Research findings on gender differences in visual imagery are mixed. One reason suggested to account for the inconsistent results has been the treatment of imagery as a unified construct despite the recent arguments of its multifaceted quality. In order to explore how visual imagery is related to gender, the present study differentiates between two different visual imagery construct; object and spatial imagery. In addition, it explores two other factors in characterizing gender differences: the type of the visual imagery measure (i.e., performance type vs. self-report measures) and academic training. One hundred and twenty undergraduates completed the Vividness of Visual Imagery (VVIQ), Mental Rotation Test (MRT) and Object-Spatial Imagery and Verbal Questionnaire (OSIVQ). Gender differences were observed in: (1) favoring females in the vividness measure as well as the object imagery questionnaire; (2) favoring males in the mental rotation performance and spatial imagery questionnaire. Academic training did not contribute as a factor. These results suggest that object and spatial imagery are differentially related to gender, and the type of the visual imagery measure does not seem to contribute to the story.
Visual Imagery Object Imagery Spatial Imagery Gender Differences Academic Training
Görsel imgelemde cinsiyet farklılıkları konusunda bulgular tutarlılık göstermemektedir. Alan yazında buna neden olarak, ampirik çalışmalarda görsel imgelemin tekil ve birleşik bir kavram olarak düşünülüyor olması gösterilmektedir. Buradaki araştırmada, görsel imgelem ve cinsiyet ilişkisi, görsel imgelemin iki çeşidi ele alınarak, yani, nesnesel imgelem ve uzamsal imgelem ayrıştırılarak incelenmektedir. Aynı zamanda akademik eğitim (örn., Sosyal Bilimler ya da Mühendislik Bilimleri eğitimi almış olmak) ve görsel imgelemi ölçmek için kullanılana aracın çeşidi (performans tipi ya da özbildirim ölçekleri) de bu ilişki kapsamında değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, yüz yirmi (120) üniversite öğrencisi katılımcı, Nesnesel-Uzamsal İmgeleme ve Sözel Ölçeğini (NUS Ölçeği), Görsel İmgelemin Canlılığı Ölçeğini (VVIQ) ve Mental Rotasyon Testi (MRT) tamamlamıştır. Bulgular, kadın katılımcıların görsel imgelemede imgelemin canlılığında ve nesnesel imgelemede erkek katılımcılara göre daha yüksek skorlar aldıklarını; erkek katılımcıların ise mental rotasyonda ve uzamsal imgelemede kadın katılımcılara göre daha yüksek skorlar aldıklarını gözlenmiştir. Ölçüm aracı tipinin ya da akademik eğitimin etkisi gözlenmemiştir. Buna göre, görsel imgeleme çeşitlerinin toplumsal cinsiyet ile ilişkisinde farklı örüntüler izlediği alan yazındaki bulgular ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Görsel İmgelem Nesne İmgelemi Uzamsal İmgelem Kadın-Erkek Farkları Akademik Eğitim
Nesli Aslan, Deniz Alp Domaniç, Berkay Toksöz, Elif Kılıç, Özde Özkaya'ya veri toplamada ve skorlamadaki yardımları için ve Olesya Blazhenkova’ya araştırma materyallerinin bir bölümünü sağladığı için teşekkür ederim.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 23 Şubat 2019 |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Eylül 2020 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusosbil.531463 |
| IZ | https://izlik.org/JA57XZ63XB |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2020 Cilt: 22 Sayı: 3 |
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla