaşları 1987'de bu konuyu genişleterek reaktif ve proaktif yaklaşımları inceleyip kırılganlık kavramını sürece dâhil etmişlerdir. Takip eden çalışmalarda afet yönetim modelleri kalkınma, ekonomik ilerleme, risk, tehlike ve stratejik planlama gibi başlıkları içererek daha yoğun ve kapsayıcı hale gelmiştir. Ancak afet yönetim modelleri içerisinde, iklim değişikliği, sürdürülebilir kalkınma hedefleri, dirençlilik ve Sendai risk azaltma çerçevesi gibi kritik konuların daha fazla yer alması ihtiyacı her geçen gün artmaktadır. Özellikle Kamu Yönetimi öncülüğünde bu konuların ele alınması önerilmektedir.
Afet Afet Yönetimi Afet Yönetim Modelleri Afet Araştırmaları
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim.
-
-
-
This study aimed to comprehensively evaluate the research that has significantly impacted the advancement of disaster management models and approaches since the early 20th century. This review article focuses on scholarly papers indexed in Web of Science and Scopus, which present disaster management models. The selection criteria for these articles were based on their circular models or visual representations of disaster and crisis management from a diverse range of perspectives since 1920. Various disciplines, including public administration, sociology, geography, psychology, and civil defence, have shaped disaster management. Before the 1970s, pioneers in the field, including Prince (1920), Carr (1932), Powell (1954), Chapman (1962), and Stoddard (1968), analysed the impact of disasters on society, and their studies were a significant contribution to the development of disaster management. The circular disaster management model was first introduced by Baird et al. in 1975, focusing on relief-based initiatives. In 1987, Mitroff and fellow researchers delved deeper into the subject, exploring reactive and proactive approaches while integrating the notion of vulnerability. Later models incorporated entitlements such as development, economic progress, risk, hazard, and strategic planning. As time passed, these models grew more extensive and all-encompassing. Nevertheless, disaster management still requires further advancement to tackle crucial challenges like climate change, sustainable development goals, resilience, and the Sendai risk reduction framework. It is recommended that these issues be addressed under the leadership of public administration.
Disaster Disaster Management Disaster Management Models Disaster Research
-
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Politika ve Yönetim (Diğer) |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | - |
| Gönderilme Tarihi | 3 Nisan 2024 |
| Kabul Tarihi | 30 Temmuz 2024 |
| Yayımlanma Tarihi | 15 Eylül 2024 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusosbil.1464382 |
| IZ | https://izlik.org/JA83RP26ZT |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2024 Cilt: 26 Sayı: 3 |
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla