Araştırma Makalesi

HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

Cilt: 27 Sayı: 3 15 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

Öz

Tüketim, bireylerin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla mal ve hizmetleri edinme sürecidir. Günümüzde ise tüketim, bireylerin temel ihtiyaçlarından ziyade statü kazama, kimliklerini ifade etme, haz ve duygusal tatmin arayışına yönelmesiyle hedonik bir boyut kazanmıştır. Görselliğin ön planda olduğu Instagram gibi sosyal medya platformları, bu hedonik tüketim eğilimlerini besleyen bir ortam haline gelmiştir. Instagram, geniş etki alanına sahip influencerları, kullanıcıları hedonik tüketime yönlendiren ve tüketim alışkanlıklarını etkileyen önemli ağ aktörleri konumuna getirmiştir. Bu bağlamda influencer’ların, Instagram yoluyla markalarla gerçekleştirdikleri iş birlikleri kullanıcıların hedonik tüketim pratiklerini yeniden şekillendirmekte ve daha da güçlendirebilmektedir. Dolayısıyla hedonik tüketim olgusu, influencerlar, markalarla gerçekleştirdikleri iş birlikleri ve kullanıcılar arasındaki etkileşim çerçevesinde bir araştırma konusu haline gelmesi önem teşkil etmektedir. Araştırmanın amacı, sosyal medya ortamlarından biri olan Instagram’da influencer’ların, hedonik (hazcı) tüketime yönelik iş birliklerinde takipçilerini etkilemek için kullandıkları yöntemleri incelemektedir. Bu bağlamda araştırmada, influencer’ların iş birliği yaptığı markaların gönderilerinin kullanıcıların hedonik tüketim motivasyonlarını nasıl şekillendirebileceği ve içeriklerde kullanılan yazı, dil ve görsel unsurların kullanıcılar üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Araştırmada, amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen 4 influencerın 16 gönderisi üzerine göstergebilimsel ve içerik analizi gerçekleştirilerek nitel bir yaklaşım benimsenmiştir. Araştırma sonucunda, influencer’ların markalarla gerçekleştirdikleri iş birliklerine ait gönderilerde yer alan metinsel ve görsel unsurlar kullanıcıların hedonik tüketim motivasyonlarını pekiştiren önemli bir etkileşim alanı oluşturmuştur. Gönderi metinlerinde statü, prestij, lüks, mutluluk, ayrıcalık, özel ve haz odaklı estetik algıların ön plana çıkarıldığı, görsellerde ise marka, insan, nesne, mekan, şekil, renk gibi unsurların vurgulanarak arzu ve haz duygularının harekete geçirildiği ve hedonik tüketime teşvik edildiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbasi, A. Z., Ayaz, N., Kanwal, S., Albashrawi, M., & Khair, N. (2023). TikTok app usage behavior: the role of hedonic consumption experiences. Data Technologies and Applications. Veri Teknolojileri ve Uygulamaları, 57 (3), 344-365. https://doi.org/10.1108/DTA-03-2022-0107
  2. Akan, D. (2024). Hedonik tüketim davranışında sosyal medyanın rolü [Yüksek lisans tezi]. Sivas.
  3. Akbayır, M., & Akbayır, A. (2024). Bir post-truth (hakikat ötesi) açmazı örneği: ‘The Hater’ filminin göstergebilimsel analizi. Etkileşim, (14), 262-288. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2024.7.14.268
  4. Alba, J. W., & Williams, E. F. (2013). Pleasure principles: A review of research on hedonic consumption. Journal of Consumer Psychology, 23 (1), 2-18. https://doi.org/10.1016/j.jcps.2012.07.003
  5. Andriani, A. (2015). The role of social studies education at school to guard against hedonistic lifestyle in the global era. In M. Sapriya, E. Kurniawan, & S. Nurbayani (Eds.), The proceeding of the commemorative academic conference for the 60th anniversary of the 1955 Asian–African conference in Bandung, Indonesia (pp. 37–43). United Kingdom.
  6. Appel, G., Grewal, L., Hadi, R., ve Stephen, A. T. (2020). The future of social media in marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 48, 79–95. https://doi.org/10.1007/s11747-019-00695-1
  7. Arnold, M. J., & Reynolds, K. E. (2003). Hedonic shopping motivations. Journal of Retailing, 79, 77–95. https://doi.org/10.1016/S0022-4359(03)00007-1
  8. Atrek, B., & İlter, B. (2017). Social innovation practices in services for sustainable consumption: The case of Turkey. In V. Nadda, S. Dadwal, & R. Rahimi (Eds.), Promotional strategies and new service opportunities in emerging economies (pp. 32–65). IGI Global.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

23 Şubat 2025

Kabul Tarihi

15 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yaşa, H. (2025). HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(3), 1076-1113. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1645447
AMA
1.Yaşa H. HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;27(3):1076-1113. doi:10.16953/deusosbil.1645447
Chicago
Yaşa, Hüseyin. 2025. “HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 (3): 1076-1113. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1645447.
EndNote
Yaşa H (01 Eylül 2025) HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 3 1076–1113.
IEEE
[1]H. Yaşa, “HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 3, ss. 1076–1113, Eyl. 2025, doi: 10.16953/deusosbil.1645447.
ISNAD
Yaşa, Hüseyin. “HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27/3 (01 Eylül 2025): 1076-1113. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1645447.
JAMA
1.Yaşa H. HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;27:1076–1113.
MLA
Yaşa, Hüseyin. “HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 3, Eylül 2025, ss. 1076-13, doi:10.16953/deusosbil.1645447.
Vancouver
1.Hüseyin Yaşa. HEDONİK TÜKETİM PERSPEKTİFİNDEN INSTAGRAM’DA INFLUENCER’LARIN MARKA İŞ BİRLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Eylül 2025;27(3):1076-113. doi:10.16953/deusosbil.1645447