SOSYAL PSİKOLOJİK YAKLAŞIMLA ÖZEL ARAÇTAN TOPLU ULAŞIMA: İZMİR ÖRNEKLEMİ
Öz
Kentleşmeyle birlikte özellikle büyük şehirlerde artan özel araç kullanımının meydana getirdiği yoğun trafik ve çok yönlü sorunlara sosyal, ekonomik ve çevresel olarak sürdürülebilir çözümler geliştirmek, dünyada ve ülkemizde giderek önem kazanmaktadır. Bu araştırma özel araç kullanımı ve toplu ulaşım tercihlerini farklı boyutlarıyla incelemenin yanı sıra toplu ulaşım seçeneklerinin nasıl daha cazip kılınabileceği sorusuna yanıt aramak üzere gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, İzmir’de yaşayan 571 kişilik bir örneklem grubuna internet aracılığıyla ulaşılmış; katılımcılara sosyo-demografik bilgi formu, toplu ulaşım sistemine dair memnuniyet formu, Kullanım Kolaylığı Ölçeği, Araba Kullanımının İşlevleri Ölçeği ve toplu ulaşımın teşvikine ilişkin açık uçlu soru formu uygulanmıştır. Sonuçlara göre, toplu ulaşımda kullanım kolaylığı arttıkça, toplu ulaşımdan memnuniyet düzeyi artmaktadır. Ayrıca araba kullanımının araçsal işlevinin, duygusal ve sembolik işlevleriyle olumsuz yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Özel araç kullanımı davranışını açıklamak için ise yalnızca duygusal işlevin yordayıcı rolü olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonuçları sosyal psikoloji ve ulaşım araştırmaları literatürleri çerçevesinde tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, İ. H. (2013). Kentlerimiz için “metrobüs” çözümleri. 6. Ulaştırma Kongresi Bildiri Kitabı içinde (ss. 89-98). İstanbul: TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası.
- Atkinson, R. W., Kang, S., Anderson, H. R., Mills, I. C. ve Walton, H. A. (2014). Epidemiological time series studies of PM2.5 and daily mortality and hospital admissions: A systematic review and meta-analysis. Thorax, 69, 660-665.
- Becker, G. S. (1965). A theory of the allocation of time. The Economic Journal, 75(299), 493-517.
- Beirao, G. ve Cabral, J. S. (2007). Understanding attitudes towards public transport and private car: A qualitative study. Transport Policy, 14(6), 478-489.
- Belk, R. W. (1988). Possessions and the extended self. Journal of Consumer Research, 15(2), 139-168.
- Bilgin, N. (1999). İçerik analizi. Sosyal psikolojide yöntem ve pratik çalışmalar. İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
- Cengiz, T. ve Kahvecioğlu, C. (2016). Sürdürülebilir kent ulaşımında bisiklet kullanımının Çanakkale kent merkezi örneğinde incelenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(2), 55-66.
- Cirit, F. (2014). Sürdürülebilir kentiçi ulaşım politikaları ve toplu taşıma sistemlerinin karşılaştırılması. (Yayımlanmamış uzmanlık tezi). T.C. Kalkınma Bakanlığı, Ankara.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nihan Selin Soylu
*
Türkiye
Mehmet Karasu
Bu kişi benim
Türkiye
Cihan Elci
Bu kişi benim
Türkiye
Melek Göregenli
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Eylül 2020
Gönderilme Tarihi
30 Nisan 2019
Kabul Tarihi
21 Ağustos 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 22 Sayı: 3