Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

İZNİK TARİHİNİ SİMGELEYEN BİR ANIT: ANTİK ROMA TİYATROSU

Yıl 2019, Cilt: 21 Sayı: 2 , 339 - 355 , 26.06.2019
https://doi.org/10.16953/deusosbil.543499
https://izlik.org/JA78GG42HD

Öz

Bursa ilinin İznik ilçesinde bulunan tiyatro
yapısı MS 2. yüzyılda İmparator Traianus Döneminde inşa edilmiştir. Gladyatör
dövüşlerinin ve diğer oyunların oynandığı tiyatronun bu özgün kullanım evresi
sadece iki yüz yıl sürmüştür. Tiyatro ve çevresindeki alanlar bu dönemden sonra
yaşanan doğal afetler, siyasi olaylar, dini devrimler sonucunda ve ticari
faaliyetler nedeniyle farklı amaçlarla kullanılmaya devam etmiştir. Tiyatro
öncesi dönemlere ait buluntular da yapının temel seviyelerinde ele geçmektedir.
Bu çalışmada tüm bu evreler elde edilen buluntu ve ipuçları aracılığıyla
verilmektedir. Böylece alanın sürekliliği, üst üste kullanım evreleri eşliğinde
en eski yerleşimden günümüze kadar sunulmuş olacaktır.

Kaynakça

  • Abbasoğlu, H. & Delemen, İ. (2004). Remains from Ancient Nicaea. I. Akbaygil, H. İnalcık, O. Aslanapa (Ed.), İznik Throughout History içinde (ss. 189-197). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Attula, R. (2006). Archaic Greek plates from the Apollo sanctuary at Emecik, Knidia. Results and questions concerning Dorian pottery production, Naukratis: Greek diversity in Egypt: Studies on East Greek pottery and exchange in the eastern Mediterranean. London: 5-92.
  • Bruneau, P. (1965). Les lampes. Fasc. 26 of Exploration archéologique de Délos. Paris.
  • Demirci, İ. (2000). 2004-2005 yılları arasında İznik Roma Tiyatrosunda ortaya çıkarılan Osmanlı dönemi Milet işi seramikleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
  • Doğancı, K. (2015). Antik kaynaklar ışığında Nikomedia (İzmit) ve civarını etkileyen depremler. Karamürsel Alp ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu II (4-6 Nisan 2015) Bildirileri içinde (ss. 87-98).
  • Ermiş, Ü. M. (2009). İznik ve Çevresi Bizans Devri Mimari Faaliyetinin Değerlendirilmesi, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, İstanbul.
  • Evliya Çelebi. (2006). Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi seyahatnamesi, 3. Cilt. 1. Kitap. Yapı Kredi Yayınları.
  • Eyice, S. (1988). Nicaea İznik tarihçesi ve eski eserleri. Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi Yayını, İstanbul: 29
  • Foss, C. (2003). The walls of Iznik 260-1330. I. Akbaygil, H. İnalcık, O. Aslanapa (Ed.), Iznik Throughout History içinde (ss. 129-151). İstanbul: İş Bankası Yayınları.
  • Gassner, V. (1997). Das Südtor der Tetragonos-Agora, Keramik und Kleinfunde. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien.
  • Homer, Iliad. (Trans. A. S. Kline), PiT.: 788. 2009.
  • Ekin Meriç A., Öz, A. K., Kaya, F. H. (2018). 2016 yılı İznik Roma Tiyatrosu kazı ve restorasyon çalışmaları, 39. Kazı Sonuçları Toplantısı II (22-26 Mayıs 2017) Bildirileri içinde (ss. 285-300). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Bursa.
  • Müderrisoğlu, F. & Arslan, Ç. (1988). Tarihsel süreç içerisinde İznik. Vakıf ve Kültür Dergisi, 3: 42-46.
  • Önder, M. (1996). Kubad-Abad Sarayı kazılarında bulunan dört resimli çini. Sanat Tarihi Yıllığı II içinde (ss. 116-121). İstanbul.
  • Peschlow, U. (2003). The churches of Nicaea/İznik. I. Akbaygil, H.İnalcık, O. Aslanapa (Ed.), İznik Throughout History içinde (ss. 201-218). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Pliny. Pliny the Younger, Letters, Volume II: Books 8-10, Panegyricus, (Translated by B. Radice), Loeb Classical Library 59, MA: Harvard University Press, 1969, Cambridge: 39.
  • Pliny, The Natural History of Pliny, (Trans. By J. Rostock, H.T. Riley), London: H.G. Bohn, 1855.
  • Pococke, R. (1745). A Description Of The East And Some other Countries: Vol. II. Part II. London: Author.
  • Pococke, R. (1743). A description of the east and some other countries. Vol. 2, Part II, Observations on the Island of the Archipelago, Asia Minor, Thrace, Greece and Some Other Parts of Europe. London: W. Bowyer.
  • Rotroff, S. I. (1997). Hellenistic pottery. Athenian and imported wheelmade table ware and related material. (Agora XXIX). Princeton.
  • Savaş, E. (1973). İznik Nicaea. Bursa:.Divan Matbaacılık ve Ticaret.
  • Schneider, A. M. (1943). Die Römischen und Byzantinischen Denkmaler von İznik Nicea. Istanbuler Forschungen, 16, Berlin.
  • Sinanoğlu, M. (2001). İznik Konsili. İslam Ansiklopedisi, Sayı: 23, içinde (ss. 549-552). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı.
  • Strabon (1993). Antik Anadolu Coğrafyası, Kitap: XII-XIII-XIV, (Çev. A. Pekma). İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  • Şahin, S. (2004). Helenistik ve Roma çağlarında İznik-Nikaia, Tarih Boyunca İznik: Birinci Uluslararası İznik/Nicea Sempozyumu Bildirileri içinde (1-24), İstanbul.
  • Şahin, S., Merkelbach, R. (1987). Katalog der Antiken Inschriften Des Museums von Iznik (Nikaia), II, 3, Bonn: 2.
  • Texier, C. (1862). Asie mineure description géographique historique et archeologique. Paris: Firmin Didot..
  • Theophanes. (1997) The chronicle of Theophanes confessor: Byzantine and near eastern history, AD 284-813, (Eds. C. A. Mango, R. Scott, G. Greatrex), New York: Clarendon Press.
  • Uçar, Ş. (1986). Müslümanların İstanbul’u fethetmek için yaptıkları ilk üç muhasara. Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Merkezi, (1), 65- 83.
  • Yalduz, A. (2003). Konsillerin hristiyanlık tarihindeki yeri ve İznik Konsili. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, XII (2), 257-296.
  • Yalman, B. (1987). İznik Tiyatro kazısı 1986, 9. Kazı Sonuçları Toplantısı, (6-10 Nisan 1987) Bildirileri içinde (ss.299-328). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Yalman, B. (1988). İznik Tiyatro kazısı 1987, 10. Kazı sonuçları Toplantısı, II, (23-27 Mayıs 1988) Bildirileri içinde (ss. 339-382). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Yalman, B. (1981) İznik Tiyatro kazısı 1980, 3. Kazı Sonuçları Toplantısı, (1981) Bildirileri içinde (ss. 31-34). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Yalman, B. (1999). İznik/Nikaia. (Çev. H. Uzel, N. Turan). Bursa Rotary Kulübü Yayınları: 10.

A MONUMENT OF SYMBOLIZING THE HISTORY OF IZNIK: ANCIENT ROMAN THEATRE

Yıl 2019, Cilt: 21 Sayı: 2 , 339 - 355 , 26.06.2019
https://doi.org/10.16953/deusosbil.543499
https://izlik.org/JA78GG42HD

Öz

The Roman Theater of Nicaea in Bursa was built in the 2nd century AD, during the period of Emperor Traianus. The theater, where the Gladiator games were played, lasted only two hundred years. The theater and its surrounding areas continued to be used for different purposes due to natural disasters, political events, religious revolutions and artistic needs. The finds belonging to the pre-theater periods, were recovered at the foundation levels. In this study, all these stages are given through findings and clues obtained from the field in a process going from past to present. Thus, the continuity of the field and continuous use phases of the oldest settlement will be presented to our day.

Kaynakça

  • Abbasoğlu, H. & Delemen, İ. (2004). Remains from Ancient Nicaea. I. Akbaygil, H. İnalcık, O. Aslanapa (Ed.), İznik Throughout History içinde (ss. 189-197). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Attula, R. (2006). Archaic Greek plates from the Apollo sanctuary at Emecik, Knidia. Results and questions concerning Dorian pottery production, Naukratis: Greek diversity in Egypt: Studies on East Greek pottery and exchange in the eastern Mediterranean. London: 5-92.
  • Bruneau, P. (1965). Les lampes. Fasc. 26 of Exploration archéologique de Délos. Paris.
  • Demirci, İ. (2000). 2004-2005 yılları arasında İznik Roma Tiyatrosunda ortaya çıkarılan Osmanlı dönemi Milet işi seramikleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
  • Doğancı, K. (2015). Antik kaynaklar ışığında Nikomedia (İzmit) ve civarını etkileyen depremler. Karamürsel Alp ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu II (4-6 Nisan 2015) Bildirileri içinde (ss. 87-98).
  • Ermiş, Ü. M. (2009). İznik ve Çevresi Bizans Devri Mimari Faaliyetinin Değerlendirilmesi, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, İstanbul.
  • Evliya Çelebi. (2006). Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi seyahatnamesi, 3. Cilt. 1. Kitap. Yapı Kredi Yayınları.
  • Eyice, S. (1988). Nicaea İznik tarihçesi ve eski eserleri. Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi Yayını, İstanbul: 29
  • Foss, C. (2003). The walls of Iznik 260-1330. I. Akbaygil, H. İnalcık, O. Aslanapa (Ed.), Iznik Throughout History içinde (ss. 129-151). İstanbul: İş Bankası Yayınları.
  • Gassner, V. (1997). Das Südtor der Tetragonos-Agora, Keramik und Kleinfunde. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien.
  • Homer, Iliad. (Trans. A. S. Kline), PiT.: 788. 2009.
  • Ekin Meriç A., Öz, A. K., Kaya, F. H. (2018). 2016 yılı İznik Roma Tiyatrosu kazı ve restorasyon çalışmaları, 39. Kazı Sonuçları Toplantısı II (22-26 Mayıs 2017) Bildirileri içinde (ss. 285-300). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Bursa.
  • Müderrisoğlu, F. & Arslan, Ç. (1988). Tarihsel süreç içerisinde İznik. Vakıf ve Kültür Dergisi, 3: 42-46.
  • Önder, M. (1996). Kubad-Abad Sarayı kazılarında bulunan dört resimli çini. Sanat Tarihi Yıllığı II içinde (ss. 116-121). İstanbul.
  • Peschlow, U. (2003). The churches of Nicaea/İznik. I. Akbaygil, H.İnalcık, O. Aslanapa (Ed.), İznik Throughout History içinde (ss. 201-218). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Pliny. Pliny the Younger, Letters, Volume II: Books 8-10, Panegyricus, (Translated by B. Radice), Loeb Classical Library 59, MA: Harvard University Press, 1969, Cambridge: 39.
  • Pliny, The Natural History of Pliny, (Trans. By J. Rostock, H.T. Riley), London: H.G. Bohn, 1855.
  • Pococke, R. (1745). A Description Of The East And Some other Countries: Vol. II. Part II. London: Author.
  • Pococke, R. (1743). A description of the east and some other countries. Vol. 2, Part II, Observations on the Island of the Archipelago, Asia Minor, Thrace, Greece and Some Other Parts of Europe. London: W. Bowyer.
  • Rotroff, S. I. (1997). Hellenistic pottery. Athenian and imported wheelmade table ware and related material. (Agora XXIX). Princeton.
  • Savaş, E. (1973). İznik Nicaea. Bursa:.Divan Matbaacılık ve Ticaret.
  • Schneider, A. M. (1943). Die Römischen und Byzantinischen Denkmaler von İznik Nicea. Istanbuler Forschungen, 16, Berlin.
  • Sinanoğlu, M. (2001). İznik Konsili. İslam Ansiklopedisi, Sayı: 23, içinde (ss. 549-552). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı.
  • Strabon (1993). Antik Anadolu Coğrafyası, Kitap: XII-XIII-XIV, (Çev. A. Pekma). İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  • Şahin, S. (2004). Helenistik ve Roma çağlarında İznik-Nikaia, Tarih Boyunca İznik: Birinci Uluslararası İznik/Nicea Sempozyumu Bildirileri içinde (1-24), İstanbul.
  • Şahin, S., Merkelbach, R. (1987). Katalog der Antiken Inschriften Des Museums von Iznik (Nikaia), II, 3, Bonn: 2.
  • Texier, C. (1862). Asie mineure description géographique historique et archeologique. Paris: Firmin Didot..
  • Theophanes. (1997) The chronicle of Theophanes confessor: Byzantine and near eastern history, AD 284-813, (Eds. C. A. Mango, R. Scott, G. Greatrex), New York: Clarendon Press.
  • Uçar, Ş. (1986). Müslümanların İstanbul’u fethetmek için yaptıkları ilk üç muhasara. Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Merkezi, (1), 65- 83.
  • Yalduz, A. (2003). Konsillerin hristiyanlık tarihindeki yeri ve İznik Konsili. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, XII (2), 257-296.
  • Yalman, B. (1987). İznik Tiyatro kazısı 1986, 9. Kazı Sonuçları Toplantısı, (6-10 Nisan 1987) Bildirileri içinde (ss.299-328). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Yalman, B. (1988). İznik Tiyatro kazısı 1987, 10. Kazı sonuçları Toplantısı, II, (23-27 Mayıs 1988) Bildirileri içinde (ss. 339-382). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Yalman, B. (1981) İznik Tiyatro kazısı 1980, 3. Kazı Sonuçları Toplantısı, (1981) Bildirileri içinde (ss. 31-34). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Yalman, B. (1999). İznik/Nikaia. (Çev. H. Uzel, N. Turan). Bursa Rotary Kulübü Yayınları: 10.
Toplam 34 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Aygün Ekin Meriç 0000-0002-1343-847X

Gönderilme Tarihi 22 Mart 2019
Yayımlanma Tarihi 26 Haziran 2019
DOI https://doi.org/10.16953/deusosbil.543499
IZ https://izlik.org/JA78GG42HD
Yayımlandığı Sayı Yıl 2019 Cilt: 21 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Ekin Meriç, A. (2019). İZNİK TARİHİNİ SİMGELEYEN BİR ANIT: ANTİK ROMA TİYATROSU. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 339-355. https://doi.org/10.16953/deusosbil.543499

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR

Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:

• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla