BİREYLERİN YÜKSEK LİSANS YAPMA NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Türkiye’de yüksek lisans eğitimine olan ilgi son 20 yıldır büyük bir ivme kazanmıştır. Öte yandan bireylerin gösterdiği bu yoğun ilgiye rağmen, yüksek lisans programlarından yılda verilen mezun sayısının kayıtlı olan öğrenci sayısına oranı ise 1/5 düzeyinde gerçekleşmiştir. Programların genel durumunu temsil eden bu oran, yüksek lisans eğitiminde bazı sorunların olduğunu da göstermektedir. Bu sorunların en önemlilerinden biri, yüksek lisans programlarının amaçları ile bireylerlerin yüksek lisans yapma nedenlerinin uyuşmamasıdır.  Bu problem doğrultusunda bireylerin neden yüksek lisans yapmak istedikleri, geliştirilen ölçek kullanılarak sorgulanmıştır. Elde edilen verilerin analiziyle bireylerin yüksek lisans yapma nedenlerine ait sekiz boyut tanımlanmıştır. Ayrıca tanımlanan boyutlar ile bireylerin profil verileri arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Sonuç olarak, bireylerin yüksek lisans yapma nedenlerinin profil verilerine göre değiştiği ortaya konmuştur. Bu sonuçlar göstermiştir ki, yüksek lisans programları geliştirilirken, yalnızca akademik ve endüstriyel gereklilikler değil, bireylerin yüksek lisans yapma nedenleri de dikkate alınmalıdır.

 Anahtar Kelimeler: Lisansüstü Eğitim, Yüksek Lisans Programları, Yüksek Lisans Öğrencisi.

A STUDY ON THE REASONS FOR DOING MASTER’S DEGREE OF THE INDIVIDUALS

Öz

In Turkey, an attention to master degree education has increased since the last two decades with great momentum. On the other hand, despite the intensive attention of the individuals, the ratio of the number of graduation from master degree program in a year to the number of students enrolled was realized at the level of 1/5. This ratio, which represents the overall condition of the programs, also demonstrates some of the problems in master degree education. One of the most important problem is mismatch of the objectives of graduate programs and the reasons for doing master’s degree. In accordance with this problem the reasons for doing master’s degree of the individuals were questioned with developed scale. Analyzing the data obtained, eight dimensions of the reasons for doing master’s degree of the individuals have been identified. In addition, relations between the defined dimensions and the profile data of the individuals were examined also. As a result, the reasons for doing master’s degree of the individuals have been put forward to vary according to the profile data. These results showed that, when developing master degree programs, not only the academic and industrial requirements but also the reasons for doing master’s degree of the individuals should be taken into consideration.

 

Keywords: Postgraduate Education, Master Degree Programs, Master Students.

Kaynakça

1. Alabaş, R., Kamer, T. ve Polat, Ü. (2012). Öğretmenlerin Kariyer Gelişimlerinde Lisansüstü Eğitim: Tercih Sebepleri ve Süreçte Karşılaştıkları Sorunlar. e-International Journal of Educational Research Volume: 3 Issue: 4- Autmn-2012 pp. 89-107
2. Asyali, E., Cerit, A. G., Nas, S. ve Kalkan, M. (2007). "Curriculum Development for a Graduate Program on Maritime Safety, Security and Environmental Management", International Symposium on Maritime Safet, Security and Environmental Protection September 20-21, 2007 Athens, Greece.
3. Aşkar A. (2005). Doktora Çalışmaları, Yükseköğretim ve Araştırma, Uluslararası Yükseköğretim Konferansı. 14-15 Kasım 2005 Ankara. 99-112.
4. Blackburn, G. (2011). Which Master of Business Administration (MBA)? Factors İnfluencing Prospective Students' Choice of MBA Programme – An Empirical Study. Journal of Higher Education Policy and Management, 33 (5): 473-483.
5. Bouret U. I. (2013) Exploring the Meaning of Age for Professional Women Who Acquire Master's Degrees in Their Late 40s and 50s. Educational Gerontology, 39 (5): 285-297
6. Bozan, M. (2012). Lisansüstü Eğitimde Nitelik Arayışları. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4 (2): 177-187.
7. Bragt, C. A. C. V., A. W. E. A. Bakx , P. J. Teune , T. C.M. Bergen ve M. A. Croon (2011). Why Students Withdraw or Continue Their Educational Careers: A Closer Look At Differences in Study Approaches And Personal Reasons, Journal of Vocational Education & Training, 63 (2): 217-233.
8. Büyüköztürk, Ş. (2002). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, İstatistik, Araştırma Desenli SPSS Uygulamaları ve Yorum, 2. Baskı. Pegem A Yayıncılık: Ankara.

9. Carter J. R. ve C. Seavey (1986). The Master's Degree: Basic Preparation for Professional Practice Current and Future Trends in Library. Information Science Education, 34 (4): 561-580.
10. Çetinsaya, G. (2014). Büyüme, Kalite Uluslararasılaştırma: Türkiye Yükseköğretimi İçin Bir Yol Haritası, Yükseköğretim Kurulu Yayın No: 2014/2, Anadolu Üniversitesi Basımevi Müdürlüğü, Eskişehir.
11. Chevalier, A. (2003). Measuring Over-education. Economica, 70: 509–531.
12. Dehghani, M., F. Mirdoragh, H. Pakmehr (2011). The Role of Graduate Students' Achievement Goals in Their Critical Thinking Disposition. Procedia Social and Behavioral Sciences, 15: 2426–2430.
13. Dokuz Eylül Üniversitesi (2012). Özdeğerlendirme Raporu 2011-2012, http://web.deu.edu.tr/adek/index.php, Erişim 26.03.2014.
14. Donaldson, B. ve C. McNicholas (2004). Understanding the
15. Postgraduate Education Market for UK-Based Students: A Review and Empirical Study. International Journal of Nonprofit and Voluntary Sector Marketing, 9 (4): 346–360.
16. Drennan, J. ve M. Clarke (2009). Coursework Master’s Programmes: The Student’s Experience of Research and Research Supervision. Studies in Higher Education, 34 (5): 483–500.
17. Drennan, J. ve A. Hyde (2008). Social Selection and Professional Regulation for Master’s Degrees for Nurses. Journal of Advanced Nursing, 63 (5): 486–493.
18. Factor, R., A. L. Oliver ve G. Stecklov (2012). Professional Homogeneity: Global Versus Local Effects. International Journal of Sociology and Anthropology, 4 (3): 100-115.
19. Gömleksiz, F. ve Yıldırım F (2013). Lisansüstü Eğitim Alan Öğrencilerin Lisansüstü Eğitime İlişkin Görüşleri, VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildiriler Kitabı, T. C. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü 14-15 Mayıs 2013. 68-74
20. Gürsul, F., A. Yiğitbaşı ve F. O. Koçoğlu (2011). Üniversite Öğrencilerinin Askerlik Süresine ve Askere Alma Yöntemlerine İlişkin Görüşleri. Uluslararası Yükseköğretim Kongresi: Yeni Yönelişler ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 Mayıs 2011, İstanbul; 3. Cilt / Bölüm XIV / Sayfa 2014-2021
21. Güven, İ ve B. Tunç (2007). Lisansüstü Öğretim Öğrencilerinin Akademik Sorunları: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Örneği”, Milli Eğitim ,Sayı 173, Kış/2007, 157–171.
22. Harris, M. (1996). Review of Postgraduate Education (London, Higher Education Funding Council for England). akt. Hesketh A. J. ve Peter T. K. (1999) Postgraduates' Choice of Programme: helping universities to market and postgraduates to choose. Studies in Higher Education, 24 (2): 95-107.
23. İmanov, V (2011). Üniversitelerdeki Uygulama ve Araştırma Merkezleri: Genel Manzara, Modeller ve Sorunlar. Uluslararası Yükseköğretim Kongresi: Yeni Yönelişler ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 Mayıs 2011, İstanbul; 2. Cilt / Bölüm VIII / Sayfa 805-813.
24. Jamieson, A. (2007). Higher Education Study in Later Life : What is The Point?. Ageing & Society, 27: 363–384.
25. Karakütük, K. (1989). Türkiye Lisansüstü Öğretim, Sorunları ve Çözüm Önerileri, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 22 (1): 505-528.
26. Karayalçın, Y. (1989). "Türkiye'de Lisansüstü Eğitim", Yiiksek Öğretimde Değişmeler. TED. Ankara. akt. Karakütük, K. (1989) Türkiye Lisansüstü Öğretim, Sorunları ve Çözüm Önerileri, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 22 (1): 505-528.
27. Kavak, Y. (2011). Türkiye’de Yükseköğretimde Büyüme: Yakın Geçmişe Bakış ve Uzun Vadeli (2010-2050) Büyüme Projeksiyonları, Uluslararası Yükseköğretim Kongresi: Yeni Yönelişler ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 Mayıs 2011, İstanbul; 3. Cilt / Bölüm XV / Sayfa 2189-2194.3. Cilt / Bölüm XVI / Sayfa 2440-2447.
28. Kaya, D., M. Yaşar, M. T. Sulak, M. Eyidoğan, E. Sonverdi, M. C. Pelenk ve A. Uslu (2011). Karabük Üniversitesi-Kardemir A.Ş. İşbirliği. Uluslararası Yükseköğretim Kongresi: Yeni Yönelişler ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 Mayıs 2011, İstanbul; 3. Cilt / Bölüm XV / Sayfa 2189-2194.
