Öz
Halit Ziya
Uşaklıgil’s first translation activities started in İzmir in 1880’s and also
his prose poems, stories and novels have a significant role in developing his
writing career as well as the formation of Servet-i Fünun literature. His actual
activity in press started in 1886 in İzmir with the newspaper named Hizmet. Sefile,
Nemide, Bir Ölünün Defteri and Ferdi ve Şürekası novels; short story book
Tuhfe-i Letaif, a novel history Hikâye were first serialized in Hizmet and then
published as book. Halit Ziya’s long stories which were published in Hizmet are
one of his most important writing activities in this lively publishing term. Halit
Ziya has five pieces which was written successively in İzmir and named as
“short novel” by him: Bir Muhtıranın Son Yaprakları, Bir İzdivacın Tarih-i
Muaşakası, Deli, Bu muydu? and Heyhat. Halit Ziya set the principles of
Servet-i Fünun novel and short story with the expression techniques and themes
he preffered in his İzmir years and went to İstanbul as a self proven author.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Çağın, S. (2011). Halit Ziya’nın yarım kalmış eseri: Deli. Yeni Türk Edebiyatı, (4), 21-30.
- Çağın, S. (2016). Bir otosansür örneği olarak bir muhtıranın son yaprakları. Yeni Türk Edebiyatı, (13), 7-22.
- Çağın, S. (2017). Ahmet Mithat Efendi’ye karşı Halit Ziya. Yeni Türk Edebiyatı, (16), 31-42.
- Huyugüzel, Ö. F. (2010). Halit Ziya Uşaklıgil. 2. Basım. Ankara: Akçağ Yayınları.
- Uşaklıgil, H. Z. (1913). Tarih-i edebiyat-ı garbiyeden Fransa edebiyatı dersleri, İstanbul.
- Uşaklıgil, H. Z. (2008). Kırk yıl. (haz.: Nur Özmel Akın). İstanbul: Özgür Yayınları.
- Uşaklıgil, H. Z. (2010). Üç Mektup. (haz. Dilek Soğanoğlu) Sepette Bulunmuş-Hepsinden Acı içinde. İstanbul: Özgür Yayınları.
Öz
Halit Ziya
Uşaklıgil’in 1880’li yıllarda İzmir’de başlayan ilk tercüme faaliyetlerinin;
mensur şiir, hikâye ve roman türlerinde kaleme aldığı eserlerin kuşkusuz onun
yazı hayatında olduğu kadar Servet-i Fünun edebiyatının şekillenmesinde de rolü
büyüktür. Onun basın hayatındaki asıl faaliyeti 1886 yılında İzmir’de yayın
hayatına girmiş olan Hizmet gazetesiyle başlar. Sefile, Nemide, Bir Ölünün
Defteri ve Ferdi ve Şürekası romanları; Tuhfe-i Letaif başlıklı küçük
hikâyeleri; bir roman tarihi sayabileceğimiz Hikâye adlı eseri önce Hizmet
gazetesinde yayımlanmış ardından da kitap haline getirilmiştir. Halit Ziya’nın
İzmir’deki bu hareketli yazı hayatı boyunca ortaya koyduğu en önemli
faaliyetlerinden biri de yine Hizmet gazetesinde yayımlanmış olan uzun
hikâyeleridir. Yazarın İzmir yıllarında arka arkaya kaleme aldığı ve kendisinin
“kısa roman” olarak adlandırdığı beş eseri vardır: Bir Muhtıranın Son
Yaprakları, Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası, Deli, Bu muydu? ve Heyhat. Halit
Ziya, kullandığı anlatım tekniklerinde olduğu gibi ele aldığı temalar
bakımından da Servet-i Fünun roman ve hikâyesinin ilkelerini İzmir yıllarındaki
eserleriyle belirlemiş ve kendini ispatlamış bir yazar olarak İstanbul’a
gitmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Çağın, S. (2011). Halit Ziya’nın yarım kalmış eseri: Deli. Yeni Türk Edebiyatı, (4), 21-30.
- Çağın, S. (2016). Bir otosansür örneği olarak bir muhtıranın son yaprakları. Yeni Türk Edebiyatı, (13), 7-22.
- Çağın, S. (2017). Ahmet Mithat Efendi’ye karşı Halit Ziya. Yeni Türk Edebiyatı, (16), 31-42.
- Huyugüzel, Ö. F. (2010). Halit Ziya Uşaklıgil. 2. Basım. Ankara: Akçağ Yayınları.
- Uşaklıgil, H. Z. (1913). Tarih-i edebiyat-ı garbiyeden Fransa edebiyatı dersleri, İstanbul.
- Uşaklıgil, H. Z. (2008). Kırk yıl. (haz.: Nur Özmel Akın). İstanbul: Özgür Yayınları.
- Uşaklıgil, H. Z. (2010). Üç Mektup. (haz. Dilek Soğanoğlu) Sepette Bulunmuş-Hepsinden Acı içinde. İstanbul: Özgür Yayınları.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 12 Mayıs 2019 |
| Yayımlanma Tarihi | 25 Eylül 2019 |
| IZ | https://izlik.org/JA39XD58US |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2019 Cilt: 21 Sayı: 3 |
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla