TEAPOT SELECTION IN GEOGRAPHICALLY INDICATED ‘ERZINCAN COPPER MANUFACTURING AND HANDICRAFT ART’ ENTERPRISES IN ERZINCAN: SWARA AND CODAS METHODS

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 4 , 1684 - 1700 , 29.12.2025

Hilal Saadet Aktepe , Turgut Karabulut , Adem Gömrükçü

https://doi.org/10.16953/deusosbil.1644385

https://izlik.org/JA24YY48FF

Öz

This study analyzes the copper teapot selection process based on consumer preferences in copper enterprises operating within the scope of geographically indicated “Erzincan Copper Manufacturing and Handicraft Art” in Erzincan. Gaining a competitive advantage for businesses depends on determining the right product strategies. In this context, factors affecting consumers' purchasing decisions were evaluated within the framework of multi-criteria decision-making methods. The findings were interpreted from a marketing perspective. The weights of the criteria were determined by SWARA and it was determined that the most important criterion was "product thickness". Then, the alternatives were applied to rank the alternatives with the CODAS method, revealing that the most suitable alternative was A2 (tinned outer surface, 1.2 mm thickness, walnut handle, carved workmanship, 1650₺ price). In this sector, consumers’ preferences direct the marketing strategies of enterprises before production, and these insights, which serve as a form of market research, play a role in achieving sustainable competitive advantage. In addition, Erzincan's natural beauties, various nature sports, handicrafts, and gastronomy offer significant opportunities in terms of destination marketing. The study contributes both to the product selection strategies of copper companies and to filling the gap in the academic literature at the intersection of copper industry and marketing.

Anahtar Kelimeler

Geographically Marked Product , Multi-Criteria Decision Making , Destination Marketing , SWARA , CODAS

Etik Beyan

Ethics committee approval is not required for this article.

ERZİNCAN İLİNDE COĞRAFİ İŞARETLİ ‘ERZİNCAN BAKIR İMALAT VE EL İŞLEMECİLİĞİ SANATI’ İŞLETMELERİNDE DEMLİK SEÇİMİ: SWARA VE CODAS YÖNTEMLERİ

https://izlik.org/JA24YY48FF

Öz

Bu çalışma, Erzincan ilinde coğrafi işaretli “Erzincan Bakır İmalat ve El İşlemeciliği Sanatı” kapsamında faaliyet gösteren bakır işletmelerinde, tüketici tercihlerine dayalı olarak bakır demlik seçim sürecini analiz etmektedir. İşletmelerin rekabet avantajı elde edebilmesi, doğru ürün stratejileri belirlemesine bağlıdır. Bu doğrultuda, tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen faktörler, çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular ise pazarlama perspektifinden yorumlanmıştır. Kriterleri ağırlıkları SWARA ile belirlenmiş ve en önemli kriterin “ürün kalınlığı” olduğu tespit edilmiştir. Ardından, CODAS yöntemi ile alternatifler sıralanmış ve en uygun alternatifin A2 (dış yüzeyi kalaylı, 1.2 mm kalınlık, ceviz kulp, oyma işçilik, 1650₺ fiyat) olduğu bulunmuştur. Bu sektörde tüketicilerin tercihleri, işletmelerin pazarlama stratejilerini üretim öncesinde yön vermekte ve pazar araştırması niteliği taşıyan bu bilgiler sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamada önem taşımaktadır. Ayrıca, Erzincan’ın doğal güzellikleri, çeşitli doğa sporları, el sanatları ve gastronomi gibi niş değerleri, destinasyon pazarlaması açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Çalışma, hem bakır işletmelerinin ürün seçimi stratejilerine hem de akademik literatürde bakırcılık sektörü ile pazarlamanın kesiştiği alandaki boşluğun doldurulmasına katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Coğrafi İşaretli Ürün , ÇKKV , Destinasyon Pazarlaması , SWARA , CODAS

Etik Beyan

Bu makale etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Kaynakça

• Abdulsalam, K., Babatunde, D., & Adebisi, J. (2024). A CRITIC-CODAS Approach for Ranking WirelessCommunication Technologies in Precision Agriculture: Application to Irrigation System. Journal of D`g`tal Food Energy & Water Systems, 5 (1), s. 134-145.
• Agarwal, R., Agrawal, A., Sharma, A., & Agrawal, B. (2024). Evaluation Of A Best Digital Supplier By Fuzzy SWARA-WASPAS Strategies. Internat`onal Journal of exper`mental research and rev`ew, 45, s. 203-211.
• Aytaç Adalı, E., & Tuş Işık, A. (2017). Bir Tedarikçi Seçim Problemi Için Swara Ve Waspas Yöntemlerine Dayanan Karar Verme Yaklaşimi. Internat`onal Rev`ew of Econom`cs and Management, 5 (4), s. 56-77.
• Baki, R. (2022). Bulut Hizmet Sağlayıcısı Seçimi için ROC ve CODAS Tekniklerinin Uygulanması. Gaz`antep Un`vers`ty Journal of Soc`al Sc`ences, 22 (1), s. 217-230.
• Barham, E. (2003). Translating terroir: The global challenge of French AOC labeling. Journal of Rural Stud`es, 19 (1), 127-138.
• Bayram, E. (2022). Türkiye’deki Özel Sermayeli Bankaların Finansal Performans Analizi: SWARA Ağırlıklı CODAS Yöntemi. KMÜ Sosyal ve Ekonom`k Araştırmalar Derg`s`, 24 (43), s. 992-1004.
• Belletti, G., Marescotti, A., & Touzard, J.-M. (2017). Geographical Indications, Public Goods, and Sustainable Development: The Roles of Actors’ Strategies and Public Policies. World Development, 98 (3), 45-57.
• Birinci, Y. (2008). Yöresel ürünler için yeni açılımlar: Coğrafi işaretler. İGEME’den Bakış Derg`s`(36), s. 85-86.
• Coşkun, B. (2016). Erzincan’da El Sanatları ‘‘Bakırcılık’’. Erz`ncan Ün`vers`tes` Uluslararası Erz`ncan Sempozyumu. 2. Erzincan: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi.
• Coşkun, R. (2016). B`l`msel Araştırma Yöntemler`. Bursa: Marka Yayınları.
• Çakır, E. (2017). Kriter Ağırlıklarının SWARA – Copeland Yöntemi ile Belirlenmesi: Bir Üretim İşletmesinde Uygulama. Adnan Menderes Ün`vers`tes`, Sosyal B`l`mler Enst`tüsü Derg`s`, 4 (1), s. 42-56.
• García, M., Díaz-Caro, C., & Fernández-Portillo, A. (2015). Destination Marketing Through The Promotion Of Local Products: The Case Of Olive Oil In Southern Spain. Journal of Gastronomy and Tour`sm, 1 (4), 275-289.
• Gültekin, B., & Gök, D. (2022). Coğrafi işaretli ürünlerin kırsal kalkınmaya etkisi: Erzincan ili örneği. Anadolu Ün`vers`tes` Sosyal B`l`mler Derg`s`, 22 (3), 321-340.
• Holt, D. (2004). How Brands Become Icons: The Pr`nc`ples of Cultural Brand`ng. Boston: Harvard Business Press.
• Kalkan, A., & Erciş, A. (2020). Coğrafi İşaretlerin Destinasyon Pazarlamasındaki Rolü. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Derg`s`, 13 (74), 1182-1192.
• Karabağ, S., & Yavuz, M. (2019). Coğrafi İşaretli Ürünlerin Dijital Pazarlama Uygulamaları: Türkiye Örneği. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Derg`s`, 12 (2), 35-54.
• Katrancı, A., & Kundakcı , N. (2020). Bulanık CODAS Yöntemi ile Kripto Para Yatırım Alternatiflerinin Değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Ün`vers`tes` Sosyal B`l`mler Derg`s`, 22 (4), s. 958-973.
• Keršulienė, V., Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2010). Selectıon Of Ratıonal Dıspute Resolutıon Method By Applyıng New Step-Wıse Weıght Assessment Ratıo Analysıs (Swara). Journal of Bus`ness Econom`cs and Management, 11 (2), s. 243-258.
• Keshavarz-Ghorabaee, M., Zavadskas, E., Turskis, Z., & Antucheviciene, J. (2016). A New Combinative Distance-Based Assessment (Codas) Method For Multi-Criteria Decision-Making. Econom`c Computat`on and Econom`c Cybernet`cs Stud`es and Research, 50 (3), s. 25-44.
• Kotler, P., & Keller, K. (2016). Market`ng Management (15 b.). Londra: Pearson Education.
• KUDAKA. (2002). www.kudaka.gov.tr: https://kudaka.gov.tr/ adresinden alındı
• Maghsoodi, A., Poursoltan, P., Antucheviciene, J., & Turskis, Z. (2019). Dam Construction Material Selection By İmplementing The İntegrated Swara- Codas Approach With Target-Based Attributes. Arch`ves of C`v`l and Mechan`cal Eng`neer`ng, 19 (4), s. 1194-1210.
• Mathew, M., & Sahu, S. (2018). Comparison Of New Multi-Criteria Decision Making Methods For Material Handling Equipment Selection. Management Sc`ence Letters, 8 (3), s. 139-150.
• Naldan, F. (2014). ERZİNCAN BAKIRCILIĞI. Turk`sh Stud`es - Internat`onal Per`od`cal For The Languages, L`terature and H`story of Turk`sh or Turk`c, 9 (10), s. 775-796.
• Özdağoğlu, A., Keleş, M., & Yörük Eren, F. (2020). Swara Tabanlı Wsm Ve Codas Yöntemleri Ile Biyokimya Hormon Cihazi Seçimi. Çankırı Karatek`n Ün`vers`tes` İkt`sad` ve İdar` B`l`mler Fakültes` Derg`s`, 10 (1), s. 371-396.
• Porter, M. (1985). Compet`t`ve Advantage: Creat`ng and Susta`n`ng Super`or Performance. New York: Free Press.
• Ries, A., & Trout, J. (1986). Pos`t`on`ng: The Battle for Your M`nd. New York: McGraw-Hill.
• Tregear, A., Arfini, F., Belletti, G., & Marescotti, A. (2007). Regional Foods And Rural Development: The Role Of Product Qualification. Journal of Rural Stud`es, 23 (1), 12-22.
• Tuş, A., & Aytaç Adalı, E. (2018). Personnel Assessment with CODAS and PSI Methods. The Journal of Operat`ons Research, Stat`st`cs, Econometr`cs and Management Informat`on Systems, 6 (2), s. 244-256.
• Ulutaş, A. (2020). SWARA Tabanlı CODAS Yöntemi İle Kargo Şirketi Seçimi. MANAS Sosyal Araştırmalar Derg`s`, 9 (3), s. 1640-1647.
• www.turkpatent.gov.tr. (2023, 6 12). 2025 tarihinde TÜRKPATENT: https://www.turkpatent.gov.tr/cografi-isaret adresinden alındı
• www.turkpatent.gov.tr. (2024, 06 9).2025 tarihinde TÜRKPATENT: https://www.turkpatent.gov.tr/haberler/202206 adresinden alındı
• Yalçın, B. (2013). Yöresel Ürünlerin Pazarlanmasi Üzerine Değerlendirmeler. Akden`z Sanat Derg`s`, 6 (11), s. 205-213.
• Yıldırım, E., & Yılmaz, R. (2021). Erzincan İline Ait Coğrafi İşaretli Ürünlerin Tanıtımı Ve Pazarlanması Üzerine Bir Araştırma. Erz`ncan B`nal` Yıldırım Ün`vers`tes` Sosyal B`l`mler Derg`s`, 14 (2), 150-170.
• Yurdoğlu, H., & Kundakcı, N. (2017). Swara Ve Waspas Yöntemleri Ile Sunucu Seçimi. Balıkes`r Ün`vers`tes` Sosyal B`l`mler Enst`tüsü Derg`s`, 38 (20), s. 253-269.
• Zavadskas, E., & Turskis, Z. (2016). A New Additive Ratio Assessment (Aras) Method For Multicriteria Decision‐Making. Technolog`cal and Econom`c Development of Economy, 16 (2), 159-172.
• Zeithaml, V. (1988). Consumer Perceptions Of Price, Quality, And Value: A Means- End Model And Synthesis Of Evidence. Journal of Market`ng, 52 (3), 2-22.