Öz
Yalın düşünce, israf noktalarının tespit edilerek en aza
indirgenmesini hatta ortadan kaldırılmasını hedefleyen ve sistem etkinliğinin
sürekli iyileştirildiği bir üretim düşüncesidir. Bu üretim düşüncesi önceleri daha
çok fabrikalarda kullanılmaktayken, artık hizmet işletmelerinde de kullanılmaya
başlanmıştır. Özellikle sağlık hizmeti veren işletmelerde yalın düşüncenin
önemi daha fazla kendini gösterebilmektedir. Bunun sebebi ise bu işletmelerdeki
gecikme ve hataların insan hayatını doğrudan olumsuz etkileyebilmesidir. Bu
çalışmada çocuk acil servis gözlemlenerek iş akışı çıkarılmış ve bu iş akışı
üzerindeki gecikme ve israf noktaları tespit edilmiştir. Tetkik sürecindeki
değerlendirmede, çocuk acil ve yetişkin acil servislerin kan tahlili ve
radyolojik tetkik istemlerinin sonuçlanma süreleri ilgili birimlerden alınan
veriler üzerinden kıyaslanarak incelenmiş, iki servisin süreleri arasında %74
fark gözlenmiş ve süreçteki israflar tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akıncı, Ö. (2009). Dokuz Eylül Üniversitesi hastanesi acil servisi triyaj skalası’nın oluşturulması ve uygulanabilirliliğinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Acil Tıp Anabilim Dalı, İzmir.
- Akyolcu, N. (2007). Acil birimlerde triyaj. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 15 (58), 7-17.
- Başara, B. B., Çağlar, İ. S., Aygün, A. & Özdemir, T. A. (2018). Sağlık istatistikleri yıllığı 2017. Ankara: Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü, T.C. Sağlık Bakanlığı.
- Birgün, S., Gülen, G. K., & Özkan, K. (2006). Yalın üretime geçiş sürecinde değer akışı haritalama tekniğinin kullanılması: İmalat sektöründe bir uygulama. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 5 (9), 47-59.
- Bracken, J. (2003). Triage. In L. Newberry (Ed.). Sheehy's emergency nursing: Principles and practice (5th ed., pp. 75-82). St. Louis, MO: Mosby.
- DEÜ Hastanesi Merkez Laboratuvarı Birimi. (2015). İzmir.
- DEÜ Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı. (2017). İzmir.
- Dickson, E. W., Singh, S., Cheung, D. S., Wyatt, C. C. & Nuget, A. S. (2009). Application of lean manufacturing techniques in the emergency department. The Journal of Emergency Medicine, 37 (2), 177-182.
- Efe, Ö. F. & Engin, O. (2012). Yalın hizmet- değer akış haritalama ve bir acil serviste uygulama. Verimlilik Dergisi, 2012 (4), 79-107.
- Ertay, T., Birgun Barla, S. & Kulak, O. (2001). Mapping the value stream for a product family towards lean manufacturing: A case study. International Conference on Production Research ICPR-16, CD-ROM of International Conference on Production Research ICPR-16. Prague
- Graban, M. (2011). Yalın hastane. P. Şengözer (Çev.), İstanbul: Optimist Yayınları.
- Kennedy F.A. & Brewer P.C. (2005). Lean accounting: What's it all about? Strategic Finance, November 2005, 27-34.
- Liu, S., Leat, M., Moizer, J., Megicks, P. & Kasturiratne, D. (2013). A decision-focused knowledge management framework to support collaborative decision making for lean supply chain management. International Journal of Production Research, 51 (7), 2123-2137.
- Lopez, P.R.A., Santos, J.F. & Arbos, L.C. (2013). Lean manufacturing: costing the value stream. Industrial Management and Data Systems, 113 (5), 647-668.
- Olgun, N. (1998). Acil bakımda önceliklerin belirlenmesi. D. Şelimen içinde, Acil Bakım (s. 64-73). İstanbul: Çevik Matbaası.
- Spear, S. (2005). Fixing health care from the inside, today. Harvard Business Review, September 2005, 78-91.
- Terakye, C. & Gürer, G. (2007). Ankara numune eğitim ve araştırma hastanesi acil servis kliniğinde yalın hizmet/ değer akış haritalama. (Yayınlanmamış Bitirme Projesi). Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Ankara.
- Terzi, S. & Atmaca, M. (2011). Yalın üretim sistemi açısından değer akış maliyetlerinin incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16 (3), 449-466.
- Waring, J.J. & Bishop, S. (2010). Lean healthcare: rhetoric, ritual and resistance. Social Science and Medicine, 71 (7), 1332-1340.
- Woehrle, S.L. & Abou-Shady, L. (2010). Using dynamic value stream mapping and lean accounting box scores to support lean implementation. American Journal of Business Education, 3 (8), 67-75.
- Womack, J., & Jones, D. (1996). Lean thinking. New York: Simon and Schuster. Yalın Enstitü. Değer akış haritası (VSM) nedir? https://lean.org.tr/deger-akisi-haritasi-vsm-nedir, (Erişim tarihi: 29.12.2017).
- Yıldız, S. & Yalman, F. (2015). Sağlık işletmelerinde yalın uygulamalar üzerine genel bir literatür taraması. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 1 (1), 5-20.
- Youssef, F.N., Nel, D. & Bovaird, T. (1996). Health care quality in NHS hospitals. International Journal of Health Care Quality Assurance, 9 (1), 15-28.
- Yüksel, H. (2012). Yalın sağlık. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Yüksel, H. (2013) Hastane laboratuvarlarında yalın düşünce ilkelerinin uygulanması. Endüstri Mühendisliği Bahar Konferansları, 4-6 Ekim 2013, İzmir. http://embk.mmoizmir.org/wp-content/uploads/2016/04/embk2013-026.pdf, (Erişim Tarihi: 01.02.2018).
Öz
Lean thinking is a production idea that aims minimizing and even eliminating waste points by detecting and improving system efficiency continuously. Since this production idea has been used in factories frequently, recently it is also being used in service enterprises. Especially in health care enterprises, the importance of lean thinking can come into prominence. The reason for this is that delays and errors in these businesses can directly affect human life negatively. In this study, the pediatric emergency service workflow was observed and defined, and the delays and waste points on this workflow were identified. In the evaluation of the examination process, data obtained from the relevant units was compared and 74% difference was observed between the result obtaining times of the blood tests and the radiological examinations of the pediatric emergency and adult emergency services, and the wastes in the process were determined.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akıncı, Ö. (2009). Dokuz Eylül Üniversitesi hastanesi acil servisi triyaj skalası’nın oluşturulması ve uygulanabilirliliğinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Acil Tıp Anabilim Dalı, İzmir.
- Akyolcu, N. (2007). Acil birimlerde triyaj. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 15 (58), 7-17.
- Başara, B. B., Çağlar, İ. S., Aygün, A. & Özdemir, T. A. (2018). Sağlık istatistikleri yıllığı 2017. Ankara: Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü, T.C. Sağlık Bakanlığı.
- Birgün, S., Gülen, G. K., & Özkan, K. (2006). Yalın üretime geçiş sürecinde değer akışı haritalama tekniğinin kullanılması: İmalat sektöründe bir uygulama. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 5 (9), 47-59.
- Bracken, J. (2003). Triage. In L. Newberry (Ed.). Sheehy's emergency nursing: Principles and practice (5th ed., pp. 75-82). St. Louis, MO: Mosby.
- DEÜ Hastanesi Merkez Laboratuvarı Birimi. (2015). İzmir.
- DEÜ Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı. (2017). İzmir.
- Dickson, E. W., Singh, S., Cheung, D. S., Wyatt, C. C. & Nuget, A. S. (2009). Application of lean manufacturing techniques in the emergency department. The Journal of Emergency Medicine, 37 (2), 177-182.
- Efe, Ö. F. & Engin, O. (2012). Yalın hizmet- değer akış haritalama ve bir acil serviste uygulama. Verimlilik Dergisi, 2012 (4), 79-107.
- Ertay, T., Birgun Barla, S. & Kulak, O. (2001). Mapping the value stream for a product family towards lean manufacturing: A case study. International Conference on Production Research ICPR-16, CD-ROM of International Conference on Production Research ICPR-16. Prague
- Graban, M. (2011). Yalın hastane. P. Şengözer (Çev.), İstanbul: Optimist Yayınları.
- Kennedy F.A. & Brewer P.C. (2005). Lean accounting: What's it all about? Strategic Finance, November 2005, 27-34.
- Liu, S., Leat, M., Moizer, J., Megicks, P. & Kasturiratne, D. (2013). A decision-focused knowledge management framework to support collaborative decision making for lean supply chain management. International Journal of Production Research, 51 (7), 2123-2137.
- Lopez, P.R.A., Santos, J.F. & Arbos, L.C. (2013). Lean manufacturing: costing the value stream. Industrial Management and Data Systems, 113 (5), 647-668.
- Olgun, N. (1998). Acil bakımda önceliklerin belirlenmesi. D. Şelimen içinde, Acil Bakım (s. 64-73). İstanbul: Çevik Matbaası.
- Spear, S. (2005). Fixing health care from the inside, today. Harvard Business Review, September 2005, 78-91.
- Terakye, C. & Gürer, G. (2007). Ankara numune eğitim ve araştırma hastanesi acil servis kliniğinde yalın hizmet/ değer akış haritalama. (Yayınlanmamış Bitirme Projesi). Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Ankara.
- Terzi, S. & Atmaca, M. (2011). Yalın üretim sistemi açısından değer akış maliyetlerinin incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16 (3), 449-466.
- Waring, J.J. & Bishop, S. (2010). Lean healthcare: rhetoric, ritual and resistance. Social Science and Medicine, 71 (7), 1332-1340.
- Woehrle, S.L. & Abou-Shady, L. (2010). Using dynamic value stream mapping and lean accounting box scores to support lean implementation. American Journal of Business Education, 3 (8), 67-75.
- Womack, J., & Jones, D. (1996). Lean thinking. New York: Simon and Schuster. Yalın Enstitü. Değer akış haritası (VSM) nedir? https://lean.org.tr/deger-akisi-haritasi-vsm-nedir, (Erişim tarihi: 29.12.2017).
- Yıldız, S. & Yalman, F. (2015). Sağlık işletmelerinde yalın uygulamalar üzerine genel bir literatür taraması. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 1 (1), 5-20.
- Youssef, F.N., Nel, D. & Bovaird, T. (1996). Health care quality in NHS hospitals. International Journal of Health Care Quality Assurance, 9 (1), 15-28.
- Yüksel, H. (2012). Yalın sağlık. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Yüksel, H. (2013) Hastane laboratuvarlarında yalın düşünce ilkelerinin uygulanması. Endüstri Mühendisliği Bahar Konferansları, 4-6 Ekim 2013, İzmir. http://embk.mmoizmir.org/wp-content/uploads/2016/04/embk2013-026.pdf, (Erişim Tarihi: 01.02.2018).
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 23 Mayıs 2018 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Haziran 2019 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusosbil.426561 |
| IZ | https://izlik.org/JA79SW84AD |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2019 Cilt: 21 Sayı: 2 |
Cited By
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla