KARİYER YÖNETİMİ İLE ÖRGÜTSEL ADALET İLİŞKİSİNİN BELİRLENMESİ: UYGULAMALI BİR ARAŞTIRMA

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 4, 1789 - 1820, 29.12.2025

Ali Tosun

https://doi.org/10.16953/deusosbil.1675163

Öz

Bu araştırmanın amacı, bir kamu kurumunda çalışan bireylerin kariyer yönetimi ile örgütsel adalete ilişkin tutum ve algılarını ölçmeye yöneliktir. Bu kapsamda araştırma bir devlet üniversitesinde çalışan akademik ve idari personelin çeşitli değişkenler aracılığıyla kariyer yönetimi ve örgütsel adalet algılarının saptanmasını içermektedir. Kamu yönetiminde kariyer yönetimi ve örgütsel adalet çalışan motivasyonu ile adil bir örgüt iklimi için zorunluluk olarak görülmektedir. Nicel araştırma yöntemine uygun şekilde anket tekniği kullanılmış ve 505 kişiden veriler elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket formunda kariyer yönetimi ve örgütsel adalet ölçeği ile genel bilgiler yer almıştır. Araştırmada çalışanların bu iki kavram çerçevesindeki düşünceleri analiz edilmiştir. Araştırmada eğitim durumuna göre bireylerin örgütsel adalet algılarının anlamlı bir istatistiksel farka sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Örgütsel adalet ile kariyer yönetimi çerçevesinde de idari görev alma durumu, gelir düzeyi ve çalışma süresinin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda çalışanların örgütsel adalet ve kariyer yönetimi çerçevesinde orta düzeyde tutumlara sahip oldukları görülmektedir. Bu kapsamda örgütsel alanda çalışma motivasyonunu sağlayıcı bir ortamın olmadığı ve çeşitli eksikliklerin olduğu değerlendirilmektedir. Çalışanların kariyer yönetimi ile buna yönelik örgütsel adalet algılarının kurumda yapılacak bazı düzenlemeler ve politikalarla yüksek bir düzeye ulaşabileceği öngörülmektedir. Bu bağlamda araştırmada birtakım önerilerde bulunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kamu Yönetimi , İnsan Kaynakları Yönetimi , Kariyer Yönetimi , Örgütsel Adalet

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul onayı alınmıştır.

DETERMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN CAREER MANAGEMENT AND ORGANIZATIONAL JUSTICE: AN APPLIED RESEARCH

Öz

The purpose of this research is to measure the attitudes and perceptions of individuals working in a public institution regarding career management and organizational justice. This research involves determining the perceptions of career management and organizational justice among academic and administrative staff working at a public university through various variables. Career management and organisational justice in public administration are seen as a necessity for employee motivation and a fair organisational climate. In accordance with the quantitative research method, the survey technique was used and data were obtained from 505 people. The questionnaire form used as a data collection tool included career management, organisational justice scale and general information. In the research, the thoughts of the employees within the framework of these two concepts were analysed. In the study, it was revealed that there was a significant statistical difference in the perceptions of organisational justice according to educational status. Within the framework of organisational justice and career management, it was revealed that the status of taking administrative duty, income level and working time had a statistically significant difference. As a result of the research, it is seen that employees have moderate attitudes within the framework of organisational justice and career management. In this context, it is considered that there is not an environment that provides motivation to work in the organisational field and there are various deficiencies. It is predicted that career management and organisational justice perceptions of employees can reach a high level with some regulations and policies to be made in the institution. In this context, some suggestions are made in the research.

Anahtar Kelimeler

Public Administration , Human Resources Management , Career Management , Organizational Justice

Etik Beyan

Ethics committee approval has been obtained for this study.

Kaynakça

• Ak, S., & Soybalı, H. H. (2019). Kariyer platosunun iş tatmini ve işten ayrılma niyetine etkisi üzerine bir araştırma: Otel işletmeleri örneği. Turizm Akademik Dergisi, 6(2), 169-183.
• Akın, Ö., & Zan, G. (2024). Kontrol odağı, örgütsel adalet ve örgütsel yabancılaşma ilişkisine yönelik Hatay’daki hastane çalışanları üzerine bir araştırma. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 1-34.
• Aktaş, K. (2015). Genel anlamda kariyer ve kariyer sorunları. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 1, 26-36.
• Alanoğlu, M., & Demirtaş, Z. (2019). Öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 49(49), 1-16.
• Alhas, F. (2024). Örgütsel adalet ve örgütsel sessizlik arasındaki ilişkinin incelenmesi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(46), 187-209.
• Atalay, E. (2021). Kariyer yönetimi ve güncel kariyer sorunları. Ş. Karabulut (Ed.), Yönetim, strateji ve organizasyon: Teoride ve uygulamada. Ankara: Gazi Kitabevi.
• Aydoğan, M., Leflef, S., & Özcan, D. (2024). Yeni öğretmenlik kariyer basamakları: Bir karma desen çalışması. IZU Journal of Education, 6(1), 53-73.
• Aykan, E. (2020). Çalışma yaşamında örgütsel adaletsizlik algısının yöneticilerin işten ayrılma niyeti, yaşam tatmini, geri çekilme ve nezaketsizlik davranışları üzerindeki etkisinin tespitine yönelik bir araştırma. Journal of Life Economics, 7(2), 201-216.
• Bal, V. (2014). Örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık ilişkisi: Manisa’daki eğitim kurumlarında bir araştırma. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 1-9.
• Balcı, İ. (2024). Mesleki eğitim kurumlarında görevli öğretmenlerin örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık seviyelerinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(13), 1-15.
• Benk, O. & Kenek, G. (2024). The effect of organizational justice on emotional exhaustion: The case of health employees. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22(53), 992-1016.
• Bidarian, S. İ., & Jafari, P. (2012). The relationship between organizational justice and organizational trust. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 47, 1622-1626.
• Büyükyılmaz, O., Karakulle, İ., & Karataş, İ. (2018). Örgütsel kariyer yönetiminin duygusal bağlılık üzerinde etkisinde iş tatmininin aracılık rolü. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-29.
• Canbaz, S., & Çoruk, A. (2024). İlkokul ve Ortaokullarda çalışan öğretmenlerin örgütsel adalet ve örgütsel sessizlik algıları arasındaki ilişki. Manisa Celal Bayar University Journal of the Faculty of Education, 12(1), 1-24.
• Candan, H. (2014). Çalışanların örgütsel adalet ve örgütsel güven algılamalarının örgütsel bağlılığa etkisi: Bir kamu kurumu üzerinde araştırma. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 13(4), 889-917.
• Candan, H., Oktay, E., & Kaya, T. P. (2017). Cam tavan sendromunun örgütsel güven üzerine etkisi: Karaman ili kamu çalışanlarına yönelik bir araştırma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 49, 67-87.
• Chi, N.-W., & Han, T.-S. (2008). Exploring the linkages between formal ownership and psychological ownership for the organization: The mediating role of organizational justice. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 81(4), 691-711. https://doi.org/10.1348/096317907X262314.
• Cigara, İ. (2019). Örgütlerde kariyer yönetiminin gelişimine etki eden faktörler. International Social Sciences Studies Journal, 5(42), 4573-4580.
• Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques. New York: Wiley.
• Colquitt, J. A., Conlon, D. E., Wesson, J. M., Porter, C. O., & Ng, K. Y. (2001). Justice at the Millennium: A meta-analytic review of 25 years of organizational justice research. Journal of Applied Psychology, 86(3), 425-445.
• Cropanzano, R., Bowen, D. E., & Gilliland, S. W. (2007). The management of Organizational justice. Academy of Management Perspectives, 21(4), 34-48.
• Dabanlı, F., Arslan, C., & Yalçın, S. B. (2024). Üniversite öğrencilerinde kariyer kararsızlığı, benliğin farklılaşması ve uyumsuz düşünce stilleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 7(1), 1-22.
• Dağyar, M., Kasalak, G., & Uğurlu, N. (2021). Yükseköğretimde akademik kariyer farkındalığı: Bir ölçek geliştirme çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 50(230), 557-580.
• Demircan Çakar, N. (2015). Toplumsal cinsiyet temelinde örgütsel adalet algısı: etik iklimin rolü. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 1(2), 79-93.
• Doğan, H. (2018). Örgütsel adalet algısı ile iş performansı arasındaki ilişki. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 26-46.
• Doruköz, K. D., Durmaz, Ş., & Çivilidağ, A. (2024). Farklılıkların yönetimi, örgütsel adalet algısı, yaşam doyumu ve işten ayrılma niyeti ilişkilerinin bir model içerisinde incelenmesi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(1), 328-354.
• Dönbak, E. R., & Kırpık, G. (2020). Örgütsel adalet algısı ile iş memnuniyeti arasındaki ilişkinin incelenmesi: Adıyaman ili konaklama işletmeleri örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(4), 3676-3688.
• Dönmezoğulları, C. (2024). Yaşlılık döneminin kariyer gelişimi açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 656-680.
• Durmuş, Ş., & Erbaşı, A. (2024). Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki en büyük 500 şirket üzerinde bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 595-617.
• Efeoğlu, M. S., & Karaman, A. (2023). Çalışma yaşamında mobbing: Kavramsal bir bakış. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(1-Prof. Dr. Feyzullah EROĞLU Armağan Sayısı), 365-380.
• Erkutlu, A. (2011). The moderating role of organizational culture in the relationship between organizational justice and organizational citizenship behaviors. Leadership & Organization Development Journal, 32(6), 532-554.
• Greenberg, J. (1990). Organizational justice: Yesterday, today, and tomorrow. Journal of Management, 16, 399-432.
• Greenhaus, J. H., Callanan, G. A., & Gaodshalk, V. M. (2009). Career management. Beverly Hills, California: SAGE Publications.
• Gül, H., & Avcı, M. (2018). Kurumsal itibarın kariyer yönetimi üzerindeki etkileri: KTMÜ örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 20(34), 53-69.
• Gürbüz, S. (2017). İnsan kaynakları yönetimi. Seçkin Yayıncılık: Ankara.
• Hoy, W. K. & Tarter, C. J. (2004). Organizational justice in schools: No justice without trust. International Journal of Educational Management, 18(4), 250-259.
• İraz, R., Kalfaoğlu, S., & Kurnaz, G. (2018). Kurumsal sosyal sorumluluk ve inovasyon performansının örgütsel bağlılığa etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 21(2), 393-406.
• İrmiş, A., & Bayrak, S. (2001). İnsan kaynakları yönetimi açısından kariyer yönetimi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 1(1-2), 177-186.
• Jang, J., Woong, D. L., & Kwon, G. (2021). An analysis of the ınfluence of organizational justice on organizational commitment. International Journal of Public Administration, 44(2), 146-154.
• Karcıoğlu, F., & Bakan Atasever, S. (2024). Üniversitelerde stratejik insan kaynakları yönetiminde yetenek yönetimi uygulama düzeyi ile bireysel kariyer yönetimi ilişkisi: Atatürk Üniversitesinde bir uygulama. Academic Knowledge, 7(1), 1-18.
• Kaya, A. (2024). Örgütsel adalet ile işyeri maneviyatı arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracı rolü. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 159-177. https://doi.org/10.33416/baybem.1514084.
• Kılıç, G. (2008). Kariyer yönetimi ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: Beş yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Kılıç, G., & Öztürk, Y. (2010). Kariyer yönetim sistemi ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: Beş yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma. Ege Akademik Bakış, 10(3), 981-1011.
• Kılınç, S., & Yüceler, A. (2021). Sağlık çalışanlarında örgütsel adalet algısının duygusal emek üzerine etkisi: Konya ilinde bir uygulama. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 24(1), 260-273.
• Kır, A., & Salkım Er, A. (2017). Organizasyonlarda kariyer planlaması ve kariyer engelleri. EJOVOC (Electronic Journal of Vocational Colleges), 7(2), 14-23.
• Kırmızıgül, B. (2020). Ayışığı sorunu. B. Akdemir (Ed.), İnsan kaynakları yönetiminde güncel yaklaşımlar içinde. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
• Kurnaz, G. (2018). A research on the relationship between servant leadership and organizational trust. Journal of Institute of Economic Development and Social Researches, 4(11), 505-521.
• Kurnaz, G., Eroğlu, O., Altun, İ., & Emen, E. (2024). Psikolojik sermayenin örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisinin analizi. Artuklu Kaime, 7(2), 156-170.
• Moges, A., & Amentie, C. (2022). Effect of organizational justice on organizational performance with mediating variables of job satisfaction and organizational commitment-systematic article review study. Applied Journal of Economics, Management and Social Sciences, 3(3), 1-9.
• Noe, R. A. (2009). İnsan kaynaklarının eğitimi ve geliştirilmesi. (Çev.: Canan Çetin). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
• Okakın, N. (2008). Kariyer yönetiminin bazı insan kaynakları fonksiyonları ile ilişkisi üzerine bir çalışma. Öneri Dergisi, 8(30), 1-8.
• Özdemir, Y., & Aras, M. (2015). Sosyal hizmetlerde kariyer yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, (Sosyal Hizmet Özel Sayısı), 107-121.
• Pehlivan Kurnaz, İ., & Oruç, İ. (2019). Örgütsel adalet ve iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine uygulamalı bir araştırma. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(3), 375-390.
• Polat, F., Ardıç, K., & Özdemir, Y. (2016). Bireysel kariyer planlamada etkili olan faktörlerin belirlenmesine yönelik bir araştırma Sakarya devlet okulları örneği. İşletme Bilimi Dergisi, 4(1), 29-65.
• Rahman, A., Shahzad, N., Mustafa, K., Fayaz Khan, M., & Qurashi, F. (2016). Effects of organizational justice on organizational commitment. International Journal of Economics and Financial Issues, 6(3), 188-196.
• Saunders, M. N. & Thornhill, A. (2003). Organizational justice, trust and the management of change: An exploration. Personnel Review, 32(3), 360-375.
• Serinkan, C., & Yurtseven, S. (2021). Örgütsel kariyer yönetimi ve örgütsel bağlılık. Çanakkale: Paradigma Akademi Basın Yayın Dağıtım.
• Sevinç E,, & Sabuncu, N. (2018). Kariyer planlama ve geliştirme uygulamalarına ilişkin bir özel hastanede çalışan hemşirelerin görüşleri. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6, 585-606.
• Şahin, R., & Kavas, E. (2016). Örgütsel adalet ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin belirlenmesinde öğretmenlere yönelik bir araştırma: bayat örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7(14), 119-140.
• Şen, E., & Candan, H. (2021). Kamu çalışanlarındaki cam tavan sendromunun örgütsel adalet algıları üzerindeki etkisi: Beyşehir ilçesi örneği. International Journal of Disciplines Economics & Administrative Sciences Studies, 7(35), 896-911.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston, MA: Pearson.
• Tağraf, H., Özkan, A. M., & Şahin, İ. (2016). Çalışanların örgütsel adalet algıları ve performans arasındaki ilişki: Bir sağlık kuruluşunda araştırma. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 17(2), 67-83.
• Taksi Deveciyan, M. (2024). Sanal kaytarma ve örgütsel adalet kavramlarını ele alan akademik çalışmaların tematik analizi. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 36, 27-44.
• Tapşın, F. O., Ağarlı-Ermiş, S., & Kıvanç, Y. (2024). Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde çalışanların iş tatmin düzeyleri ve örgütsel adalet algılarının değerlendirilmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 55-69.
• Tarsuslu, S., & Coşkun, G. (2024). Çalışanların paternalist liderlik davranışları ile iş performansları arasındaki ilişkide örgütsel adalet algısının aracılık rolü: Bir kamu hastanesi örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 49, 174-205.
• Taşlıbeyaz, E. (2020). Bilimsel araştırmalarda örnekleme ve örneklem seçim yöntemleri. S. Karaman (Ed.), Araştırma yöntem ve teknikleri I. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.
• Taşlıyan, M., Arı, N. Ü., & Duzman, B. (2011). İnsan kaynakları yönetiminde kariyer planlama ve kariyer yönetimi: İİBF öğrencileri üzerinde bir alan araştırması. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 231-241.
• Teyin, G. (2024). Mutfak çalışanlarının örgütsel adalet konusuna yönelik görüşleri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(2), 23-44.
• Tunçer, P. (2012). Değişen insan kaynakları yönetimi anlayışında kariyer yönetimi. Ondokuz Mayıs University Journal of Education Faculty, 31(1), 203-233.
• Yalçın, S. (2021). Öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının örgütsel sinizm açısından incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 10(4), 1581-1604.
• Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
• Yıldırım, F. (2007). İş doyumu ile örgütsel adalet ilişkisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 62(01), 253-278.
• Yılmaz, A. (2024). Örgütsel adalet algısının çalışanların prososyal hizmet davranışları üzerindeki etkisi: Banka çalışanları üzerine bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 67, 69-78.
• Yılmaz, K., & Taşdan, M. (2009). Organizational citizenship and organizational justice in Turkish primary schools. Journal of Educational Administration, 47(1), 108-126.