29. Kiley, M. ve A. Austin (2000). Australian Postgraduate Students' Perceptions, Preferences and Mobility, Higher Education Research and Development, 19 (1): 75-88.
30. MacCallum R. C., K. F. Widaman, K. J. Preacher, S. Hong (2001). Sample Size in Factor Analysis: The Role of Model Error. Multivariate Behavioral Research, 36 (4): 611-637.
31. McEwen L., J. Monk, I. Hay, P. Kneale, H. King (2008). Strength in Diversity: Enhancing Learning in Vocationally-orientated, Master's Level Courses. Journal of Geography in Higher Education 32 (1): 101-119.
32. Mintzberg, H. (2004). Managers not MBAs, Berrett-Koehler. San Francisco: CA.
33. Meece, J., E. M. Anderman, L. H. Anderman (2006). Classroom Goal Structure, Student Motıvation, And Academıc Achievement. Annual Review of Psychology, 57: 487–503.
34. Özmenteş, G. ve S. Özmenteş (2005). Buca Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Öğrencilerinin Lisansüstü Eğitimden Beklentileri ve Yüksek Lisans Programı ile İlgili Görüşleri. İzmir: Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 17: 247-255.
35. Pratt, J., Hillier, Y. ve Mace, J. (1999). Markets and motivation in part-time postgraduate education, Studies in Higher Education, Volume 24, No. 2. pp. 95-107.
36. Savaş, B. ve E. Topak (2005). Lisansüstü Öğrenim Gören Öğrencilerin Beklentileri ve Lisansüstü Öğrenimi Talep Etme Gerekçeleri. İzmir: Buca Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı 17: 145-154.
37. Sevinç, B. (2011). Türkiye' de Lisansüstü eğitim Uygulamaları, Sorunlar ve Uygulamalar Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 34 (1): 125-137.
38. Şekeroğlu, E. (1995). 2. Üniversite Kurultayı, İstanbul: Sarmal Yayınevi. Akt. Yıldız, E., E. Akpınar, H. Aşkar ve Ö. Ergin (2005) Yüksek Lisans Eğitimine Yönelik Öğrenci Görüşleri. İzmir: Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 17: 205-212.
39. Şen, Z. (2011) Araştırma Nasıl Yapılır ve Yaptırılır? Uluslararası Yükseköğretim Kongresi: Yeni Yönelişler ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 Mayıs 2011, İstanbul; 1. Cilt / Bölüm V / Sayfa 211-230.
40. Şen, Z. (2013). Türkiye’de Yüksek Lisans ve Doktora Eğitimi Kalitesinin İyileştirilmesi için Öneriler Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 3 (1): 10-15.
41. Skilbeck, M. (2001). The University Challenged A Review of International Trends and Issues with Particular Reference to Ireland. The Higher Education Authority, Dublin.
42. Spance, M. (1974). Market Signaling: Informational Transfer in Hiring and Related Screening. Harvard University Press, Cambridge: MA.
43. Stathopoulos, I., K. Harrison (2003). Study at Master’s Level by Practising Physiotherapists. Physiotherapy, 89 (3): 158-169.
44. Toprak, M. ve A. Erdoğan (2013). Lisansüstü Eğitimde Avrupa Yaklaşımı, VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildiriler Kitabı, T. C. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü 14-15 Mayıs 2013. S.10-36
45. Varış, F. (1972). Türkiyede Lisans-Üstü Eğitim "Pozitif Bilimlerin Temel Ve Uygulamalı Alanlarında" Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 5 (1): 51-74.
46. Velidedeoğlu, H. V. (1984). ''Doktora ve Doctor Honoris Causa", Cumhuriyet Gazetesi. 25.12.1988. YÖK. Yiiksek Öğretimle İlgili. Yönetmelikler. Ankara. akt. Karakütük, K. (1989) Türkiye Lisansüstü Öğretim, Sorunları ve Çözüm Önerileri, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 22 (1): 505-528.
47. Yıldız, E., E. Akpınar, H. Aşkar ve Ö. Ergin (2005). Yüksek Lisans Eğitimine Yönelik Öğrenci Görüşleri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 17: 205-212.
48. Yılmaz, F. ve H. Cömert (2011). Üniversitelerde Değişim ve Yeni Gerçeklik. Uluslararası Yükseköğretim Kongresi: Yeni Yönelişler ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 Mayıs 2011, İstanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1604-1612.
49. Yılmaz, R. (2008). Türkiye’de Lisansüstü Öğrenim için Öğrenci Seçimi: Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsünde Bir Uygulama, Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü, Harekat Araştırması Ana Bilim Dalı, Basılmamış YL Tezi, 134, Ankara.