JOHN STUART MILL’İN SİYASET FELSEFESİNDE DEMOKRASİ
Öz
Özgürlük, mutluluk ve demokrasi Mill’i bir siyaset felsefecisi olarak değerlendirirken üzerinde durulması gereken anahtar kavramlardır. Mill, geleceğin en büyük sorunu olarak gördüğü özgürlüğü düşünce özgürlüğü, eylem özgürlüğü ve bir araya gelme özgürlüğü olmak üzere üç aşamada değerlendirmektedir. Düşünce özgürlüğü için hiçbir sınır koymayan Mill’e göre hiçbir düşünce susturulmamalıdır; zira her düşünce potansiyel olarak bir hakikat barındırmaktadır. Bireylerin her türlü eylem ve bir araya gelme özgürlükleri ise başkalarının refah ve huzuruna zarar verilmediği sürece bakidir. Mill yaşamın amacını mutluluk olarak görürken, mutluluğu birbiri ardına yaşanan hazlar şeklinde tanımlamaktan kaçınmaktadır. Onun ima ettiği mutluluk yalnızca bireyin kendi mutluluğu değil, eylemle ilgili olan herkesin mutluluğudur. Mill’e göre bir toplumun nasıl yönetileceği o toplumun karakteri ile doğrudan ilintilidir. Dolayısıyla Mill ideal bir yönetim şekli iddiasından ziyade toplumun yapısıyla uyumlu bir yönetim şeklinin aranması taraftarıdır. Mill’in siyaset felsefesinde toplumun tüm zorunlu ihtiyaçlarını bütünüyle karşılayacak tek yönetim tüm halkın katıldığı yönetimdir. Toplumun gelişim düzeyi ne kadar yüksekse demokratik yönetimin o toplum için uygunluğu da o derece yüksek olacaktır. Mill demokrasinin çoğunluğun tiranlığına dönüşmesinin engellenmesi gerektiğini savunurken doğru ve yanlış demokrasi arasında ayrım yapmaktadır. Eşit oy hakkı Mill’e göre yanlış bir demokrasi uygulamasıdır. Onun doğru demokrasisinde çoğunluk değil nitelik öncelenmekte ve bu yolla sistemin topluma ahlâkî ve entelektüel açıdan faydalı olması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Çaha, Ö. (2014). John Stuart Mill üzerine bir değerlendirme. M. Osman Dostel (Çev.), Hürriyet üstüne içinde (ss. 11-29). Ankara: Liberte Yayınları.
- Dahl, R. A. (1993). Demokrasi ve eleştirileri. Levent Köker (Çev.). Ankara: Türk Siyasî İlimler Derneği ve Türk Demokrasi Vakfı Ortak Yayını.
- Halliday, R. J. (2004). John Stuart Mill. Geraint Parry (Ed.). Political Thinkers içinde. London: Routledge.
- Hamburger, J. (1999). John Stuart Mill on liberty and control. New Jersey: Princeton University Press.
- Heywood, A. (2007). Siyasî ideolojiler. A. K. Bayram, Ö. Tüfekçi, H. İnanç vd. (Çev.). Ankara: Adres Yayınları.
- Mill, J. S. (2009). Autobiography of John Stuart Mill. Auckland: The Floating Press.
- Mill, J. S. (2014). Hürriyet üstüne. M. Osman Dostel (Çev.). Ankara: Liberte Yayınları.
- Mill, J. S. (2017a). Faydacılık. Selin Aktuyun (Çev.). İstanbul: Alfa Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
İsmail Safi
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
15 Ekim 2018
Kabul Tarihi
24 Ekim 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 20 Sayı: 4
Cited By
TÜRKİYE’DE İHBARCILARIN KORUNMASI: İNGİLTERE, FRANSA VE ABD’DEN ÇIKARIMLAR
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.20875/makusobed.1641579