Öz
Bu çalışma, İran rejiminin son yıllarda Orta Doğu'yu sarsan isyanlar ve istikrarsızlıklara-Batı'daki beklentilerin aksine- geçmişten, özellikle 1979'daki devrimden miras kalan sosyal yapı ve politikaların etkisiyle direnebildiğini iddia ediyor. Tunus ve Mısır'daki halk isyanları, temel aktör olan alt sınıflar ve onların neo-liberal ekonomik politikalara muhalefetiyle yayılırken, İran’da devrim sonrası gelişen sosyal devlet mekanizması hala halk ile rejimin tamamen birbirine yabancılaşmasını önlemekte. Ancak son yıllarda ortaya çıkan yeni gerilimler ve İran'ın uyguladığı ekonomi politikaları rejimin krizini derinleştirebilir. Bu nedenledir ki Orta Doğu'yu ve özelde İran'ı anlamak için hegemonik blokların tarihsel değişimini inceleyen ucu açık bir analiz elzemdir.
Anahtar Kelimeler: İran, Arap Baharı, Hegemonya, Ekonomi Politik, İslam.
Kaynakça
- Abrahamian, E. (1982). Iran between two revolutions. Princeton: Princeton University Press.
- Abrahamian, E. (1980). Structural causes of the Iranian revolution. Middle East Report, 87 (5): 21-26.
- Alfoneh, A. (2011). Iran's revolutionary guards strike oil. Middle East Quarterly, 19 (1): 75-78.
- Amuzegar, J. (1997). Iran's economy under the Islamic Republic. London: IB Tauris.
- Anderson, P. (2007). Gramsci, Doğu-Batı hegemonya sorunu ve strateji. İstanbul: Salyangoz Yayınları.
- Ansari, A. (2008). Iran under Ahmadinejad: Populism and its malcontents. International Affairs, 84 (4): 683-700.
- Arjomand, S. A. (2009). After Khomeini: Iran under his successors. New York: Oxford University Press.
- Arjomand, S. A. (2000). Civil society and the rule of law in the constitutional politics of Iran under Khatami. Social Research, 3 (1): 283-301.
- Behdad, S.ve Noumani,F.(2002). Workers, peasants and peddlers: A Study of labor stratification in post-revolutionary Iran. International Journal of Middle East Studies, 34 (4): 667-690.
- Bruno, G. ve Bajoria, J. (2011). Iran's revolutionary guards (12 Ekim 2011). http://www.cfr.org/iran/irans-revolutionary-guards/p14324, (15.05.2013).
- Cox, R. W.(1993). Gramsci,hegemony and International relations: An essay in method. S. Gill (Ed.) Gramsci, historical materialism and international relations: İçinde 49-67. Cambridge: Cambridge University Press.
- Clawson, P., Eisenstadt, M., Kanovsky, E., Menashri, D. (1998).” Iran under Khatami: A political, economic, and military assessment” (A Washington Institute Monograph). Washington: Washington Institute for Near East Policy.
- The Economist.(2009). Iran's revolutionary guards: Showing who's boss (27 Ağustos 2009). http://www.economist.com/node/14327633?story_id =14327633, (15.05.2013).
- Ehsani, K. (2006). Iran: The populist threat to democracy. Middle East Report, 241 (4): 4-9.
- Esfahani, H. S. ve Taheripour, F. (2002). Hidden public expenditures and economy in Iran. International Journal of Middle East Studies, 34 (4): 691-718.
- Ehteshami, A. (2002). Failure of Khatami reformers, not the reform movement (20 Kasım 2002), http://www.cira-jira.com/Vol% 20%2018.2.6%20Ehteshami%20November%202002.pdf, (15.05.2013).
- Gibreel, G. (2001). The ulema: Middle Eastern power brokers. Middle East Quarterly, 8 (4): 15-23.
- Hoogland, E. (2009). Thirty years of İslamic revolution in rural Iran. Middle East Report, 250 (3): 34-39.
- Keddie, N. R. (2003). Modern Iran: Roots and results of revolution. London: Yale University Press.
- Marx, K. (1994). The 18th brumaire of Louise Bonaparte. New York: International Publishers.
- Nasr, V. (2007). The Shia revival: how conflicts within Islam will shape the future. NewYork: WW Norton & Company.
- Pew Research Center (2009). Iran and the “Twitter revolution”. PEJ new media index June 15-19 2009. http://www.journalism.org/2009/06/25/iran-and-twitter-revolution/, (15.11.2014).
- Roger, H. (1980). Origins of the Iranian revolution. International Affairs, 56 (4): 673-677.
- Tafesh, A. Q. (2012). Iran's green movement: Reality and its aspirations. http://studies.aljazeera.net/en/reports/2012/11/20121159103533337.htm, (15.05.2013).
- Taheri, A. (2010). The Persian night: Iran under the Khomeinist revolution. London: Encounter books.
- Wells, M. C. (1999). Thermidor in the İslamic republic of Iran: The rise of Muhammad Khatami. British Journal of Middle Eastern Studies, 26 (1): 27-39.
- Zubaida, S. (1993). Islam the people&the state. London: I.B Tauris.
- Zonis, M. (1985). The rule of the clerics in the Islamic republic of Iran. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 482 (3): 85-108.
Öz
This article argues that contrary to the expectations of the Western World, Iranian regime successfully resisted the revolutionary tides of the Arab Spring. Most important determinant of this process for Iran was the legacy of the 1979 revolution and it's associated structures that relatively protects the most vulnerable parts of the population against the wide spread neo-liberal economic policies in the Middle East. So with that feature Iran differs from the Tunisian and the Egyptian examples. In order to understand these features further this essay adapts a historical analysis of changes in hegemonic blocs in Iran since 1979.
Keywords: Iran, Arab Spring, Hegemony, Political Economy, Islam.
Kaynakça
- Abrahamian, E. (1982). Iran between two revolutions. Princeton: Princeton University Press.
- Abrahamian, E. (1980). Structural causes of the Iranian revolution. Middle East Report, 87 (5): 21-26.
- Alfoneh, A. (2011). Iran's revolutionary guards strike oil. Middle East Quarterly, 19 (1): 75-78.
- Amuzegar, J. (1997). Iran's economy under the Islamic Republic. London: IB Tauris.
- Anderson, P. (2007). Gramsci, Doğu-Batı hegemonya sorunu ve strateji. İstanbul: Salyangoz Yayınları.
- Ansari, A. (2008). Iran under Ahmadinejad: Populism and its malcontents. International Affairs, 84 (4): 683-700.
- Arjomand, S. A. (2009). After Khomeini: Iran under his successors. New York: Oxford University Press.
- Arjomand, S. A. (2000). Civil society and the rule of law in the constitutional politics of Iran under Khatami. Social Research, 3 (1): 283-301.
- Behdad, S.ve Noumani,F.(2002). Workers, peasants and peddlers: A Study of labor stratification in post-revolutionary Iran. International Journal of Middle East Studies, 34 (4): 667-690.
- Bruno, G. ve Bajoria, J. (2011). Iran's revolutionary guards (12 Ekim 2011). http://www.cfr.org/iran/irans-revolutionary-guards/p14324, (15.05.2013).
- Cox, R. W.(1993). Gramsci,hegemony and International relations: An essay in method. S. Gill (Ed.) Gramsci, historical materialism and international relations: İçinde 49-67. Cambridge: Cambridge University Press.
- Clawson, P., Eisenstadt, M., Kanovsky, E., Menashri, D. (1998).” Iran under Khatami: A political, economic, and military assessment” (A Washington Institute Monograph). Washington: Washington Institute for Near East Policy.
- The Economist.(2009). Iran's revolutionary guards: Showing who's boss (27 Ağustos 2009). http://www.economist.com/node/14327633?story_id =14327633, (15.05.2013).
- Ehsani, K. (2006). Iran: The populist threat to democracy. Middle East Report, 241 (4): 4-9.
- Esfahani, H. S. ve Taheripour, F. (2002). Hidden public expenditures and economy in Iran. International Journal of Middle East Studies, 34 (4): 691-718.
- Ehteshami, A. (2002). Failure of Khatami reformers, not the reform movement (20 Kasım 2002), http://www.cira-jira.com/Vol% 20%2018.2.6%20Ehteshami%20November%202002.pdf, (15.05.2013).
- Gibreel, G. (2001). The ulema: Middle Eastern power brokers. Middle East Quarterly, 8 (4): 15-23.
- Hoogland, E. (2009). Thirty years of İslamic revolution in rural Iran. Middle East Report, 250 (3): 34-39.
- Keddie, N. R. (2003). Modern Iran: Roots and results of revolution. London: Yale University Press.
- Marx, K. (1994). The 18th brumaire of Louise Bonaparte. New York: International Publishers.
- Nasr, V. (2007). The Shia revival: how conflicts within Islam will shape the future. NewYork: WW Norton & Company.
- Pew Research Center (2009). Iran and the “Twitter revolution”. PEJ new media index June 15-19 2009. http://www.journalism.org/2009/06/25/iran-and-twitter-revolution/, (15.11.2014).
- Roger, H. (1980). Origins of the Iranian revolution. International Affairs, 56 (4): 673-677.
- Tafesh, A. Q. (2012). Iran's green movement: Reality and its aspirations. http://studies.aljazeera.net/en/reports/2012/11/20121159103533337.htm, (15.05.2013).
- Taheri, A. (2010). The Persian night: Iran under the Khomeinist revolution. London: Encounter books.
- Wells, M. C. (1999). Thermidor in the İslamic republic of Iran: The rise of Muhammad Khatami. British Journal of Middle Eastern Studies, 26 (1): 27-39.
- Zubaida, S. (1993). Islam the people&the state. London: I.B Tauris.
- Zonis, M. (1985). The rule of the clerics in the Islamic republic of Iran. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 482 (3): 85-108.
Ayrıntılar
| Yazarlar | |
|---|---|
| Gönderilme Tarihi | 13 Ocak 2015 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Şubat 2016 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusbed.90907 |
| IZ | https://izlik.org/JA58BT88AZ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2015 Cilt: 17 Sayı: 3 |
Cited By
İRAN DEVRİM MUHAFIZLARI: İran’ın siyasi düalizminde yeri ve etkisi nedir?
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.16953/deusosbil.770507
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla